I SAB/Wa 491/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...]. 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], ozn. hip. jako [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta Miasta W. na rzecz M. K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 27 lipca 2015 r. M. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2013 r. wniesionego przez Z. P. (jedynego spadkobiercę dawnej właścicielki C. P.) o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], ozn. hip. jako [...]. Wskazano, iż w dniu [...] października 2014 r. skarżąca M. K. aktem notarialnym – umową sprzedaży składnika masy spadkowej o numerze Rep. A. [...] nabyła w całości od Z. P. wszelkie prawa i roszczenia do przedmiotowej nieruchomości. Skarżąca pismem z dnia 27 października 2014 r. wniosła do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta W. wyczerpując tym samym tryb określony w k.p.a. Ponadto podniesiono, że organ pomimo wyznaczenia przez Wojewodę terminu na załatwienie sprawy - nie zakończył przedmiotowego postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w związku z tym, iż data zgonu C. P. wymieniona w w/w akcie notarialnym z dnia [...] października 2014 r. rep. A [...] nie zgadza się z datą zgonu z postanowienia stwierdzającego nabycie spadku po niej – pełnomocnik wnioskodawczyni został wezwany do przedłożenia aktu notarialnego sprostowanego w odniesieniu do drugiego imienia zbywcy, daty zgonu spadkobierczyni oraz oznaczenia hipotecznego nieruchomości. Wskazano, iż poza powyższym do zakończenia postępowania w przedmiotowej sprawie konieczne jest również ustalenie, czy przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. przedmiotowa działka mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, a także w jakiej dacie poprzednia właścicielka została pozbawiona faktycznej możliwości władania przedmiotowym gruntem. Podniesiono ponadto, iż pełnomocnik wnioskodawczyni został poinformowany, że po uzupełnieniu wniosku oraz zebraniu kompletu dokumentów decyzja kończąca postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie wydana bez zbędnej zwłoki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał wniosku z dnia [...] kwietnia 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [....], ozn. hip. jako [...] i nadal pozostaje w zwłoce. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżącą przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżącej należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem trzymiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezspornym jest, że przedmiotowy wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] wpłynął do organu w dniu [...] kwietnia 2013 r. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy pismem z dnia [...] maja 2013 r. Prezydent W. wystąpił do Delegatury Biura Geodezji i Katastru Urzędu Miasta W. w Dzielnicy [...] o przesłanie kopii mapy ewidencyjnej z zaznaczeniem granic obecnych działek ewidencyjnych i granic hipotecznych przedmiotowej nieruchomości oraz wypisów z rejestru gruntów obejmujących przedmiotową nieruchomość. Żądane dokumenty wpłynęły do organu w dniu [...] lipca 2013 r. Ponadto pismem z dnia [...] maja 2013 r. organ wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta W. w Dzielnicy [...] o przesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. Żądane dokumenty wpłynęły do organu w dniu [...] sierpnia 2013 r. Kolejną czynnością zmierzającą do merytorycznego rozpoznania sprawy, którą organ podjął było zwrócenie się pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o przesłanie dokumentów dotyczących zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości. Ponadto pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. zwrócono się do Sądu Rejonowego [...] o wydanie zaświadczenia z księgi wieczystej nieruchomości pod nazwą [...] dotyczącego działki gruntu o pow. [...] m2 położonego w W. przy ul. [...], ze wskazaniem właścicieli gruntu na dzień 21 listopada 1945 r. Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. organ wystąpił do Archiwum Państwowego w W. m. in. o przesłanie materiałów dotyczących przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości w ogólnym planie zabudowania W., zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu 11 sierpnia 1931 r. Mając powyższe na względzie należy wskazać, że postępowanie w sprawach o odszkodowanie za grunt [...] w oparciu o przepis art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 102 z 2010 r., poz. 651 ze zm.) jest postępowaniem skomplikowanym i wymaga od organu nie tylko zgromadzenia dokumentów potwierdzających prawa wnioskodawcy, ustalenia wszystkich osób uprawnionych, uzyskania map sytuacyjnych i akt własnościowych nieruchomości objętej wnioskiem, ale również dokonania analizy i uzyskaniu opinii, w tym opinii biegłych czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki z art. 215 ust. 2 ww. ustawy, jak również uzyskania opinii biegłych dotyczącej wartości nieruchomości w celu ustalenia wysokości odszkodowania. Pozorny brak aktywności organu w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie nie oznacza, że organ nie podejmuje żadnych czynności. W rozpoznawanej sprawie, mając na względzie czas, który upłynął od dnia złożenia wniosku o odszkodowane oraz fakt, że Prezydent W. mimo, iż z przekroczeniem terminów określonych w kpa, to podjął jednak czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego koniecznego do końcowego załatwienia sprawy, Sąd uznał, że bezczynność nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.