I SAB/Wa 52/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: sędzia WSA Przemysław Żmich sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E.K., B. K. i M. L. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] , nr hip. [...] – w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz E. K., B.K. i M. L. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1a – sentencja wyroku (tryb uproszczony) E. K., M. L. i B. K. pismem z [...] lutego 2019 r. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], nr hip [...]. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym. Powyższy wniosek o wpłynął do Prezydenta [...] [...] sierpnia 2016 r. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy organ rozpoczął gromadzenie materiału dowodowego w styczniu 2017 r., występując o akta własnościowe nieruchomości, które uzyskał [...] lutego 2017 r. Następnie w dniu [...] listopada 2017 r. Prezydent wystąpił do pełnomocnika skarżących o przedłożenie dokumentów związanych z własnością przedmiotowej nieruchomości w przeddzień wejścia w życie dekretu i dokumentów potwierdzających następstwo prawne po byłych właścicielach. Po uzyskaniu odpowiedzi w dniu [...] stycznia 2018 r. wystąpił pismem z [...] lutego 2018 r. do pełnomocnika wnioskodawców o wskazanie adresu korespondencyjnego osób wskazanych w tym piśmie lub ich następców prawnych, jak też przedłożenie dokumentów potwierdzających następstwo prawne po współwłaścicielce nieruchomości. Wezwanie to zostało ponowione w dniu [...] kwietnia 2018 r. Przy czym strony udzieliły odpowiedzi na nie w pismach z [...] i [...] kwietnia 2018 r. Pismem z [...] lipca 2018 r. wnioskodawczynie wniosły ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], a organ przy piśmie [...] sierpnia 2018 r. przekazał je Kolegium wraz z aktami sprawy. Postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało zażalenie za uzasadnione. Orzeczenie to zostało przedłożone Prezydentowi [...] sierpnia 2018 r. Natomiast [...] września 2018 r. do Urzędu wpłynęło kolejne ponaglenie wnioskodawców na niezałatwienie przedmiotowej sprawy w terminie. Kolejne czynności w postępowaniu Prezydent [...] podjął [...] września 2018 r., kiedy to zwrócił się do [...] Archiwum [...] o przesłanie zdjęć lotniczych obrazujących przedmiotową nieruchomość, jak też poinformował strony o nowym terminie załatwienia sprawy ([...] stycznia 2019 r.) oraz o przyczynach zwłoki. W tym też dniu Prezydent przesłał je Wojewodzie [...] wraz z ponagleniem i aktami sprawy. Przy czym ww. archiwalny materiał dowodowy otrzymał [...]października 2018 r. W skardze na bezczynność skarżące wniosły o stwierdzenie, że: - organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości postępowania w sprawie, - bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, Strona skarżąca uzasadniła, że w niniejszej sprawie doszło do bezczynności organu, który sprawy nie załatwił - mimo wyznaczenia terminu na jej rozstrzygnięcie do dnia [...] stycznia 2019 r. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o oddalenie skargi. Wskazał że wystąpił do [...] Archiwum [...] o przesłanie zdjęć lotniczych, obejmujących ww. nieruchomość, jak też poinformował strony i przyczynach zwłoki. Ponadto wskazał, że wydanie rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym powinno opierać się o oryginalną dokumentację, z uwagi na skomplikowanie i wagę sprawy, lecz oryginały akt zostały przekazane Wojewodzie [...] przy piśmie z [...] września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy, ani fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Te okoliczności będą miały znaczenie dopiero przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Konieczność wydania orzeczenia, na podstawie powołanych przepisów, obliguje sąd administracyjny, aby ten, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, ocenił, czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 kpa. Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zaistniały w niej przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a. – tj. zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że organ nie rozpoznał wniosku z 2016 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], nr hip [...]. Organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, a więc pozostaje w zwłoce w jej rozpoznaniu. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem terminu czterech miesięcy na załatwienie sprawy. Sąd wyznaczając wskazany termin miał na względzie realną możliwość zakończenia postępowania. Okres ten w ocenie Sądu jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w spawie, w której zagwarantowane zostaną prawa procesowe stron - a więc uwzględniona została złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie wniosek rozpoznawano od [....] sierpnia 2016 r., bowiem od daty jego wniesienia rozpoczął bieg termin na załatwienie sprawy - określony w art. 35 § 3 kpa. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ prowadzący postępowanie podejmował czynności w sprawie, próbując zgromadzić materiał dowodowy sprawy, lecz nie czynił tego w sposób właściwie skoncentrowany. Działania te zaczął dopiero w 2017 r., a więc kilka miesięcy po otrzymaniu wniosku. W ocenie Sądu nierozpoznanie przez organ wniosku w terminie określonym w kpa., a także sposób działania organu w sprawie, niewątpliwie w sposób rażący godziło w zasadę szybkości postępowania (art. 12 kpa.) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 kpa.). O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Taka sytuacja, w ocenie Sądu, miała miejsce w sprawie. Sąd wziął pod uwagę podjęte w postępowaniu działania organu, zmierzające do rozstrzygnięcia tej sprawy, jak też stopień jej złożoności. Organu jednak winien był sprawę załatwić w terminie określonym w przepisach kpa, lecz nie uczynił tego pomimo upływu blisko 3 lat. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 3 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).