I SAB/Wa 492/14
WyrokWSA w Warszawie2014-12-03
Skład orzekający: Dariusz Chaciński, Emilia Lewandowska, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezczynność organu w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1954 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, pomimo wydania decyzji przez organ po wniesieniu skargi do sądu?Ratio decidendi
Wydanie przez organ decyzji merytorycznej po wniesieniu skargi na bezczynność czyni postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu bezprzedmiotowym i podlega umorzeniu. Niemniej jednak, sąd nadal jest zobowiązany do oceny, czy bezczynność miała miejsce i czy naruszała prawo w sposób rażący. W niniejszej sprawie, pomimo niedotrzymania terminów, sąd uznał, że obiektywne przeszkody (zmiany organizacyjne, konieczność analizy materiału dowodowego) usprawiedliwiają brak rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1954 r. Wskazała, że organ wielokrotnie przedłużał termin rozpoznania sprawy, a mimo to nie wydał decyzji. Minister wniósł o oddalenie skargi, wskazując na złożoność sprawy, zmiany organizacyjne i trudności kadrowe. Po wniesieniu skargi, ale przed rozprawą, Minister wydał decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. Umorzono postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Ministra do rozpoznania wniosku; 3. Oddalono skargę w pozostałej części; 4. Zasądzono od Ministra na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Iwona Maciejuk Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi E. S. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia 1. stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Ministra Infrastruktury i Rozwoju do rozpoznania wniosku E. S. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiego Rady Narodowej w B. z dnia [...] września 1954 r., nr [...]; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz E. S. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
E. S. pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. wniosła skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] września 1954 r. W skardze wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji administracyjnej, w terminie 1 miesiąca od dnia zwrotu akt, zobowiązanie Ministra do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, orzeczenie, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając swoją skargę wskazała, że w dniu [...] kwietnia 2013 r. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania. W dniu 11 lipca 2013 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju poinformował stronę, że nie było możliwe rozpatrzenie sprawy w terminie wskazanym w art. 35 kodeksu postępowania administracyjnego, informując jednoczenie, że przewiduje rozstrzygnięcie sprawy do dnia 31 grudnia 2013 r. Następnie pismem z dnia 6 lutego 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju ponownie przedłużył termin rozpoznania sprawy i poinformował, że nie jest możliwe rozpatrzenie sprawy ze względu na konieczność analizy zebranego materiału dowodowego, a także na reorganizację urzędu. Nowy końcowy termin rozstrzygnięcia sprawy wyznaczony został na dzień 31 maja 2014 r. Skarżąca wskazała, że w dniu 12 czerwca 2014 r. skierowała do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, polegające na naruszeniu art. 35 kpa i do wydania decyzji merytorycznej. Pomimo wezwania jednak organ nie wydał przedmiotowej decyzji. W ocenie skarżącej Minister Infrastruktury i Rozwoju przez 15 miesięcy, licząc od dnia złożenia wniosku do dnia wniesienia skargi do sądu, nie podjął praktycznie żadnych czynności zmierzających do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Wykonał tylko jedną czynność, a mianowicie zawnioskował do strony o dostarczenie kserokopii dokumentów.
Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie wskazując, że nie pozostawał w bezczynności w dniu złożenia skargi. W uzasadnieniu organ przedstawił szczegółowo przebieg postępowania i podkreślił, że dokonywał czynności zmierzających do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy oraz informował strony o przewidywanym terminie wydania rozstrzygnięcia. Zauważył ponadto, że sprawa niniejsza należy do kategorii spraw rewindykacyjnych, które mają charakter długotrwały, co wiąże się z trudnościami w ustaleniu stanu faktycznego na dzień wydania, kontrolowanego w trybie nadzorczym, orzeczenia oraz ze zgromadzeniem całości akt archiwalnych. Minister wskazał poza tym na zmiany organizacyjne w urzędzie tj. połączenie Ministerstwa Rozwoju Regionalnego z Ministerstwem Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, a także na trudną sytuację kadrową.
W dniu 28 listopada 2014 r. wpłynęło do Sądu pismo Ministra Infrastruktury i Rozwoju do, którego załączono decyzje organu z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] września 1954 r.
Na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. Sąd dopuścił dowód w trybie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z ww. decyzji organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "ppsa", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W sytuacji zaś wydania przez organ stosownego aktu przed dniem orzekania przez Sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie na bezczynność organu w zakresie zobowiązania go do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.
W sprawie niniejszej sytuacja taka ma miejsce. Jak wynika z akt sprawy Minister Infrastruktury i Rozwoju rozpoznał wniosek skarżącej i w dniu [...] listopada 2014r. wydał decyzję nr [...], kończąc tym samym postępowanie w sprawie.
W tym miejscu wskazać należy, że wydanie przez organ decyzji nie zwalnia jednak Sądu od orzekania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, a jeśli tak to czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13). Użycie bowiem w zdaniu drugim ww. art. 149 § 1 ppsa zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo iż są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, ponieważ akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu.
Analizując zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dokumentacyjny Sąd uznał, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika bowiem ze zgromadzonego sprawie materiału dokumentacyjnego wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B., wpłynął do organu w dniu 5 maja 2013 r. Pierwsze czynności w sprawie organ podjął zaś już w dniu 22 maja 2013 r. występując m.in. do Archiwum Akt Nowych, Urzędu Miasta B., [...] Urzędu Wojewódzkiego oraz pełnomocnika wnioskodawczyni o nadesłanie stosownych dokumentów niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. Następnie po analizie dostępnej dokumentacji geodezyjnej organ występował kolejno pismami z dnia 22 lipca 2013 r. i z dnia 22 sierpnia 2013 r. do Urzędu Miasta B. o nadesłanie dodatkowych informacji. Natomiast w październiku 2013 r. zwracał się do Sądu Rejonowego w B. o dokumenty stanowiące podstawę wpisu w dziale II księgi wieczystej nr [...]. Organ poinformował ponadto strony postępowania, że nie jest możliwe rozpatrzenie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa ze względu na konieczność analizy zebranego materiału dowodowego. Również wskazana przez organ okoliczność likwidacji Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej i powołanie w to miejsce Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju, a także związane z tym zmiany organizacyjne nie pozostają, zdaniem Sądu, bez wpływu na niedotrzymanie przez organ terminów rozpoznania sprawy. Przy czym wskazania tu wymaga, że zmiany te choć obiektywnie utrudniające pracę organowi, nie mogą stanowić jedynego usprawiedliwienia do nieprzestrzegania przez organy terminów zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego.
Oceniając bieg postępowania przed organem należało zatem wskazać, że niezałatwienie sprawy w terminie określonym w przepisach procedury administracyjnej, było konsekwencją zaistniałych obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających organowi administracji publicznej terminowe podjęcie rozstrzygnięcia.
Uznając zatem, że zaistniała w sprawie bezczynność organu nie miała rażącego charakteru, bezpodstawne jest wymierzenie organowi grzywny, o co wnosiła skarżąca toteż w tej części Sąd oddalił skargę. Również wniosek strony o zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Rozwoju do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, nie podlega uwzględnieniu. Powołany wcześniej art. 149 ppsa, będący podstawą uznania skargi na bezczynność za zasadną, nie przewiduje bowiem w swej treści możliwości zobowiązania organu w tym przedmiocie. Orzeczenie zaś kary dyscyplinarnej dla pracownika nie należy do kompetencji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 149 § 1 i art. 161 § 1 pkt 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku oraz na podstawie art. 151 powołanej ustawy jak w pkt 3 sentencji wyroku. Umorzenie postępowania w części dotyczyło zobowiązania organu, które to w niniejszej sprawie było bezprzedmiotowe. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło