I SAB/Wa 480/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku M. M. i M. G. z dnia 15 kwietnia 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. B. ozn. hip. [...] (dawna ul. [...]) - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej M. M. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z dnia 25 listopada 2011 r. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku M. M. i M. G. z dnia [...] kwietnia 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. B. ozn. hip. [...] (dawna ul. [...]). W uzasadnieniu skargi wskazała, że jedyną czynnością jaką organ podjął w sprawie w okresie od [...] kwietnia 2011 r. do [...] lipca 2011 r. było skierowanie pisma z dnia [...] czerwca 2011 r. do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. w Dzielnicy [...] oraz pisma z dnia [...] lipca 2011 r. do Archiwum Państwowego W. z prośbą o przesłanie dokumentów. Wobec czego w dniu [...] lipca 2011 r. skarżąca złożyła zażalenie do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie przez Prezydenta W. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. nr [...] uznał w/w zażalenie za nieuzasadnione i wskazał, że Prezydent W. pismem z dnia [...] lipca 2011 r. poinformował strony postępowania o przewidywanym terminie zakończenia sprawy do dnia [...] listopada 2011 r. Jednak – jak wskazała skarżąca - organ nie podejmuje działań prowadzących do zakończenia sprawy. Przy czym z uwagi na to, iż wszystkie maksymalne terminy przewidziane w kpa minęły, decyzja powinna zostać wydana bezzwłocznie, tymczasem organ nadal pozostaje bezczynny w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie, wskazując na konieczność analizy zgromadzonej dokumentacji oraz wykonania operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości. Jednocześnie podniósł, że pismem z dnia 9 grudnia 2011 r. pełnomocnik stron prowadzonego postępowania został poinformowany o tym, iż decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana w terminie do dnia [...] lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na całkowitą zasadność skargi. Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność, dokonując badania jej zasadności sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie – w ocenie sądu – Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów prawa. Analiza dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wskazuje, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2011r. W wyniku nie wywiązania się organu z załatwienia sprawy w terminie wynikającym ze wskazanych przepisów skarżąca wystąpiła do Wojewody [...] z zażaleniem na bezczynność Prezydenta w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...]. Wojewoda postanowieniem [...] września 2011 r. nr [...] uznał powyższe zażalenie za nieuzasadnione wskazując, iż pismem z dnia [...] lipca 2011 r. Prezydent wyznaczył termin zakończenia sprawy do dnia 30 listopada 2011 r. Następnie pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. Prezydent powiadomił strony postępowania, w tym skarżącą, że z uwagi na złożony charakter sprawy oraz bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie określonym w piśmie z dnia [...] lipca 2011 r. i poinformował, iż postępowanie zostanie zakończone w terminie do dnia [...] lutego 2012 r. Wobec powyższego Sąd zauważył, że Prezydent działa w sposób, który sprzyja wydłużaniu terminu zakończenia postępowania. Od daty złożenia opisanego wniosku z dnia [...] kwietnia 2011 r. przez ponad miesiąc organ nie wykonał w sprawie żadnej czynności. Następnie na skutek pisma wnioskodawczyń o wyznaczenie terminu załatwienia sprawy z dnia [...] maja 2011 r. Prezydent pismem z dnia [...] lipca 2011 r. poinformował, iż postępowanie zostanie zakończone do dnia 30 listopada 2011 r. Jednocześnie pismem z dnia [...] lipca 2011 r. organ wystąpił do Archiwum Państwowego W. o nadesłanie dokumentów do niniejszej sprawy. Kolejne czynności w sprawie organ wykonał dopiero w dniu [...] sierpnia 2011 r. po złożeniu przez stronę zażalenia z dnia 20 lipca 2011 r. na niezałatwienie sprawy w terminie. Przy czym od przedłożenia organowi I instancji wydanego na skutek w/w zażalenia postanowienia Wojewody [...] wraz z aktami tj. od dnia [...] września 2011 r. Prezydent wystosował w sprawie jedynie pismo z dnia [...] września 2011 r. do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] Urzędu W. o nadesłanie w przypadku jej posiadania dokumentacji dotyczącej realizacji inwestycji na gruncie opisanej nieruchomości. Kolejno pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. organ poinformował strony postępowania, iż ze względu na złożony charakter postępowania oraz bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie zakończone w terminie do dnia [...] lutego 2012 r. Zatem w aktach brak jest bowiem dokumentacji z czynności organu, które w sposób zasadniczy prowadziłyby do zakończenia przedmiotowego postępowania. Sytuacja bezczynności Prezydenta jest tym bardziej niezrozumiała, iż jak wynika z odpowiedzi na skargę zachodzi konieczność analizy zgromadzonej dokumentacji oraz wykonania operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości. Wobec czego ponad wszelką wątpliwość stwierdzić należy, że organ w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy znacznie przekroczył terminy prawem przewidziane, jak również termin wyznaczony przez siebie w piśmie z dnia [...] lipca 2011 r. tj. dzień [...] listopada 2011 r. Nadto organ, już po terminie zakreślonym w/w pismem z dnia [...] lipca 2011 r. poinformował skarżącą w piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r., iż z powodu złożonego charakteru sprawy oraz bardzo dużej ilości spraw przewidywany termin zakończenia niniejszej sprawy to dzień [...] lutego 2012 r., co powoduje refleksję, że organ nie traktuje sprawy jako pilnej i nie podejmuje wzmożonych starań w celu jej zakończenia. Jednocześnie podanie w/w terminu rozpoznania sprawy rażąco narusza terminy określone w przepisach kpa i jednocześnie obrazuje podejście Prezydenta do potrzeby rychłego zakończenia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 października 2000 r. (sygn. akt IV SA 105/00, publ. Lex 53462) zwrócił uwagę na to, że: "zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa odnosi się także do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw, określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania do organów Państwa." Ponadto zauważyć należy, iż złożona do Sądu skarga na bezczynność organu służyć ma doprowadzeniu do wydania rozstrzygnięcia przez organ pozostający w bezczynności. Celem jej jest zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne. W ocenie Sądu nie ulega zatem wątpliwości, że skarga na bezczynność Prezydenta W. jest w pełni uzasadniona. Jednocześnie Sąd uznał, iż zaistniała w sprawie bezczynność nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1, art. 120 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.