I SAB/Wa 523/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2015 r. sprawy ze skargi W. G. i J. G. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z 30 czerwca 2009 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość oznaczoną dawniej nr [...] i [...] położoną w W. przy dawnej ulicy [...], oznaczonej nr hipotecznym jako "[...]" - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących: W. G. i J. G. solidarnie kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 30 czerwca 2009 r. W. G. oraz J. G. wystąpili do Prezydenta W. z wnioskiem o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, za działki oznaczone dawniej nr [...] i [...] (księga hipoteczna "[...]"), położone w W. przy ul. [...], które na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy przeszły na własność Skarbu Państwa, stanowiące obecnie w całości lub w części nieruchomości; przy ul. [...] działkę nr [...], przy ul. [...] działkę nr [...], przy ul. [...] działkę nr [...] przy ul. [...] działkę nr [...] przy ul. [...] przy ul. [...] działką nr [...], , przy ul. [...], działkę nr [...] przy ul. [...] W związku z powyższym, Prezydent W. pismem z dnia 19 sierpnia 2009 r., zwrócił się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami W. o przesłanie akt własnościowych spornej nieruchomości. W odpowiedzi, Biuro Gospodarki Nieruchomościami W. pismem z dnia 3 września 2009 r., przedstawiło akta własnościowe nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. Następnie, pismem z dnia 30 listopada 2009 r. organ wystąpił z wnioskiem do Delegatury Biura Geodezji i Katastru [...] o wydanie odbitki z mapy sytuacyjnej z naniesionymi granicami hipotecznymi ww. nieruchomości i działek ewidencyjnych wchodzących w jej skład na podkładzie geodezyjnym przedstawiającym obecną sytuację terenu, przy jednoczesnym przesłaniu do Dyrektora Archiwum Państwowego w dniu 30 listopada 2009 r. o przesłanie fragmentu Ogólnego Planu Zabudowania W. zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych dnia [...] wraz z odpowiednim opisem dotyczącym tamtego terenu oraz kopii materiałów inwentaryzacyjnych Biura [...]z lat [...] dotyczących przedmiotowej nieruchomości oraz kopii planu z nadrukiem hipotecznym przechowywanego w kolekcji I Map i Planów [...] z lat [...], a także fotoplanu przechowywanego w kolekcji Fotogrametrycznej z lat [...]. W odpowiedzi z dnia 7 grudnia 2009 r. Biuro Geodezji i Katastru przekazało informacje z ewidencji gruntów wraz z kserokopią mapy ewidencyjnej z naniesionymi granicami hipotecznymi nieruchomości. Kolejnym pismem z dnia 26 lutego 2010 r., organ zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa [...] z wnioskiem o udzielenie informacji, czy teren nieruchomości opisanej we wniosku o odszkodowanie objęty został jakąkolwiek decyzją lokalizacyjną, kiedy rozpoczęto prace związane z realizacją inwestycji, a także kiedy i czy inwestycja została zrealizowana oraz czy teren przedmiotowej nieruchomości przed zrealizowaniem inwestycji był zagospodarowany przez osobę (lub instytucję) inną niż poprzedni właściciel lub następca prawny. W odpowiedzi z dnia 27 maja 2010 r. Wydział Architektury przekazał istniejące dokumenty dotyczące realizacji inwestycji na terenie objętym obszarem wyżej opisanych działek. W dalszej kolejności, Biuro Gospodarki Nieruchomościami [...] pismem z dnia 17 czerwca 2010 r., wystąpiło się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami [...] o przedstawienie akt lokalizacyjnych dotyczących opisanej nieruchomości. W odpowiedzi z dnia 15 września 2010 r. Delegatura poinformowała, że akta lokalizacyjne obejmujące przedmiotową nieruchomość hipoteczną zostały włączone do akt własnościowych ul. [...] Pismem z dnia 28 marca 2011 r., organ powiadomił pełnomocnika wnioskodawców, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi potrzeba wykonania operatu szacunkowego określającego wartość opisanej nieruchomości, przy czym jednocześnie zakreślony został termin na wydanie decyzji w sprawie, który ustalony został na najpóźniej dzień 31 sierpnia 2011. r W związku z bezskutecznym upływem terminów do załatwienia powyższej sprawy, wnioskodawcy w dniu 17 stycznia 2012 r. złożyli w trybie art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego zażalenie do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. Wojewoda [...]uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2012 r. W dniu 6 lipca 2012 r. [...] przesłała do organu pismo zawierające dokumentację budowlaną dotyczącą części nieruchomości objętej wnioskiem. Pismem z dnia 6 marca 2013 r. wnioskodawcy wystąpili do organu z wnioskiem o udzielenie informacji o stanie sprawy i terminie wydania decyzji. W tym samym dniu Prezydent powiadomił pełnomocnika wnioskodawcy, o tym, że wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami [...] z prośbą o udzielenie informacji na temat sposobu władania nieruchomościami stanowiącymi działki ewid. nr [...] i nr [...] z obrębu [...]. Natomiast w dniu 27 maja 2013 r. organ wystąpił do tego samego organu z wnioskiem o wydanie dokumentacji dotyczącej realizacji inwestycji ulicy [...] której część wchodzi w skład nieruchomości hipotecznej nr [...]. Jednocześnie Organ powiadomił pełnomocnika wnioskodawcy o tym, że przewiduje rozpoznanie wniosku o odszkodowanie do dnia 30 września 2013r. Kolejnym pismem z dnia 19 września 2014 r. organ zakreślił termin do wydania decyzji w sprawie, który został ustalony najpóźniej na dzień 31 marca 2014r. Pismem z dnia 28 kwietnia 2014 r. W. G. oraz J. G. reprezentowani przez radcę prawnego K. F. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku odszkodowawczego za nieruchomość położone w W. oznaczone dawniej nr [...] i [...] (księga hipoteczna "[...]"). W obszernym uzasadnieniu skargi strona skarżąca przedstawiła szczegółowo poszczególne etapy toczącego się postępowania administracyjnego. W ocenie skarżących organ w prowadzonym postępowaniu naruszył nie tylko ustawowe terminy załatwienia sprawy, ale również ogólne zasady postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wnosząc o oddalenie skargi wskazał, że poinformował pełnomocnika strony skarżącej, o tym, że z uwagi na konieczność zgromadzenia całości materiału dowodowego, rozpatrzenie wniosku odszkodowawczego nastąpi do dnia 31 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – dalej k.p.a.). Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie. W myśl artykuł 149 § 1 p.p.s.a, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga W. G. oraz J. G. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku odszkodowawczego z [...] czerwca 2009 r. zasługuje na uwzględnienie, co skutkuje zobowiązaniem organu przez Sąd do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w zakreślonym w wyroku terminie. Z analizy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą z dnia 28 kwietnia 2014 r. wynika, że od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie do dnia wyrokowania, organ nie wydał w sprawie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Nie ulega również wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji, biorąc pod uwagę, że Sąd podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania, uznał, że na dzień wyrokowania organ był bezczynny, tym samym żądanie skargi dotyczące wydania stosownego orzeczenia w sprawie należało uznać za uzasadnione. Jednocześnie Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność (aczkolwiek naganna), nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu. Tymczasem w przedmiotowej sprawie organ starał się na bieżąco gromadzić materiał dowodowy potrzebny do wydania rozstrzygnięcia. Sąd zauważa też, że realia prowadzenia dużej liczby analogicznych postępowań przez organ czynią praktycznie niemożliwym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia. Jakkolwiek, nie wpływa to na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak w znacznym zakresie determinuje ocenę, że zaistniała bezczynność organu w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 ppsa, orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.