I SAB/Wa 50/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Maciejuk WSA Anita Wielopolska-Fonfara Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2014 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość warszawską 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku z dnia 28 czerwca 2009 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia 28 czerwca 2009 r. J. K., A. K. i P. K. działając w oparciu o art. 215 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wystąpili do Prezydenta W. z wnioskiem o odszkodowanie za gospodarstwo i działkę położoną w W. przy ul. [...] (działka nr [...] i [...] "[...]"). W związku z wszczęciem postępowania administracyjnego, w dniu 27 września 2010 r. organ zwrócił się do Archiwum Urzędu [...] o przesłanie akt sprawy. Prowadząc sprawę dalej Prezydent W. występował do podległych sobie jednostek organizacyjnych oraz stron postępowania o przesłanie dokumentacji związanej z przedmiotową nieruchomością. Z kolei pismem z dnia 21 sierpnia 2012 r. organ poinformował pełnomocnika wnioskodawców o planowanym terminie zakończenia postępowania do dnia 31 grudnia 2012 r. W związku z nierozpoznaniem sprawy wnioskodawca P. K. pismem z dnia 12 lipca 2012 r. złożył zażalenie do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], uznał wniesione w sprawie zażalenie za uzasadnione, wyznaczając Prezydentowi W. dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 listopada 2012 r. Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] Prezydent W., rozpoznał wniosek odszkodowawczy z dnia 28 czerwca 2009 r., lecz tylko w części dotyczącej odszkodowanie za gospodarstwo i działkę położone w W. przy ul. [...]. Powyższa decyzja utrzymana została w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] Pismem z dnia 6 grudnia 2013 r. P. K., A. K. i J. K. – reprezentowani przez adwokat D. R. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznaniu odszkodowania za nieruchomość [...]położoną przy ul. [...] 14. W skardze strony wskazały, że Prezydent W. do chwili wniesienia skargi nie wydał w sprawie rozstrzygnięcia. Organ nie dotrzymał jakichkolwiek terminu załatwienia sprawy określonego w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również tego wyznaczonego mu przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2012 r. Ponadto pomimo zgromadzenia całego materiału dowodowego nie przekazuje sprawy do biegłego w celu opracowania operatu szacunkowego niezbędnego do zasądzenia i wypłaty odszkodowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że nie mógł rozpoznać sprawy, gdyż nie jest w posiadaniu akt sprawy, które przekazał do Wojewody [...] wraz z odwołaniem od decyzji z dnia [...] maja 2013 r. nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. K. i A. K. z uwagi na nie wyczerpanie przez nich trybu określonego w art. 37 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej ppsa), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 12 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – Kpa, organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 Kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 Kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 Kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 Kpa). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia. W rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 28 czerwca 2009 r. J. K., jako spadkobierca byłej właścicielki spornej nieruchomości, wystąpił do Prezydenta W. z wnioskiem o odszkodowanie za gospodarstwo i działkę położoną w W. przy ul. [...] (działka [...]). Z analizy dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą z dnia 6 grudnia 2013 r. wynika, że od dnia złożenia przez stronę skarżącą wniosku, do dnia wyrokowania, organ nie wydał w sprawie odszkodowania za nieruchomość przy ul. [...], jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pierwsze czynności jakie organ podjął po otrzymaniu wniosku odszkodowawczego, miały miejsce dopiero po ponad roku kiedy to pismem z dnia 27 września 2010 r. Prezydent wystąpił do Archiwum W. o nadesłania akt sprawy. Kolejne działania organu nakierowane były na pozyskanie dokumentacji niezbędnej do ustalenia daty utraty faktycznej możliwości władania nieruchomością oraz ustalenia jakie było przeznaczenie nieruchomości w Ogólnym Planie Zagospodarowania Przestrzennego [...] z dnia 11 sierpnia 1931r. Działania te przebiegały niezwykle opieszale i jak to wskazano powyżej nie doprowadziły do zakończenia postępowania. Skarżący nie mogąc doczekać się rozpoznania sprawy, pismem z dnia 12 lipca 2012 r. wystąpił do Wojewody [...] z zażaleniem na bezczynność Prezydenta W.. Zażalenie to postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. zostało przez organ nadrzędny uwzględnione. W dniu 6 września 2012 r. Wojewoda [...] zwrócił akta sprawy Prezydentowi [...] Pismem z dnia 5 kwietnia 2013 r. organ poinformował stronę skarżącą, iż z uwagi na dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań oraz złożony charakter postępowania, wydanie decyzji w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] 16 nie będzie możliwe w terminie wyznaczonym w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. Podkreślić należy, że w sprawie objętej wnioskiem o przyznanie odszkodowania za drugą nieruchomość przy ul [...] organ w dniu [...] maja 2013 r. wydał decyzję Nr [...], którą odmówił uwzględnienia wniosku odszkodowawczego. Z akt sprawy wynika również, że po dacie decyzji Prezydent W. zaprzestał podejmowania jakichkolwiek działań zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w kwestii ustalenia odszkodowania za nieruchomość przy ul. [...]. Ponadto wskazać należy, że organ nie wywiązał się z obowiązków wynikających z art. 36 Kpa i każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa, powiadamiał o tym fakcie strony. Niczego w tym zakresie nie zmienia fakt dwukrotnego informowania pełnomocnika skarżącego o terminie załatwienia sprawy, gdyż w obu pismach z dnia 21 sierpnia 2012 r. oraz z dnia 5 kwietnia 2013 r. termin załatwienia sprawy został wyznaczony w oderwaniu od treści art. 35 § 3 Kpa. W ocenie Prezydenta okolicznością usprawiedliwiającą brak działania organu, miał być fakt braku akt administracyjnych sprawy, które w dniu 18 grudnia 2013 r. zostały przekazane Wojewody [...] w związku z wpływem skargi na decyzję Wojewody Nr [...]. Ze stanowiskiem takim nie sposób się zgodzić. Po pierwsze Prezydent [...] do dnia przekazania akt Wojewodzie, praktycznie przez cały czas był w posiadaniu dokumentacji sprawy, co umożliwiało mu wydanie rozstrzygnięcia również co do nieruchomości przy ul. [...] 16. Ponadto w piśmie przewodnim przekazującym akta, organ pierwszej instancji wyraźnie wskazał, że przekazuje Wojewodzie [...] jedynie akta sprawy dotyczącej nieruchomości położonej przy ul. [...]14. Zgodnie z art. 149 § 1 ppsa, Sąd uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. W okolicznościach niniejszej sprawy za wystarczający dla załatwienia wniosku odszkodowawczego z dnia 28 czerwca 2009 r. Sąd uznał termin dwóch miesięcy. Ponadto mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności oraz wprowadzenie, z dniem 17 maja 2011 r. restrykcyjnych przepisów dotyczących bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej, co związane jest z wejściem w życie ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34 poz. 173), a konkretnie jej art. 14 pkt 2, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 35 oraz art. 36 Kpa oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a zwłaszcza tych wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 Kpa.