I SAB/Wa 497/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędzia WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. G. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpoznania wniosku z 19 marca 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Budownictwa z [...] lipca 1950 r. nr [...] dz. [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydenta [...] z [...] stycznia 1950 r. nr [...] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku, wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz D. G. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. D.G., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z 28 lipca 2017 r., wniosła za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. W skardze podniesiono, że Minister Infrastruktury i Budownictwa rażąco przekroczył terminy do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym, wszczętym wnioskiem z 19 marca 2015 r., o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] stycznia 1950 r., nr [...], odmawiającej przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej przy ul. [...] w W., ozn. nr hip. [...]. Wniosek został złożony przez pełnomocnika następców prawnych dawnych właścicieli ww. nieruchomości [...]. Wskazano, iż pismem z 29 czerwca 2017 r., (data wpływu: 3 lipca 2017 r.), wnioskodawcy złożyli do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na niezałatwieniu sprawy w terminie, poprzez wydanie niezwłocznie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie przedmiotowego wniosku z 19 marca 2015 r. Zaznaczyli, iż w niniejszym wniosku wykazali następstwo prawne po poprzednich właścicielach nieruchomości [...], dołączając postanowienie sądowe o stwierdzeniu nabycia spadku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi z uwagi na brak podstaw do uznania kwalifikowanej bezczynności oraz zasądzenia od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej. Odniósł się, iż do czasu ustalenia stron postępowania nie jest możliwe wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Podkreślił, iż pismami z 10 lipca 2017 r., zwrócił się do Archiwum Państwowego oraz Archiwum Akt Nowych w W. o nadesłanie niezbędnych dokumentów, dotyczących niniejszej sprawy oraz jednocześnie zawiadomił wnioskodawców, iż z uwagi na konieczność analizy prawnej zgromadzonego materiału dowodowego, w tym ustalenia stron postępowania – przewidziany termin rozstrzygnięcia sprawy nastąpi do 30 listopada 2017 r. Organ wskazał ponadto, iż przedmiot niniejszej sprawy wymaga dokonania pogłębionej analizy akt, weryfikacji dokumentów sprzed wielu lat, ustalenia następców prawnych dawnych właścicieli przedmiotowej nieruchomości [...]. Nadto z uwagi na bardzo dużą ilość wpływanych do organu spraw, jak i stanu zgromadzonego materiału dowodowego - nie jest możliwe rozpoznanie niniejszej sprawy w terminie określonym w kodeksie postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz.1369 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W myśl art. 119 pkt 4 Ppsa., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Stosownie do treści art. 149 § 1 powołanej wyżej ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2017 r., poz. 1257) – powołana dalej jako: "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Rozpoznając niniejsza sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga D. G. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa jest uzasadniona. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy wniosek z 19 marca 2015 r., o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] stycznia 1950 r., nr [...], odmawiającej przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej przy ul. [...] w W., ozn. nr hip. [...], został złożony do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] marca 2015 r., przez pełnomocnika następców prawnych dawnych właścicieli ww. nieruchomości [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z [...] marca 2016 r. (data wpływu do organu: 22 marca 2016 r.), przekazało w załączeniu Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa oryginał ww. wniosku z [...] marca 2015 r., o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] stycznia 1950 r., nr [...]. Od tej więc daty rozpoczął bieg terminu na załatwienie sprawy przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa. Pomimo jego upływu ww. organ nie zakończył postępowania w sprawie. Pierwsza czynność w sprawie została podjęta przez organ pismem z 10 maja 2016 r., w którym wezwano o wyjaśnienie i przesłanie dokumentów, wskazujących następstwo prawne po E. D. (postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku bądź aktu poświadczenia dziedziczenia). Zaskarżony organ otrzymał żądane ww. dokumenty 13 czerwca 2016 r., wraz ze stosownymi pełnomocnictwami od pozostałych wnioskodawców. Jak wynika z akt sprawy, Minister Infrastruktury i Budownictwa nie podejmował żadnych czynności zmierzającej do zakończenia sprawy od 13 czerwca 2016 r., do 20 kwietnia 2017 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ dopuścił się bezczynności co skutkowało zobowiązaniem go przez Sąd do rozpoznania ww. wniosku. Taki sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), co z kolei prowadzić musi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy, obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie. Skoro zatem niezałatwienie sprawy objętej przedmiotowym wnioskiem w terminie określonym w przepisach procedury administracyjnej jest konsekwencją zawinionej opieszałości, przy braku jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających organowi administracji publicznej terminowe podjęcie rozstrzygnięcia, to zaistniałą w takim stanie bezczynność, trwającą prawie rok, należy zakwalifikować jako rażącą. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 119 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej wyżej ustawy.