I SAB/Wa 51/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie: WSA Dariusz Pirogowicz WSA Emilia Lewandowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi J. B.i M. B. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość warszawską 1. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J. B. i M. B. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. B. i M. B. pismem z dnia 26 października 2017 r., wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...], w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], rej. hip. [...]. Skarżące wniosły o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku odszkodowawczego w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdzenie naruszenia prawa przy wykonywaniu władzy publicznej polegającego na nieuzasadnionym, przedłużającym się pozostawaniu organu w bezczynności w zakresie prowadzonego postępowania administracyjnego. Dodatkowo skarżące wystąpiły o zasądzanie od organu na ich rzecz kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi strony wskazały, że wniosek odszkodowawczy został złożony do Prezydenta [...] w dniu 19 maja 2015 r. Wobec braku jakichkolwiek działań merytorycznych na temat prowadzonego postępowania, w dniu 5 sierpnia 2015 r., skarżące złożyły do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], Wojewoda [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] trzymiesięczny termin na załatwienie sprawy. Pomimo podjętego działania przez organ nadzorczy, Prezydent [...] nie dotrzymał zakreślonego terminu i do dnia wniesienia skargi nie rozpoznał złożonego wniosku. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że w sprawie dotyczącej nieruchomości przy ul. [...], prowadzone jest równolegle postępowanie z wniosku byłych właścicieli nieruchomości o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...]; z dnia [...] lipca 1951 r., Nr [...], o odmowie przywrócenia terminu na złożenie wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej oraz z dnia [...] sierpnia 1951r., nr [...], o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do spornej nieruchomości. Z racji tego, że postępowania o przyznanie prawa użytkowania wieczystego mają pierwszeństwo przez rozpoznaniem wniosku odszkodowawczego, Prezydent postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r.,nr [...] zawiesił toczące się postępowanie z wniosku z dnia 19 maja 2015 r., do czasu zakończenia postępowania w sprawie z wniosku B. B. oraz skarżących, o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] lipca 1951r. oraz z dnia [...] sierpnia 1951 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Zgodnie z art. 35 § 1 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 Kpa). W myśl art. 36 § 1 Kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 Kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Przechodząc do oceny merytorycznej rozpatrywanej sprawy, wskazać należy, że bezspornym jest, że Prezydent [...] w prowadzonym postępowaniu dopuścił się bezczynności. Ta bowiem ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym przepisami procedury administracyjnej terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, czy innego aktu. Do tego rodzaju wniosków prowadzi także definicja bezczynności sformułowana w art. 37 § 1 pkt 1 Kpa - w brzmieniu ustalonym art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935). Podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie w związku z wydaniem przez Prezydenta przedmiotowego postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego, po wniesieniu przedmiotowej skargi - orzekanie zgodnie z żądaniem skargi o zobowiązaniu organu do wydania decyzji stało się bezprzedmiotowe. Skutki zawieszenia postępowania administracyjnego określone zostały w art. 102 i 103 Kpa. Zgodnie z ich treścią w czasie zawieszenia postępowania organ może podejmować tylko czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego. Nadto zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie. Zaś zgodnie z treścią art. 35 § 5 Kpa do terminów określonych w art. 35 Kpa nie wlicza się okresów zawieszenia postępowania. W czasie zawieszenia postępowania organ nie może więc podejmować żadnych czynności poza określonymi w art. 102 Kpa Zawieszenie postępowania administracyjnego powoduje zatem, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do rozstrzygnięcia sprawy do czasu podjęcia przez organ zawieszonego postępowania administracyjnego. Z tych też względów, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, na zasadzie określonej w art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania, nie zwalnia jednak Sądu z obowiązku orzekania nie tylko w kwestii, zaistniałej przed zawieszeniem postępowania bezczynności organu, ale również tego czy bezczynność ta, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Aby wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 Kpa. Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych (vide wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). W ocenie Sądu z sytuacją taką mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu. Jak wynika z akt sprawy od dnia otrzymania wniosku odszkodowawczego w dniu 19 maja 2015 r., do momentu wniesienia skargi w dniu 15 grudnia 2017 r. Prezydent nie tylko nie zakończył sprawy, ale również poza jednym pismem z dnia 3 czerwca 2015 r. wnioskującym do Delegatury w [...] o nadesłanie akt własnościowych nieruchomości, nie przejawiał jakiejkolwiek aktywności. Po tak długim czasie uznał natomiast, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od innego toczącego się postępowania i postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r., zawiesił przedmiotowe postępowanie, choć o podstawie do zawieszenia postępowania wiedział już w dniu 2 sierpnia 2016 r. z pisma SKO w [...]. Z powyższych względów nie można przyjąć, że organ działał w niniejszej sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki i to mimo tego, że okres bezczynności, podlegający ocenie, rozpoczyna się od daty wszczęcia postępowania administracyjnego, zaś kończy się w dniu jego zawieszenia. Zachowanie Prezydenta w przedmiotowej sprawie cechowało się brakiem jakichkolwiek skoncentrowanych działań podejmowanych w toczącym się postępowaniu. Zaistniała sytuacja determinuje zatem ocenę, że bezczynność organu trwająca do czasu zawieszenia postępowania administracyjnego, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku orzeczono na podstawie art. 161 § 1 pkt 3. W przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 3 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.