I SAB/Wa 505/15

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata E. B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T. G. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie braku odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 30 marca 2015 r. postanawia : odmówić adwokat E. B. przyznania wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia 18 września 2015 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, natomiast w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych umorzono postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na rozprawie w dniu 1 października 2015 r. umorzył postępowanie sądowe z uwagi na cofnięcie skargi przez skarżącą. Pismem z dnia 12 października 2015 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] poinformowała, że w dniu 5 października 2015 r. na pełnomocnika skarżącej został wyznaczony adwokat E. B. W związku z wyznaczeniem pełnomocnika dla skarżącej przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] odpis nieprawomocnego postanowienia z dnia 1 października 2015 r. doręczono w dniu 26 października 2015 r. pełnomocnikowi. W dniu 27 listopada 2015 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika z urzędu informujące, że skarżąca podjęła decyzję o nie składaniu skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie, na potwierdzenie czego pełnomocnik dołączył oświadczenie skarżącej. Jednocześnie wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów udzielonej pomocy prawnej, gdyż nie zostały one uiszczone ani w całości, ani w części. Pełnomocnik podkreślił, że zapoznał się z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy oraz dwukrotnie odbył spotkanie ze skarżącą. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie adwokat – E. B. nie reprezentowała skarżącej w postępowaniu przed sądem w pierwszej instancji. Została wyznaczona na pełnomocnika skarżącej w dniu 12 października 2015 r., po wydaniu na rozprawie przez Sąd postanowienia z dnia 1 października 2015 r. umarzającego postępowanie sądowe. Pełnomocnik został zatem ustanowiony w postępowaniu w drugiej instancji. Wysokość stawek za czynności procesowe dokonane przez pełnomocnika w postępowaniu przed sądem drugiej instancji określa § 18 ust. 1 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. Czynnościami tymi są: sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit. a), sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit. b), udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit. c) oraz czynności w postępowaniu zażaleniowym (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit d). Zaznaczyć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż katalog czynności adwokata w postępowaniu przed sądem drugiej instancji, za które przysługuje wynagrodzenie, określony w tym przepisie ma charakter zamknięty. Istotne jest przy tym to, że przy przyznawaniu opłaty za czynności pełnomocnika z tytułu zastępstwa procesowego, bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Podkreśla się, że pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie jedynie w związku z faktycznym (rzeczywistym) udzieleniem pomocy prawnej (postanowienie NSA z 2 października 2014 r. I FZ 321/14 i przywołane w jego uzasadnieniu orzeczenia). W realiach niniejszej sprawy brak jest podstaw do wniosku, że ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu podjął czynności procesowe, które mogłyby zostać uznane za faktyczne (rzeczywiste) udzielenie skarżącemu pomocy prawnej. Za tego rodzaju czynności nie można bowiem uznać zapoznania się z dokumentami oraz dwukrotne spotkanie się ze skarżącą, jeżeli efektem tych czynności jest wyłącznie złożenie oświadczenia, że skarżącą podjęła decyzję o nie składaniu skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie. Podjęte przez pełnomocnika z urzędu działania zmierzające do udzielenia skarżącej pomocy prawnej nie stanowią zdaniem referendarza sądowego podstawy do przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia. Wyznaczony z urzędu pełnomocnik nie dokonał bowiem żadnej czynności określonej we wskazanym wyżej § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a - d rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. W sprawie nie została sporządzona skarga kasacyjna, opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, czy też zażalenie. Pełnomocnik nie uczestniczył również w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym stwierdzić trzeba, że brak jest podstaw do przyznania na rzecz pełnomocnika kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Z powyższych względów, na podstawie art. 250 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.