I SAB/Wa 499/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędzia WSA Tomasz Szmydt Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. sprawy ze skargi J. W., M. H. i U. N. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] pochodzącą z dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]" [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz J. W., M. H. i U. N. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. W., M. H. i U. N., reprezentowane przez adwokata, wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], pochodzącą z dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]" [...]. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, zabudowana nieruchomość [...] położona przy ul. [...] stanowiąca dawniej współwłasność S. i W. małż. S. oraz J. J. (z domu P.) została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie ww. dekretu, tj. z dniem 21 listopada 1945 r., przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność Gminy W., a następnie na własność Skarbu Państwa - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130). Wnioskiem z dnia 9 kwietnia 2010 r. J. W. i M. H., następczynie prawne S. i W. małż. S., wystąpiły o odszkodowanie za nieruchomość położoną przy ul. [...], pochodzącą z dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]"[...]. Stosowny wniosek o odszkodowanie pismem z dnia 23 stycznia 2014 r. złożyła również spadkobierczyni J. J. (z domu P.) – U. N. Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 1969 r., nr [...] odmówiło oddania w użytkowanie wieczyste gruntu położonego w W. przy ul. [...], ozn. jako "[...]", dz. nr [...] o pow. [...] m². Decyzją z dnia [...] kwietnia 1976 r., nr [...] Naczelnik Dzielnicy [...] pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie odszkodowania za wyżej opisaną nieruchomość [...]. Postanowieniem z dnia [...] października 1976 r., nr [...] Prezydent W. stwierdził, że odwołanie J. i J. J. od ww. decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 1976 r. zostało złożone po terminie i z powodu jego uchybienia nie podlega rozpoznaniu. W lutym 2008 r. J. W. i M. H. złożyły wniosek o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] października 1976 r. pozostawiającego bez rozpoznania odwołanie od decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 1976 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] października 1976 r., nr [...]. Organ II instancji postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie z dnia [...] listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 906/13 oddalił skargę J. W., M. H. i U. N. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...]. J. W. i M. H. pismem z dnia 7 lutego 2011 r. wystąpiły z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 1976 r., nr [...]. Decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] kwietnia 1976 r. Po rozpatrzeniu odwołania J. W., M. H. i U. N., Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2014 r. i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 1976 r. Pełnomocnik wnioskodawczyń, pismem z dnia 28 stycznia 2014 r. wniosła do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie w terminie sprawy o ustalenie odszkodowania za nieruchomość. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin rozpatrzenia sprawy wynoszący 4 miesiące od daty doręczenia niniejszego postanowienia. Postanowienie Wojewody [...] zostało doręczone organowi I instancji w dniu 30 czerwca 2014 r. J. W., M. H. i U. N., reprezentowane przez adwokata, pismem z dnia 4 sierpnia 2014 r. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w zakresie rozpoznania ich wniosków o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], w której podniosły, że mimo zgromadzenia całości materiału wystarczającego do wydania rozstrzygnięcia, w tym uzyskania całości akt własnościowych spornej nieruchomości, Prezydent W. nie podjął żadnych czynności w sprawie. Z uwagi na powyższe skarżące wniosły o zobowiązanie Prezydenta W. do wydania w określonym przez Sąd terminie, nie dłuższym niż 1 miesiąc, decyzji administracyjnej kończącej postępowanie w sprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto skarżące wniosły o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że niniejsze postępowanie prowadzone jest na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ zaznaczył, że pełnomocnik pismem z dnia 16 czerwca 2014 r. została poinformowana o aktualnym stanie sprawy i o przewidywanym terminie zakończenia postępowania. W zakresie wniosku skarżących dotyczącego trybu rozpoznania skargi Prezydent W. zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, albowiem pomimo upływu terminu określonego w przepisie art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a., Prezydent W. nie wydał żadnego aktu podlegającego kontroli sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. W sprawie tej nie ma wątpliwości, że terminy określone w art. 35 § 3 k.p.a. upłynęły, zaś postępowanie z wniosków J. W. i M.H. z dnia 9 kwietnia 2010 r. oraz U. N. z dnia 23 stycznia 2014 r. o odszkodowanie za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], nie zostało przez organ zakończone w wymaganej przez przepisy prawa formie do dnia orzekania przez Sąd w sprawie ze skargi na bezczynność organu. Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie Sąd doszedł do przekonania, że mimo przekroczenia terminów załatwienia sprawy określonych w art. 35 k.p.a., bezczynności Prezydenta W. nie można przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów prawa można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również nieuzasadnione rodzajem sprawy długotrwałe prowadzenie postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu. Tymczasem już po złożeniu pierwszego wniosku o odszkodowanie z dnia 9 kwietnia 2010 r., J. W. i M. H. – reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika pismem z dnia 7 lutego 2011 r. (przekazanym organowi właściwemu w sprawie – Wojewodzie [...] – przy piśmie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 28 listopada 2012 r.) złożyły wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] kwietnia 1976 r., nr [...] pozostawiającej bez rozpoznania wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] w W. Organ do czasu ostatecznego zakończenia postępowania nieważnościowego w w/w sprawie nie mógł zatem wydać decyzji merytorycznej w przedmiocie nowego wniosku o odszkodowanie. By ustrzec się zarzutu bezczynności organ winien był zawiesić postępowanie odszkodowawcze do czasu zakończenia postępowania nieważnościowego. W istniejącym stanie sprawy, pomimo niezawieszenia postępowania, okres toczącego się postępowania nieważnościowego Sąd uznał za czas opóźnienia organu w rozpoznaniu wniosku, który nie był jednakże zależny od Prezydenta W. Stąd, nierozpoznanie przez organ wniosku J. W., M. H. i U.N. o odszkodowanie w terminie ustanowionym w k.p.a., nie zostało przez Sąd zakwalifikowane jako rażące naruszenie prawa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono jak w pkt 3, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.