I SAB/Wa 497/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-06-29

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, jeśli skarga została odrzucona z powodu nieuzupełnienia braków formalnych i niedopuszczalności, a czynności pełnomocnika nie przyczyniły się do wyjaśnienia sprawy?
Ratio decidendi
Adwokatowi ustanowionemu z urzędu nie przysługuje wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, jeśli skarga została odrzucona z powodu nieuzupełnienia braków formalnych i niedopuszczalności, a czynności pełnomocnika nie polegały na rzeczywistej pomocy prawnej, która przyczyniłaby się do wyjaśnienia lub rozstrzygnięcia sprawy.
Stan faktyczny
Sąd rozpoznał wniosek adwokata M. C. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T. G. na bezczynność Prezydenta. Skarżąca uzyskała prawo pomocy i ustanowiono dla niej adwokata. Pełnomocnik nie sprecyzował przedmiotu skargi mimo wezwań. Ostatecznie skarga została odrzucona z powodu nieuzupełnienia braków formalnych i niedopuszczalności. Adwokat wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Justyna Wtulich po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. C. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T. G. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie wykonywania obowiązków służbowych postanawia odmówić przyznania wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia 11 lipca 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata oraz umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], na pełnomocnika skarżącej został wyznaczony adwokat – M. C. Zarządzeniem z dnia 11 października 2016 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do sprecyzowania skargi poprzez wskazanie, czy jest to skarga na działanie organu złożona w trybie art. 227 K.p.a., czy też skarga na bezczynność organu. Pełnomocnik nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie. W odpowiedzi na ponowne wezwanie Sądu do sprecyzowania przedmiotu skargi pełnomocnik nadesłał pismo z dnia 2 czerwca 2017 r., w którym wniósł o rozpoznanie skargi w kształcie i treści sformułowanej przez skarżącą. W oparciu o analizę dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy pełnomocnik wyraził przypuszczenie, że jest to skarga na działanie organu złożona w trybie art. 227 K.p.a. Jednocześnie pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały do chwili obecnej opłacone, ani w całości, ani w części. Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2017 r. Sąd odrzucił skargę T. G. z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi oraz jej niedopuszczalność. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 t.j.) zwanej dalej P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radcy prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 r. Stosownie do treści § 22 ww. rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wcześniej obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. W niniejszej sprawie zastosowanie będzie miało ww. rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. z uwagi na wszczęcie postępowania sądowego w dniu 13 kwietnia 2016 r. (data wniesienia skargi). Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) ww. rozporządzenia opłata maksymalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innej sprawie wynosi 480 zł. Zgodnie z treścią § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2 – 4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W myśl § 4 ust. 2 ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w § 4 ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Stosownie do treści § 4 ust. 3 opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarga została sporządzona osobiście przez skarżącą i postanowieniem z dnia 26 czerwca 2017 r. wydanym na posiedzeniu niejawnym odrzucona przez Sąd z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi oraz jej niedopuszczalność. Czynności podjęte przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji polegały na zapoznaniu się w dniu 14 listopada 2016 r. z aktami sprawy oraz na sporządzeniu pisma, w którym pełnomocnik wniósł o rozpoznanie skargi w kształcie i treści sformułowanej przez skarżącą. Pełnomocnik wyraził jednocześnie przypuszczenie, że jest to skarga na działanie organu złożona w trybie art. 227 K.p.a. Trudno zatem uznać, że pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy udzielił stronie w postępowaniu w pierwszej instancji rzeczywistej pomocy prawnej. Faktyczna pomoc prawna polega bowiem na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu wniosków procesowych, opinii prawnych, wyrażaniu stanowiska w sprawie, czy też występowaniu przed sądem. Musi to być pomoc niezbędna i efektywna. W rozpoznawanej sprawie taka pomoc w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie została udzielona. W tej sytuacji stwierdzić trzeba, że wniosek o przyznanie wynagrodzenia jest bezzasadny i brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Mając powyższe na uwadze w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło