I SAB/Wa 511/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie: WSA Piotr Przybysz (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A. W., J. M. i M. B. na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta W. postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] w terminie sześciu miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących A. W., J. M. i M. B. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SAB/Wa 511/14 UZASADNIENIE Pismem z dnia 11 sierpnia 2014 r. A. W., J. M. i M. B., reprezentowani przez r.pr. P. R., zwani dalej Skarżącymi, skierowali do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta W. postępowania w sprawie o sygnaturze akt [...], dotyczącego odszkodowania za nieruchomość objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W., położoną przy ul. [...] ozn. hip. [...]. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek z dnia 23 sierpnia 2013 r. złożony przez r.pr. P. R. będącego pełnomocnikiem A. W. We wniosku tym wskazano, że uczestnikiem postępowania jest M. M. oraz że jej miejsce pobytu nie jest znane, wobec czego wnioskodawca wystąpił do organu o zwrócenie się przez organ do sądu w trybie art. 34 K.p.a. o ustanowienie przedstawiciela dla nieobecnej M. M. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się wydany spadkobiercom wypis aktu poświadczenia dziedziczenia, sporządzonego dnia [...] lutego 2014 r. przez R. M., repertorium A Nr [...], poświadczający, że spadek po M. M. na podstawie ustawy odziedziczyli M. B. oraz J. M. Akt poświadczenia dziedziczenia został w dniu [...] lutego 2014 r. zarejestrowany w rejestrze aktów poświadczenia dziedziczenia prowadzonym przez Krajową Radę Notarialną pod numerem [...]. Pismem z dnia 10 lutego 2014 r. A. W., J. M. i M. B., reprezentowani przez r.pr. P. R., wystąpili do Prezydenta W. o ustalenie odszkodowania za ww. nieruchomość położoną przy ul. [...]. Z akt administracyjnych wynika, że Prezydent W. podjął następujące działania: Biuro Gospodarki Nieruchomościami Wydział Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych pismem z dnia 26 marca 2014 r. wystąpiło do Biura Geodezji i Katastru Urzędu W. o przesłanie informacji z rejestru gruntów oraz fragmentu mapy ewidencyjnej z naniesionymi granicami hipotecznymi i granicami działek ewidencyjnych przedmiotowej nieruchomości, o czym został powiadomiony pełnomocnik Skarżących. Równocześnie Skarżących poinformowano o przewidywanym terminie załatwienia sprawy – do dnia 31 lipca 2014 r. Biuro Geodezji i Katastru Urzędu W. pismem z dnia 24 kwietnia 2014 r. udzieliło odpowiedzi na ww. pismo z dnia 26 marca 2014 r. Następnie Biuro Gospodarki Nieruchomościami Wydział Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych pismem z dnia 17 lipca 2014 r. wystąpiło do Archiwum Państwowego W. o udzielenie informacji, jakie było przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości przed dniem wejścia w życie ww. dekretu z dnia 26 października 1945 r., po czym pismem z dnia 14 sierpnia 2014 r. wystąpiło do Archiwum Państwowego W. o przesłanie uwierzytelnionej kopii fragmentu Ogólnego Planu Zabudowania W. z dnia [...] sierpnia 1931 r., zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] listopada 1931 r. Pismem z dnia 4 sierpnia 2014 r. Skarżący wnieśli do Wojewody [...] zażalenie na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta W. postępowania w przedmiotowej sprawie, po czym pismem z dnia 11 sierpnia 2014 r. wnieśli wskazaną we wstępie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wskazano, że wniosek o wszczęcie przedmiotowego postępowania został złożony w dniu 11 lutego 2014 r. Organowi zarzucono naruszenie art. 8, 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 K.p.a. poprzez rażące naruszenie terminów do załatwienia sprawy. Stwierdzono, że występowanie o poszczególne dokumenty w kilkumiesięcznych odstępach stanowi rażącą przewlekłość postępowania. Skarżący wnieśli o : - wyznaczenie Prezydentowi 3-miesięcznego terminu na załatwienie sprawy, - stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Pismem z dnia 12 września 2014 r. Biuro Gospodarki Nieruchomościami Wydział Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych poinformowało pełnomocnika Skarżących o stanie sprawy oraz o nowym terminie załatwienia sprawy – do 31 grudnia 2014 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi przedstawiając działania podjęte w sprawie oraz stwierdzając, ze pełnomocnik skarżących został poinformowany o nowym terminie załatwienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę na bezczynność organu administracji lub przewlekłe prowadzenie postępowania dopuszczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej "p.p.s.a."). Jak stanowi art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, które powinno być zakończone decyzją administracyjną. Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Złożenie zażalenia lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 k.p.a. stanowi przesłankę skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, gdyż jest to środek zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a. Warunek ten będzie spełniony niezależnie od zajętego w tym przedmiocie stanowiska organu, do którego wniesiono środek prawny przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a. Powołany przepis skutek wniesienia środka zaskarżenia wiąże bowiem jedynie z samym wniesieniem tego środka zaskarżenia, a nie z jego rozpatrzeniem przez organ. Ze względu na charakter środka prawnego przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. zażalenie lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa powinno być załatwione niezwłocznie. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej można zatem wnosić w każdym czasie po wyczerpaniu przysługujących stronie środków zaskarżenia lub po złożeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Złożenie więc zażalenia lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa wywiera skutek wyczerpania środków zaskarżenia i umożliwia stronie skuteczne wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłe postępowanie (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2014 r., II OSK 1083/14). Wniesienie przez Skarżących w piśmie z dnia 4 sierpnia 2014 r. zażalenia na przewlekłe prowadzenie postępowania wyczerpuje wymogi ustawowe warunkujące wniesienie przedmiotowej skargi. Trzeba wskazać, że pojęcie "przewlekłość postępowania" nie zostało zdefiniowane ustawowo. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pojęcie to obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (teza czwarta wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2014 r., II GSK 1804/12). Do przewlekłości postępowania dojdzie zatem w przypadku prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12, wyrok NSA z dnia 26 listopada 2013 r. sygn. akt I OSK 2704/13). Przewlekłość postępowania może również polegać na tym, że organ prowadzący postępowanie nie dąży do koncentracji czynności dowodowych, ale przeprowadza je sukcesywnie pomimo tego, że mogłyby one zostać przeprowadzone równolegle. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zarzut przewlekłości postępowania jest zasadny. Przewlekłość miała miejsce po złożeniu przez Skarżących wniosku z dnia 10 lutego 2014 r. Należy zauważyć, że z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby organ podejmował czynności pomiędzy dniem 24 kwietnia 2014 r. (data otrzymania odpowiedzi z Biura Geodezji i Katastru Urzędu W.), a dniem 17 lipca 2014 r. (data wystąpienia do Archiwum Państwowego W. o udzielenie informacji, jakie było przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości przed dniem wejścia w życie ww. dekretu z dnia 26 października 1945 r.). Skarżący podnieśli, że uprzednie uzyskanie informacji z Biura Geodezji i Katastru Urzędu W. nie było konieczne dla wystąpienia do Archiwum Państwowego W.. Sąd podziela ocenę, że organ nie musiał oczekiwać na odpowiedź z Biura Geodezji i Katastru Urzędu W., aby móc wystąpić do Archiwum Państwowego W. o udzielenie informacji w przedmiotowej sprawie. Nie należało zatem zwlekać z wystąpieniem w tej sprawie do Archiwum Państwowego W. W ocenie Sądu stwierdzone w rozpoznawanej sprawie przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Oceniając tę okoliczność należy mieć na uwadze, iż niewątpliwie organ nie prowadził postępowania w sposób efektywny, jednakże wynikające stąd opóźnienie w rozpatrzeniu sprawy nie jest znaczne. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd wyznaczył organowi termin sześciu miesięcy do rozpoznania wniosku Skarżących o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość mając na uwadze zakres czynności, które muszą być jeszcze podjęte w celu załatwienia sprawy. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.