I SAB/Wa 499/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska Sędziowie: sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2014 r. sprawy ze skargi M. P. oraz E. N. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących M. P i E. N. solidarnie kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 20 sierpnia 2013 r. M. P. i E. N. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy dawnej ul. [...], hip. [...]. Przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie dekretu, tj. z dniem 21 listopada 1945 r., grunty nieruchomości [...] - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy W., a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa. W dniu 28 kwietnia 2011 r. (data pierwszej prezentaty organu) E. N. i M. P. (następcy prawni byłego właściciela przedmiotowej nieruchomości) złożyły wniosek o przyznanie odszkodowania, m.in. za uprzednio wymienioną nieruchomość. Pismem z dnia 30 maja 2011 r. Prezydent W. wystąpił do Delegatury Biura Geodezji i Katastru w Dzielnicy M. o nadesłanie dokumentów do niniejszej sprawy - w odpowiedzi na które otrzymał w dniu 15 czerwca 2011 r. kopię mapy ewidencyjnej z przybliżonymi granicami nieruchomości hipotecznej oraz informację z ewidencji gruntów. Następnie na skutek wniesienia przez wnioskodawczynie zażalenia - na zasadzie art. 37 § 1 kpa - bezpośrednio do Wojewody [...] - ten ostatni organ wystąpił o przekazanie akt niniejszej sprawy administracyjnej oraz odpowiedzi na złożone zażalenie. Odpowiadając na powyższe wystąpienie Prezydent W. w dniu [...] października 2011 r. przekazał Wojewodzie akta sprawy. W tym samym dniu poinformował pełnomocnika wnioskodawczyń o przewidywanym terminie wydania decyzji (do dnia 28 lutego 2012 r.), wystąpił o nadesłanie postanowień sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po właścicielu nieruchomości oraz jego następcach prawnych wraz z aktualnymi adresami stron postępowania. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] uznał przedmiotowe zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin na załatwienie sprawy do dnia 31 stycznia 2012 r. oraz stwierdził, że niezałatwienie niniejszej sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W dniu 21 grudnia 2011 r. wnioskodawczynie przesłały do organu wykonane przez uprawnionego geodetę naniesienie działek hipotecznych na aktualną kopię zasadniczej mapy miasta wraz z rozliczeniem przedmiotowych działek, fotokopię zaświadczenia Sądu Grodzkiego w W. z dnia [..] maja 1948 r., potwierdzającego osobę właściciela tej nieruchomości w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. oraz uwierzytelnione za zgodność z oryginałem postanowienia spadkowe po zmarłym właścicielu, wraz z aktualnymi adresami spadkobierców. Natomiast w dniu 9 marca 2012 r. organ wystąpił do: - Archiwum Państwowego W. o przesłanie kopii aktu notarialnego z dnia [...] listopada 1936 r., - Sądu Rejonowego dla W. o wydanie zaświadczenia z czterech działów księgi wieczystej dla przedmiotowej nieruchomości, - strony wnioskującej z informacją o postępowaniu, wezwaniem do przedłożenia dokumentów potwierdzających zmianę imienia i nazwiska M/ P. na M. P., a także wyjaśnienie wątpliwości odnośnie tożsamości osoby M. D. Na to ostatnie wystąpienie Prezydent uzyskał dopowiedź w dniu 5 kwietnia 2011 r. Z kolei w dniu 17 kwietnia 2012 r. ww. Sąd Rejonowy nadesłał żądane zaświadczenie, a Archiwum Państwowe udzieliło odpowiedzi pismami z dnia 16 maja 2012 r. i z dnia 21 czerwca 2012 r. Następną czynność w sprawie organ podjął w dniu 12 czerwca 2012 r. zwracając się o przesłanie akt lokalizacyjnych nieruchomości - na które to wystąpienie otrzymał odpowiedź w dniu 23 lipca 2012 r. Z kolei w dniu 11 września 2013 r. poinformował strony postępowania, że decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana w przewidywanym terminie do dnia 31 grudnia 2013 r. W złożonej skardze na bezczynność M. P. i E. N. wniosły o zobowiązanie Prezydenta W. do wydania stosownego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi uzasadniając, że pomimo wyznaczenia przez Wojewodę daty 31 stycznia 2012 r. na załatwienie sprawy, Prezydent nie wydał stosownego aktu. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi podnosząc, iż pełnomocnik stron został poinformowany o przewidywanym terminie zakończenia postępowania oraz o przyczynach zwłoki w wydaniu decyzji. Do dnia 14 lutego 2014 r. (data rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) do Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca merytorycznego rozpoznania przedmiotowego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżące bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta W., złożyły zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa do Wojewody [...]. Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Podnieść również należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie, bowiem jak - wynika z akt sprawy - wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy dawnej ul. [...] nr [...]i nr [...] (obecnie ul. [...]) nie został dotychczas rozpoznawany, zaś okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią usprawiedliwienia niedotrzymania ustawowych terminów do załatwienia sprawy administracyjnej. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania Sąd uznał za całkowicie uzasadniony. Organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy, w terminie określonym w art. 35 kpa - nie jest usprawiedliwiona. Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa." Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa - bowiem organ administracji podejmował czynności w sprawie, zmierzające do jej rozstrzygnięcia i wykonywał obowiązki określone w art. 36 kpa. Podsumowując Sąd stwierdza, że Prezydent W. powinien w sposób jednoznaczny ustalić, czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania odszkodowania z art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) i w zależności od dokonanych ustaleń wydać stosowną decyzję w ustawowym terminie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.