I SAB/Wa 480/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M.P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania 1. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dopuściło się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] na rzecz M.P. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M.P. pismem z [...] lipca 2017 r. wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie nierozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] lipca 1955 r. nr [...] o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w [...], przy [...], hip. [...]. Skarżący wniósł o stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o wymierzenie organowi grzywny. Ponadto, zwrócił się o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że Prezydium Rady Narodowej w [...] orzeczeniem z [...] lipca 1955 r., nr [...] odmówiło przyznania prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Pismem z [...] maja 2014 r. [...] następcy prawni przeddekretowego właściciela nieruchomości wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności w/w orzeczenia. Pismem z [...] listopada 2016 r. do w/w postępowania przyłączył się M.P., będący również następcą prawnym przeddekretowego właściciela, tj. M.G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. nr [...] zawiesiło postępowanie do czasu ustalenia przez sąd powszechny następstwa prawnego po M.G. Przy piśmie z dnia [...] marca 2017 r., skarżący przedłożył organowi postanowienie Sądu Rejonowego [...] z [...] lutego 2017 r., sygn. akt [...]. Jednocześnie wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania z uwagi na ustalenie następstwa prawnego po M.G. Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. skarżący ponownie zwrócił się do organu o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego. Kolejnym pismem z [...] maja 2017 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez podjęcie zawieszonego postępowania. Zaznaczył, że ustała przyczyna stanowiąca podstawę zawieszenia postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Wskazało, że w związku z wydaniem w dniu [...] sierpnia 2017 r. postanowienia o podjęciu postępowania w sprawie ustała jego bezczynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 t.j.) powoływanej dalej jako P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu, wobec czego Sąd rozpoznał ją w wyżej wskazanym trybie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W niniejszej sprawie postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] lipca 1955 r. zostało zawieszone. Do akt zostały bowiem złożone dwa różne postanowienia o stwierdzeniu praw do spadku po M.G. Koniecznym było więc wyeliminowanie jednego z nich z obrotu prawnego. Dlatego postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. organ zawiesił postępowanie. Zgodnie z art. 103 k.p.a. zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie. Wobec tego w okresie zawieszenia postępowania organ nie pozostaje w zwłoce. W niniejszej skardze aczkolwiek skarżący w pkt 1) domagał się zakreślenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] miesięcznego terminu do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...] lipca 1955 r., to jednak z uzasadnienia treści skargi bezspornie wynika, że bezczynność organu upatruje on w niepodjęciu przez organ zawieszonego postępowania. Nie można bowiem skutecznie zarzucać bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, gdy postępowanie jest zawieszone. W aktach administracyjnych znajdują się wnioski skarżącego z [...] marca 2017 r. oraz z [...] kwietnia 2017 r., o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego. Wprawdzie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] pozostawało w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego, to jednakże załatwiło wniosek, którego rozpoznania domagał się skarżący wydając w dniu [...] sierpnia 2017 r. postanowienie nr [...] o podjęciu postępowania administracyjnego. Wydanie postanowienia przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd powoduje, że brak jest podstaw do zobowiązania organu do załatwienia wniosku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W konsekwencji - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. - Sąd umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania uznając, że orzekanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe (pkt 2 sentencji wyroku). Jednakże likwidacja stanu bezczynności nie zwalnia sądu z obowiązku rozpoznania skargi w zakresie orzekania czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się zatem do kwestii "rażącego naruszenia prawa" wskazać trzeba, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Podkreśla się, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd stwierdził, że bezczynność organu licząc od daty otrzymania przez organ wniosków o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego do daty wydania postanowienia uwzględniającego wniosek aczkolwiek naganna to, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przekroczenie terminu nie było znaczne. Z tego względu oraz wobec rozpoznania wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, Sąd nie uwzględnił żądania o wymierzenie organowi grzywny. Wskazać trzeba, że grzywna jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco – represyjnym. Powinien on być stosowany w sytuacjach gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia czy czynności oraz gdy istnieje obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nie będzie respektował obowiązków wynikających z K.p.a. Taka sytuacja w niniejszej sprawę nie zachodzi. Dlatego w tej części Sąd skargę oddalił (pkt 3 sentencji wyroku). Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w pkt 1 wyroku wydano na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a P.p.s.a., w pkt 2 na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., a w punkcie 3 na podstawie art. 151 P.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 4 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie 100 zł.