I SAB/Wa 486/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B.Z. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie własności czasowej do nieruchomości 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie własności czasowej do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (obecnie [...]) ozn. hip. [...] w zakresie części działki nr [...] z obrębu [...] i części działki nr [...] z obrębu [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej B.Z. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] marca 2017 r. B. Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] (obecna [...]), oznaczoną hip. [...], zarzucając organowi naruszenie przepisu art. 36 § 1 kpa w zw. z art. 35 § 1 i § 3 kpa w zw. z art. 12 kpa polegające na braku podejmowania działań zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie przyznania własności czasowej do ww. nieruchomości oraz braku wskazania konkretnych przyczyn zwłoki w załatwieniu sprawy. W skardze skarżąca wniosła o wyznaczenie Prezydentowi [...] terminu dwóch miesięcy do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek o przyznanie własności czasowej do ww. nieruchomości, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) i na mocy art. 1 tego dekretu przeszła na własność gminy W., a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy Państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130), stała się własnością Skarbu Państwa. Organ przytoczył treść art. 7 ust. 1 i 2 dekretu warszawskiego. Organ wskazał, że dawny właściciel hipoteczny w dniu [...] grudnia 1949 r. złożył wniosek o przyznanie własności czasowej przedmiotowego gruntu. Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] czerwca 1953 r., nr [...] Prezydium Rady Narodowej w W. odmówiło dawnym właścicielom hipotecznym prawa własności czasowej ww. nieruchomości. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy przez Ministerstwo Gospodarki Komunalnej decyzją z dnia [...] stycznia 1954 r., nr [...]. Następnie SKO decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r., nr [...] stwierdziło nieważność ww. orzeczeń jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa. Decyzją z dnia [...] lipca 2001 r., nr [...] Burmistrz Gminy W. rozpatrując wniosek A. K. z dnia [...] grudnia 1948 r., ustanowił do części gruntu dawnej nieruchomości hipotecznej hip. [...] prawo użytkowania wieczystego oznaczonej jako działka [...] z obrębu [...]. Z kolei decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Prezydent [...] rozpatrując wniosek A. K. z dnia [...] grudnia 1948 r. odmówił ustanowienia do części gruntu ww. nieruchomości hipotecznej prawa użytkowania wieczystego oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...]. Organ wyjaśnił, że od czasu złożenia wniosku z dnia [...] grudnia 1948 r. nastąpiła zmiana stanu prawnego i faktycznego nieruchomości, albowiem dawne nieruchomości hipoteczne zostały podzielone i powstały nowe działki. Wyjaśnił również, że w skład dawnej nieruchomości hip. [...] wchodzą: - działka nr [...] z obrębu [...], co do której decyzją z dnia [...] lipca 2001 r., nr [...] zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego na rzecz następców prawnych dawnego właściciela; - działka nr [...] z obrębu [...] stanowiąca własność W., która pozostaje we władaniu Spółdzielni Pracy [...]; - część działki nr [...] z obrębu [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa, która stanowi odcinek ul. [...] ; - część działki nr [...] o obrębu [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa, która stanowi odcinek ul. [...]. Organ wskazał również, że z uwagi na to, iż właściwość SKO odnosi się do gruntów stanowiących własność komunalną – decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r., nr [...], SKO stwierdziło nieważność ww. orzeczeń jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa w części stanowiącej własność komunalną, tj. w odniesieniu do działek nr [...] i [...]. Zatem, zdaniem organ, orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] czerwca 1953 r., nr [...] odmawiające dawnym właścicielom hipotecznym prawa własności czasowej ww. nieruchomości w części stanowiącej własność Skarbu Państwa, tj. w stosunku do działki nr [...] z obrębu [...] oraz działki nr [...] z obrębu [...] pozostaje w mocy i jest wiążące. W opinii organu, w tej sytuacji nie można mówić o bezczynności organu w przedmiocie przyznania własności czasowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z przepisu art. 35 § 1 i 3 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 P.p.s.a. (zob. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem celem jej jest zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne. Uprzednie złożenie przez skarżącą zażalenia do Wojewody [...] wyczerpuje wymogi ustawowe warunkujące wniesienie przedmiotowej skargi. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] czerwca 1953 r. odmówiono przyznania dawnym właścicielom hipotecznym prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy decyzją Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1951 r. Oba ww. orzeczenia zostały wyeliminowane z obrotu prawnego decyzją SKO w W. z dnia [...] grudnia 2000 r., sygn. akt [...]. Powyższe spowodowało, że na nowo "odżyła" kwestia rozpoznania przez właściwy organ wniosku o przyznanie własności czasowej. Skutkiem powyższego Burmistrz Gminy W. decyzją z dnia [...] lipca 2001 r., nr [...] ustanowił prawo użytkowania wieczystego do części gruntu dawnej nieruchomości hipotecznej oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...]. Z kolei decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] Prezydent [...] odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do części gruntu dawnej nieruchomości hipotecznej oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...]. Oznacza to, że w przedstawionym wyżej zakresie wniosek o przyznanie własności czasowej został przez organ rozpatrzony. W konsekwencji brak było podstaw do uwzględnienia skargi w tym zakresie i dlatego też Sąd w tej części skargę oddalił. Z powyższych rozstrzygnięć wynika również, że do rozpatrzenia pozostawała część wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do tej części gruntu dawnej nieruchomości hipotecznej oznaczonej jako część działki nr [...] z obrębu [...] oraz część działki nr [...] o obrębu [...]. Nie ulega wątpliwości, że wniosek o przyznanie własności czasowej w tym zakresie nie został przez organ rozpatrzony. Sąd uznał zatem, że skarga na bezczynność Prezydenta w przedmiocie rozpoznania w tym zakresie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej zasługuje na uwzględnienie, co skutkowało zobowiązaniem organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Termin ten w ocenie Sądu jest wystarczający do załatwienia sprawy. Jednocześnie, biorąc pod uwagę, że organ częściowo rozpoznał wniosek o przyznanie prawa własności czasowej, jak również historyczny i skomplikowany pod względem prawnorzeczowym stan sprawy oraz znaną Sądowi z urzędu ilość spraw z zakresu tzw. nieruchomości dekretowych, Sąd doszedł do przekonania, że zaistniała bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z powyższych względów w pkt 1, 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 i § 1a, w pkt 3 sentencji wyroku na podstawie art. 151 w zw. z art. 149 § 1 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) (100 zł tytułem wpisu od skargi, 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a.