I SAB/Wa 499/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Joanna Skiba Protokolant referent stażysta Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2012 r. sprawy ze skargi E. R. na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta W. w przedmiocie nierozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. [...] postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowe; 2. zasądzić od Prezydenta W. na rzecz skarżącej E. R. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 24 listopada 2011 r. (data prezentaty) E. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość gruntową położoną w W. przy ul. [...]. Przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie dekretu, tj. z dniem 21.11.1945 r., grunty nieruchomości warszawskich - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy W., a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa. W dniu 4 czerwca 2003 r. E. R., spadkobierca dawnej właścicielki nieruchomości, złożyła wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość gruntową położoną w W. przy ul. [...]. Prezydent W. prowadził postępowanie w tej sprawie - co jednak nie doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia. W dniu 12 maja 2011 r. (data prezentaty) E. R. i Ż. K. wystąpiły do Wojewody [...] z zażaleniem na niezałatwienie powyższego wniosku w terminie. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia 15 października 2011 r. Ponadto stwierdził, że niezałatwienie niniejszej sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponieważ termin ten nie został dotrzymany, dlatego też E.. R. pismem z dnia 24 listopada 2011 r. (data prezentaty) złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość gruntową położoną w W. przy ul. [...]. Skarżąca wniosła, m.in. o zobowiązanie Prezydenta W.do wydania decyzji w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi administracji uzasadniając, że postępowanie w sprawie toczy się ponad 8 lat - co bezspornie stanowi naruszenie art. 35 kpa. Ponadto wskazała, że postępowanie sądowe w zakresie bezczynności może zostać umorzone wówczas, gdy w sprawie zostanie wydana decyzja rozstrzygająca sprawę co do istoty, a przekazywanie przez organ administracji kolejnych pism zawierających kolejne, dalsze terminy rozpoznania sprawy nie może być uznane jako rozstrzygnięcie co do istoty i nie może stanowić podstawy do umorzenia. Następnie Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie - do czasu wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiających przyznania użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie wskazując, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało zawieszone. Pismem z dnia 19 kwietnia 2012 r. Wojewoda [...] poinformował Sąd, że na postanowienie z dnia 22 grudnia 2011 r. wpłynęło zażalenie, lecz nie zostało ono rozpoznane z uwagi na brak akt sprawy, które znajdują się w sądzie. Na rozprawie w dniu 11 maja 2012 r. skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozpoznania przez Wojewodę [...] zażalenia z dnia 17 stycznia 2012 r. na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2011 r. a następnie wniosła o odroczenie rozprawy. Sąd nie uznał tych wniosków za zasadnie i postanowił ich nie uwzględnić. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W orzecznictwie podkreśla się, że z przewlekłością prowadzonego postępowania przez organ administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa. Stosownie do treści art. 149 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na przewlekłość ma więc na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej w sposób przewlekły podejmował czynności w prowadzonym postępowaniu. Przy czym zaznaczyć trzeba, że oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę sytuację faktyczną i prawną istniejącą w dacie orzekania. Podkreślić również należy, że w trybie wskazanego art. 149 § 1, Sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. Z powyższego przepisu wynika ponadto, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, nawet wówczas, gdy decyzja podjęta została z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania. Jak wynika ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. - a więc przed datą orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ale po wniesieniu skargi do Sądu - zawiesił postępowanie w sprawie z wniosku E. R. o ustalenie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. Zdaniem Sądu powyższa okoliczność ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zgodnie bowiem z art. 103 kpa, zawieszenie postępowania administracyjnego wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie. Dotyczy to również terminów załatwienia sprawy (art. 35 – 37 kpa). Wydanie przez Prezydenta W. uprzednio wskazanego orzeczenia z dnia [...] grudnia 2011 r. oznacza zatem, że organ nie prowadzi w sposób przewlekły postępowania, nawet jeżeli wcześniej można było mu takie działanie zarzucić. W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niezależnie od czasu trwania zwłoki w załatwieniu sprawy, podjęcie rozstrzygnięcia o zawieszeniu postępowania w sprawie oznacza, że bezczynność organu ustaje, a Sąd nie może uwzględnić skargi na bezczynność i zobowiązać organu do wydania decyzji w określonym terminie. W świetle powyższego stwierdzić należy, że skoro w okresie zawieszenia postępowania nie stwierdza się bezczynności organu administracji publicznej, to tym bardziej nie można uznać, iż w okresie tym postępowanie prowadzone jest w sposób przewlekły. W sprawie zaistniały zatem podstawy uzasadniające umorzenie postępowania sądowego z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w chwili orzekania przez Sąd postępowanie administracyjne było zawieszone. Co prawda orzeczenie o zawieszeniu postępowania nie uzyskało waloru ostateczności, gdyż zostało od niego wniesione zażalenie. Nie ulega jednak wątpliwości, że organ administracji publicznej nie prowadzi w tym czasie postępowania. Zaznaczyć także należy, że rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie był uprawniony do badania poprawności postanowienia o zwieszeniu postępowania - którego kontrola może być przeprowadzona w odrębnym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jednocześnie wskazać należy, że zasądzając od Prezydenta W. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania, Sąd wziął pod uwagę okoliczność, iż przed wydaniem postanowienia z dnia [...] grudnia 2011 r. organ znacznie przekroczył terminy do wydania decyzji - określone w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Jak wynika bowiem z analizy akt administracyjnych sprawy postępowanie w przedmiotowej sprawie toczy się od 2003 r., tj. blisko 9 lat. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 161 § 1 pkt 3 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.