I SAB/Wa 492/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska WSA Bożena Marciniak (spr.) Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2016 r. sprawy ze skargi E. Spółka z o. o. S.K.A. z siedzibą w W. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2012 r. o ponownie rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 4. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz E. Spółka z o. o. S.K.A. z siedzibą w W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. E. Spółka z o.o. S.K.A. z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2012 r. o ponownie rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] W skardze skarżąca wniosła o: 1. zobowiązanie Ministra do merytorycznego rozpoznania ww. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdzenie na podstawie art. 149 § 1 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) powoływana dalej: "Ppsa", że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 Ppsa; 4. zasądzenie kosztów postępowania zgodnie z art. 200 Ppsa. W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że jej poprzednik prawny (Z. B. W. "H. i S." S.A. w likwidacji) wniósł o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1963 r. nr [...], odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ulicy Ż. [...] oznaczonej numerem hipotecznym [...]. W dniu [...] listopada 2012 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wydał decyzję umarzającą postępowanie, od której to w dniu [...] grudnia 2012 r. został złożony wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Organ nie wydał jednak decyzji w sprawie i nie wskazał przewidywanego terminu jej zakończenia, nie są też podejmowane czynności w sprawie. W dniu [...] października 2013 r. poprzednik skarżącej wystosował wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W piśmie z dnia [...] października 2015 r. skarżąca zgłosiła swój udział w niniejszym postępowaniu w charakterze strony w miejsce spółki Z. B. W. pod firmą "H. i S." S.A. w likwidacji. Z kolei skarżąca ponownie wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa w dniu [...] lutego 2016 r. Wezwanie to nie przyniosło jednak żadnego rezultatu. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podał przebieg dotychczasowego postępowania, a mianowicie, że zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej poinformował strony postępowania (wnioskodawcę oraz właścicieli wykupionych lokali, będących współużytkownikami wieczystymi gruntu) o wpłynięciu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wyznaczył przewidywany termin rozstrzygnięcia sprawy. Organ podkreślił też, że pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. zwrócił się do Archiwum Akt Nowych o nadesłanie dokumentów, dotyczących nacjonalizacji Przedsiębiorstwa Z. B. W. pod firmą "H. i S." S.A. celem ustalenia, czy przedmiotowa nieruchomość w. położona przy ul. Ż. [...] wchodziła w skład znacjonalizowanego przedsiębiorstwa. Jednocześnie organ zaznaczył, że postępowania dotyczące decyzji wydanych na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu i gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50. poz. 279) są postępowaniami dotyczącymi decyzji wydanych sprzed kilkudziesięciu laty, stan prawny nieruchomości jest złożony, ustalenia stron czasochłonne, a materiał dowodowy niepełny. Normą jest również, że inne postępowania prowadzone w Wydziale Gruntów W. obejmują kilkaset osób. Sprawy rozpatrywane są według stanu zgromadzonego w nich materiału dowodowego i bieżących potrzeb dowodowych. Organ zauważył, że procedowanie w przedmiotowej sprawie uległo przedłużeniu także ze względu na zmiany organizacyjne w urzędzie, tj. połączenie Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z Ministerstwem Rozwoju Regionalnego w 2013 r. oraz wydzielenie Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa ze struktury organizacyjnej Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju oraz Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji w 2015 r. Organ stwierdził również, że wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie wymaga uzupełnienia akt sprawy o dokumenty, o które wystąpiono pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Wskazał, że po ich wpłynięciu do akt sprawy zostanie wydane rozstrzygnięcie, które zostanie niezwłocznie przekazane do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Rację ma skarżąca twierdząc, że w niniejszej sprawie Minister Infrastruktury i Budownictwa rozpatrując przedmiotowy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy pozostawał bezczynny i to z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, że w dniu 10 grudnia 2012 r. Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej otrzymał wniosek poprzednika prawnego skarżącej, czyli Z. B. W. "H. i S." S.A. w likwidacji, o ponowne rozpatrzenie sprawy. W dniu 31 stycznia 2013 r. organ odwoławczy sporządził zawiadomienie, w którym poinformował strony postępowania o złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 31 maja 2013 r. Po wpływie do organu w dniu [...] października 2013 r. oraz w dniu [...] lutego 2016 r. wezwań strony skarżącej i jej poprzednika prawnego do usunięcia naruszenia prawa organ nie poinformował stron o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy, jak wymaga tego przepis art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 – dalej "Kpa"). Jedynymi czynnościami organu od momentu wpływu przedmiotowego wniosku w grudniu 2012 r. do dnia wydania niniejszego wyroku (tj. w okresie trzech i pół roku) było zawiadomienie stron o wpływie wniosku do organu oraz wystąpienie do Archiwum Akt Nowych o nadesłanie dokumentów dotyczących nacjonalizacji Przedsiębiorstwa Z. B. W. pod firmą "H. i S." S.A. celem ustalenia, czy przedmiotowa nieruchomość w. położona przy ul. Ż. [...] wchodziła w skład znacjonalizowanego przedsiębiorstwa. Stwierdzona bezczynność miała, zdaniem Sądu, charakter rażący, gdyż żadne okoliczności nie mogą usprawiedliwiać rozpoznawania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez okres ponad trzy i pół roku. Jest to stanowczo zbyt długi okres załatwiania sprawy administracyjnej, wielokrotnie przekraczający maksymalny termin załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym wynoszący jeden miesiąc (art. 35 § 3 Kpa). Wskazywane przez organ okoliczności usprawiedliwiające bezczynność takie jak: czasochłonność w ustaleniu stron i zbieraniu materiału dowodowego, zmiana struktury organizacyjnej Ministerstwa, czy zgromadzenie akt archiwalnych, to w części przyczyny o charakterze wewnętrznym, leżące po stronie organu. W konsekwencji te okoliczności są nieistotne dla sprawy z punktu widzenia praw strony postępowania domagającej się załatwienia sprawy na wniosek. Problemy organizacyjne, techniczne, kadrowe z jakimi boryka się organ nie mogą spowodować obejścia jednej z naczelnych zasad Kpa, tj. zasady szybkości i ekonomiki postępowania administracyjnego, zawartej w przepisie art. 12 Kpa. Jeżeli natomiast chodzi o stan skomplikowania sprawy wynikający z jej złożoności, trudności w uzyskaniu aktualnych oraz archiwalnych danych niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego, Sąd zwraca uwagę, że te trudności są przede wszystkim wynikiem sposobu prowadzenia przez organ postępowania odwoławczego, tj. brakiem skoncentrowania czynności dowodowych w krótkim okresie czasu i przeciągającym się procedowaniem w sprawie. Oczywistym jest bowiem, że czym dłuższa bezczynność organu, tym więcej zmian w stanie faktycznym i prawnym sprawy. Zmiany tego rodzaju niweczą podjęte wcześniej przez organ ustalenia dotyczące okoliczności istotnych dla sprawy i powodują konieczność podejmowania następnych czynności w celu aktualizacji stanu faktycznego i prawnego sprawy. Uznać należy, że przyczyny techniczno-organizacyjne nie mogą usprawiedliwiać całkowitej i długotrwałej bierności organu. Zważyć przy tym trzeba, że okoliczności zwalniające organ z zarzutu bezczynności muszą mieć charakter prawny i proceduralny, a nie faktyczny. Skoro zatem niezałatwienie sprawy dotyczącej wniosku E. Sp. z o.o. S.K.A. o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie określonym w przepisach procedury administracyjnej jest konsekwencją zawinionej opieszałości organu, przy braku jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających temu organowi terminowe podjęcie rozstrzygnięcia, to zaistniałą w takim stanie bezczynność należy zakwalifikować jako rażącą. Zważywszy zatem na zasadność skargi, jak też skalę przekroczenia terminu w załatwieniu sprawy, Sąd uznał za zasadne zastosowanie środka dyscyplinująco-represyjnego w postaci wymierzenia organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 Ppsa. Za najbardziej adekwatną w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy, a jednocześnie mieszczącą się w wymiarze grzywny określonym w art. 154 § 6 Ppsa, Sąd uznał grzywnę w wysokości 1000 zł. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a – ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 niniejszej ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015, poz. 1800).