I SAB/Wa 514/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędzia WSA Mirosław Gdesz Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2015 r. sprawy ze skargi E. J. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 8 stycznia 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz E. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. Pismem z dnia 27 maja 2015 r. E. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie jej wniosku z dnia 8 stycznia 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. [...]. Wskazała, że pomimo wydania przez Wojewodę [....] postanowienia nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. i wyznaczenia dodatkowego terminu do załatwienia sprawy wynoszącego 3 miesiące Prezydent W. nie wydał rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie wskazując, że z uwagi na fakt, iż jedną z przesłanek badanych w postępowaniu odszkodowawczym w sprawie przedmiotowej nieruchomości jest określenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką – w celu ustalenia powyższego wystąpiono pismem z dnia 7 lipca 2015 r. do Zakładu Gospodarowania Nieruchomości w Dzielnicy T. Ponadto wskazano, że pismem z dnia 7 lipca 2015 r. poinformowano skarżącą o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania do dnia 31 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał wniosku skarżącej o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], ozn. hip. [...] i nadal pozostaje w zwłoce. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżącą przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżącej należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezspornym jest, że wniosek skarżącej o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] datowany na dzień 8 stycznia 2013 r. wpłynął do organu w dniu 9 stycznia 2014 r. Natomiast przy piśmie z dnia 21 stycznia 2014 r. do organu wpłynęły akta sprawy dotyczące przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 16 maja 2014 r.. Prezydent W. wystąpił do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy T. o udzielenie informacji: a. Czy teren przedmiotowej nieruchomości objęty został jakąkolwiek decyzją lokalizacyjną; b. Kiedy rozpoczęto prace związane z realizacją inwestycji; c. Kiedy ewentualnie inwestycja została zrealizowana; d. Czy teren przedmiotowej nieruchomości przed zrealizowaniem inwestycji był zagospodarowany przez osobę (lub instytucję) inną niż poprzedni właściciel lub jego następca prawny. Odpowiedź na powyższe pismo wpłynęła do Prezydenta W. w dniu 3 czerwca 2015 r. Ponadto pismem z dnia 16 maja 2014 r. zwrócono się do Dyrektora Archiwum Państwowego W. o udzielenie informacji, jakie było przeznaczenie przedmiotowego terenu przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. w Ogólnym Planie Zabudowania m. W zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych z dnia [...] sierpnia 1931 r. sygn.. [...] wraz z odpowiednim opisem dot. tego terenu. Kopie dokumentów przesłanych przez Dyrektora Archiwum Państwowego w W. dołączono do akt przedmiotowej sprawy w dniu 25 września 2014 r. Następnie pismem z dnia 20 stycznia 2015 r. organ wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy T. o przesłanie akt lokalizacyjnych dotyczących przedmiotowej nieruchomości. W odpowiedzi na powyższe pismo poinformowano organ pismem z dnia 15 kwietnia 2015 r., iż nie odnaleziono żądanych akt lokalizacyjnych. Ponadto, już po wniesieniu skargi do Sądu, organ pismem z dnia 7 lipca 2015r. wystąpił do Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami dla Dzielnicy T. o udzielenie informacji – kiedy budynek przy ul. [...] został objęty w administrację państwową, oraz kto po zakończeniu działań wojennych administrował w/w budynkiem i od kogo został on przejęty. Mając powyższe na względzie należy wskazać, że postępowanie w sprawach o odszkodowanie za grunt [...] w oparciu o przepis art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 102 z 2010 r., poz. 651 ze zm.) jest postępowaniem skomplikowanym i wymaga od organu nie tylko zgromadzenia dokumentów potwierdzających prawa wnioskodawcy, ustaleniu wszystkich osób uprawnionych, uzyskania map sytuacyjnych i akt własnościowych nieruchomości objętej wnioskiem, ale również dokonania analizy i uzyskania opinii, w tym opinii biegłych czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki z art. 215 ust. 2 ww. ustawy, jak również uzyskania opinii biegłych dot. wartości nieruchomości w celu ustalenia wysokości odszkodowania. Pozorny brak aktywności organu w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie nie oznacza, że organ nie podejmuje żadnych czynności. Należy również mieć na względzie, że w piśmie z dnia 7 lipca 2015 r. skierowanym do skarżącej organ wskazał, że wniosek skarżącej zostanie rozpoznany do dnia 31 października 2015 r – co stanowi wypełnienie obowiązku z art. 36 § 1 k.p.a. Takie oświadczenie wskazuje, że organ podjął czynności w postaci analizy dokumentacji zmierzającej do rozpoznania wniosku skarżącej. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.