I SAB/Wa 53/19

Dnia 2 grudnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Monika Sawa Sędzia WSA Gabriela Nowak po rozpoznaniu 2 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi kasacyjnej K. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 czerwca 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 53/19 wydanego w sprawie ze skargi K. C. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej 1. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 czerwca 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 53/19; 2. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku z 8 września 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...](obecnie [...]), ozn. hip. "[...]" rej. hip. [...], działka nr [...] w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 3. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza na rzecz K. C. od Prezydenta [...] 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] lutego 2019 r. K. C. (dalej jako skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] (dalej jako organ) w zakresie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (obecnie ul. [...]). W skardze podniesiono, że poprzednik prawny skarżącej – J. K. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa własności czasowej ww. nieruchomości w dniu [...] września 1948 r. i dotychczas wniosek ten nie został rozpatrzony. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt do organu oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że duża ilość spraw dotyczących dekretu warszawskiego oraz znaczny stopień ich skomplikowania - nie pozwalają na dochowanie terminów ustawowych. Wyrokiem z 11 czerwca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę przywołując wyrok tut. Sądu z 26 stycznia 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 611/17, w którym stwierdzono bezczynność Prezydenta [...] w toku dotyczącego tej samej nieruchomości postępowania zainicjowanego przez skarżącą w 2008 r., oraz na postanowienie organu o zawieszeniu postępowania. Pismem z 28 października 2019 r. skarżąca wywiodła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 2013. art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako ppsa), poprzez oddalenie skargi na skutek błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy; 2014. art. 35 i 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej jako kpa), poprzez ich niezastosowanie; 2015. art. 134 § 1 ppsa poprzez wyjście przez Sąd poza granice sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna, co uzasadnia zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 179a ppsa. Zaskarżony skargą kasacyjną wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest wadliwy, gdyż został wydany na skutek błędnego ustalenia stanu faktycznego. Sąd rozpoznając sprawę wadliwie przyjął, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 stycznia 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 611/17 został wydany w tej samej sprawie podczas gdy postępowanie jakkolwiek dotyczy tej samej nieruchomości dekretowej to jednak w niniejszej sprawie dotyczy wniosku poprzednika prawnego skarżącej – J.K. z [...] września 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej. Okoliczność ta uprawnia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenia własnego wyroku z 11 czerwca 2019 r. oraz ponownego rozpoznania sprawy na tym samym posiedzeniu, w trybie autokontroli z art. 179a ppsa, bez konieczności inicjowania postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Sąd rozpoznając ponownie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w zakresie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (obecnie ul. [...]) uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę stosowanej procedury. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. W ocenie Sądu organ w niniejszej sprawie dopuścił się bezczynności, która miała charakter rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13, LEX nr 1612000). Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że wniosek inicjujący postępowanie w niniejszej sprawie został złożony [...] września 1949 r., a zatem ponad siedemdziesiąt lat temu i dotychczas nie został rozpatrzony, zaś ostatnią odnotowaną czynnością w sprawie jest zwrócenie się do Ministerstwa Finansów o udzielenie informacji przy piśmie z [...] października 2018 r. Organ nie dopełnił również obowiązku przewidzianego w art. 36 kpa. Okoliczności powoływane w odpowiedzi na skargę nie mogą usprawiedliwiać tak dużej zwłoki w rozpoznaniu sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 179a ppsa uchylił zaskarżony wyrok (pkt 1 sentencji), na podstawie art. 149 § 1 pkt 1ppsa zobowiązał Prezydenta [...] do rozparzenia wniosku skarżącej w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 2 sentencji) oraz na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1a ppsa stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji). O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 ppsaw zw. z art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.). Na koszty sądowe składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie dla pełnomocnika w kwocie 240 zł, wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł oraz 17 zł opłaty skarbowej. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ppsa który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.