I SAB/Wa 53/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. L. na przewlekłość Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku B. L., H. M., S. N. i J. M. z dnia [...] listopada 2010 r. o przyznanie odszkodowania za działkę położoną w [...] przy ul. [...], hip. nr [...] - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej B. L. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. B. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2010 r. o odszkodowanie, w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...] nr hipoteczny [...]. W uzasadnieniu skargi wskazała, że po upływie ponad 3 miesięcy od daty złożenia wniosku, wobec braku jakichkolwiek działań organu, złożyła do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność organu I instancji. Organ I instancji w dniu [...] kwietnia 2011 r. wydał jedynie postanowienie o zawieszeniu postępowania ze względu na śmierć jednego z jego uczestników. W dniu 28 lipca 2011 r. do akt sprawy zostało złożone niezbędne do dalszego prowadzenia postępowania sądowe postanowienie o nabyciu spadku po S. N. wraz z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania oraz podjęcie dalszych działań w sprawie. Wniosek ten został ponowiony pismem z dnia 22 sierpnia 2011 r. Dopiero jednak po 2 dalszych monitach organ I instancji w dniu [...] września 2011 r. podjął zawieszone postępowanie, jednak do dnia złożenia skargi organ I instancji nie rozpatrzył złożonego wniosku o odszkodowanie i nie powiadomił skarżącej o przyczynach tej zwłoki ani nie wskazał terminu rozpatrzenia wniosku, co stoi w sprzeczności z przepisami art. 35 i 36 kpa. Wobec powyższego skarżąca w styczniu 2012 r. ponownie złożyła zażalenie do Wojewody [...] na bezczynność Prezydenta [...]. W tej sytuacji skarżąca uznaje swoją skargę za całkowicie uzasadnioną i wnosi o zobowiązanie organu I instancji do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi akt sprawy oraz rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ I instancji wniósł o jej oddalenie podnosząc, że do zakończenia przedmiotowego postępowania konieczne jest jeszcze sprawdzenie, w jakiej dacie jej poprzedni właściciele zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania przedmiotowym gruntem, a w szczególności częścią zajętą pod ulicę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego Prezydenta [...] do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku i wydania orzeczenia w określonym w wyroku terminie. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że w myśl art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem skarżąca złożyła wniosek o rozpatrzenie jej skargi w trybie uproszczonym, zaś Prezydent [...] nie wniósł w ustawowym terminie sprzeciwu. W tej sytuacji przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Z bezczynnością lub przewlekłością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (np. wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Natomiast instytucja skargi zarówno na bezczynność jak i na przewlekłość organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłość, dokonując badania jej zasadności Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie w ocenie Sądu Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych powyżej przepisów prawa. Analiza dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wskazuje, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte wnioskiem z dnia [...] listopada 2010 r. W wyniku niewywiązania się organu z załatwienia sprawy w terminie wynikającym z powołanych przepisów skarżąca wystąpiła do Wojewody [...] z zażaleniem na bezczynność Prezydenta w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...]. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] uznał powyższe zażalenie za nieuzasadnione, ponieważ w międzyczasie organ I instancji zawiesił przedmiotowe postępowanie (postanowienie z dnia [...] kwietnia 2011 r.) do czasu wskazania przez skarżącą następców prawnych po zmarłej S. N.. Skarżąca wykonała nałożony przez organ obowiązek i przy piśmie z dnia 28 lipca 2011 r. przedstawiła sądowe postanowienie o nabyciu spadku po zmarłej S. N.. Mimo tego organ I instancji wydał postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania dopiero po upływie 1 miesiąca, czyli w dniu [...] września 2011 r. Od tego zaś czasu aż do dnia rozpatrzenia skargi, czyli przez ponad 6 miesięcy, organ I instancji nie podjął już żadnych działań w przedmiotowej sprawie. Z analizy akt sprawy nie wynika zatem, aby do dnia wyrokowania, tj. do dnia 24 kwietnia 2012 r., Prezydent [...] rozpatrzył przedmiotowy wniosek o odszkodowanie i wydał merytoryczne rozstrzygnięcie, a także aby od czasu podjęcia zawieszonego postępowania powiadomił skarżącą o przyczynie zwłoki oraz wyznaczył nowy terminu rozpatrzenia sprawy (zaznaczyć należy, że w aktach brak jest pisma wyznaczającego nowy termin rozpatrzenia sprawy na dzień [...] kwietnia 2012 r. o którym mowa w odpowiedzi na skargę organu). Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki pozostaje w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania do organów Państwa. Ponadto zauważyć należy, że złożona do Sądu skarga na przewlekłość organu służyć ma doprowadzeniu do wydania rozstrzygnięcia przez organ pozostający w przewlekłości. Celem jej jest zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne. W ocenie Sądu nie ulega zatem wątpliwości, że niniejsze skarga na przewlekłość Prezydenta [...] jest w pełni uzasadniona. Jednocześnie Sąd uznał, że zaistniała w sprawie przewlekłość nie nosi jeszcze (na dzień wyrokowania) cechy rażącego naruszenia prawa. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) orzekł jak w sentencji.