I SAB/Wa 509/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędzia WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. W., D. W., A. B. i I. K. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznanie wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku L. W., D. W., A. B., I. K. z 30 listopada 2016 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. nr [...] o pow. [...] m2, w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz L. W., D. W., A. B., I. K. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. L. W., D. W., A. B. i I. K. – zwani dalej "skarżącymi" wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z 30 listopada 2016 r. o ustalenie, w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147) – zwanej dalej "ugn", odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczoną hip. Nr [...] o pow. [...] m2, przejętą dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) – zwanej dalej "dekretem". Skarżący zarzucili organowi naruszenie przepisów art. 36 i art. art. 35 Kpa, polegające na niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa i niepoinformowanie stron o przyczynach niezałatwienia sprawy w tym terminie i niewskazanie nowego terminu na załatwienie sprawy. Wobec powyższego wnieśli o uwzględnienie skargi poprzez: 3) zobowiązanie Prezydenta [...] do załatwienia sprawy w terminie 1 miesiąca od daty zwrotu akt sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia; 2) zasądzenie od Prezydenta [...] na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; 3) stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy przez Prezydenta [...] miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że 30 listopada 2016 r. skarżący wystąpili do Prezydenta [...] o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. 14 lutego 2017 r. skarżący złożyli do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, które zostało rozpoznane przez Wojewodę [...] postanowieniem nr [...] z [...] kwietnia 2017 r. Organ wyższego stopnia uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył organowi I instancji termin 2 miesięcy, od daty doręczenia postanowienia na załatwienie sprawy, a mimo to Prezydent [...] nie wydał w sprawie decyzji i nie wykonał obowiązku z art. 36 Kpa. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że przed Prezydentem [...] prowadzone jest postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, zgodnie art. 215 ust. 2 ugn. W toku postępowania konieczne jest sprawdzenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki wynikające z tego przepisu, w szczególności daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką i kiedy nieruchomość została przejęta pod inwestycję. Ponadto organ I instancji podał, że z [...] grudnia 2016 r. zarządzeniem Prezydenta [...] nr [...], wprowadzona została procedura postępowania w Biurze Spraw Dekretowych w zakresie rozpatrywania wniosków w trybie art. 215 ugn. W związku z wprowadzeniem nowej procedury straciło moc zarządzenie Prezydenta [...] z [...] września 2016 r. nr [...] w sprawie wprowadzenia procedury postępowania w Wydziale Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych Biura Prawnego w zakresie rozpatrywania wniosków w trybie art. 215 ugn. Obecnie postępowanie jest na etapie gromadzenia niezbędnej dokumentacji. Po sprawdzeniu, czy jest możliwe wydanie decyzji będą podjęte czynności ustalające, czy istnieją środki na pokrycie odszkodowań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Nie budzi wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie Prezydent [...] pozostaje w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa". Trzeba bowiem mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 Kpa (termin dwóch miesięcy) został w niniejszej sprawie przekroczony. Poza sporem jest to, że w aktach administracyjnych znajduje się wniosek skarżących z 30 listopada 2016 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] przy ul. [...], oznaczoną hip. nr [...], który organ otrzymał w tym samym dniu. Jak wynika z akt sprawy do chwili obecnej wskazany wyżej wniosek nie został rozpoznany poprzez wydanie jakiegokolwiek aktu. Sąd uznał, że istniejąca w sprawie bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Z akt sprawy wynika bowiem, że Prezydent [...] zareagował na wniosek o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość [...] i prowadzi w tej sprawie postępowanie wyjaśniające. Organ w pismach z 21 marca 2017 r. wyjaśniał takie kwestie jak: objęcie terenu nieruchomości decyzją lokalizacyjną, data rozpoczęcia prac związanych z realizacją inwestycji i data zrealizowania inwestycji, zagospodarowanie terenu inwestycji przed jej realizacją przez inne podmioty, niż dawny właściciel lub jego następca prawny, przeddekretowe planistyczne przeznaczenie nieruchomości, granice dawnej nieruchomości hipotecznej i granice obecnych działek ewidencyjnych. W piśmie z 21 marca 2017 r. organ I instancji realizował obowiązek z art. 36 Kpa, skoro skierował do pełnomocnika skarżących informację o podjętych czynnościach, przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie ustawowym oraz podał termin przewidywanego rozpatrzenia sprawy (30 września 2017 r.). Istotne jest też to, że pełnomocnik skarżących dopiero 11 stycznia 2017 r. przedłożył organowi uwierzytelniony odpis prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J. W. (przeddekretowego właściciela nieruchomości). Poza tym uszło uwadze skarżących, że w aktach administracyjnych wakuje wniosek I. K. (zd. W.) jednego ze spadkobierców po J. W. o zwrot przedmiotowej nieruchomości (pismo z 14 listopada 1990 r.) oraz jej wniosek o przyznanie na rzecz spadkobierców poprzedniego właściciela użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości, w trybie art. 7 dekretu (pismo z 4 czerwca 1991 r. – data prezentaty organu). Z dostępnych Sądowi akt sprawy nie wynika, aby wnioski te zostały rozpoznane poprzez wydanie decyzji administracyjnych, ani że zostały cofnięte przez wnioskodawcę. Sąd zwraca uwagę, że wniosek o odszkodowanie wniesiony w trybie art. 215 ugn nie może zostać rozstrzygnięty dopóty, dopóki nie zostaną ostatecznie zakończone sprawy administracyjne w ramach których, chociażby jeden ze spadkobierców dawnego właściciela nieruchomości dekretowej, zmierza do odzyskania przedmiotowej nieruchomości w naturze. W takiej sytuacji wniosek o odszkodowanie nie mógłby być merytorycznie załatwiony. Wówczas to skarżący, popierając złożony wniosek o odszkodowanie, muszą liczyć się z tym, że sprawa prowadzona na podstawie art. 215 ugn będzie musiała czekać na załatwienie spraw (dekretowej – art. 7 dekretu oraz zwrotowej – art. 214 ugn), mających przed nią pierwszeństwo. Kwestię tę Prezydent [...] winien w niniejszej sprawie wyjaśnić, w szczególności ustalić, czy wnioski z 1990 r. i 1991 r. zostały załatwione poprzez wydanie decyzji i czy decyzje te są ostateczne. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie ujawnił się również fakt uporczywego niepodejmowania czynności przez organ, noszący znamiona celowej, złej woli organu w rozpatrzeniu sprawy o odszkodowanie, w szczególności przypadek bezczynności organu po wniesieniu kolejnej skargi na bezczynność. Istotne jest też to, że wniosek o odszkodowanie nie był poparty kompletną dokumentacją w zakresie stwierdzenia praw do spadku wszystkich następców prawnych dawnego właściciela przedmiotowej nieruchomości. Przy kwalifikacji stanu bezczynności nie można było pominąć i tego, że w niniejszej sprawie wniosek o odszkodowanie został złożony stosunkowo niedawno w porównaniu z innymi tego typu sprawami, które rozpatruje Sąd. Poza tym sprawy o odszkodowanie za nieruchomości [...] są sprawami skomplikowanymi, ponieważ ich wyjaśnienie opiera się na ustaleniu przesłanek odnoszących się do okoliczności sprzed wielu lat wstecz, a przez to trudnych do ustalenia. Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku odszkodowawczego, w terminie 4 miesięcy, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyznaczenie organowi terminu w powyższym wymiarze jest celowe, z uwagi na stan prowadzonego w sprawie postępowania. Termin 1 miesiąca wskazany w skardze, w ocenie Sądu, nie byłby terminem realnym. Jeżeli bowiem okaże się, że wniosek dekretowy i wniosek zwrotowy I. K. zostały rozpoznane ostatecznymi decyzjami, a przesłanki z art. 215 ust. 2 ugn będą spełnione (czego na obecnym etapie sprawy nie można ocenić), wówczas konieczne będzie zlecenie biegłemu rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenia operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości, do którego strony mają prawo wnieść zastrzeżenia i uwagi. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 i § 1a oraz art. 119 pkt 4 i art. 120 Ppsa orzekł, jak w sentencji. W przedmiocie kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).