I SAB/Wa 532/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Tomasz Wykowski WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2015 r. sprawy ze skarg S.K. i K.K., K.K., Z.K., A.S. oraz D.S. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 29 października 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], ozn. hip. "[...]" rej. hip. [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących S.K. i K.K., K.K., Z.K., A.S. oraz D.S. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. S.K., K.K., K.K., Z.K., A.S. i D.S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosków z dnia 30 października 2012 r. o przyznanie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w W., pochodzącą z "[...]", nr hip. [...], oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], na podstawie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) – zwanej dalej "ugn". W skargach wnieśli o: 1) zobowiązanie organu do wydania decyzji kończącej postępowanie o odszkodowanie w terminie 1 miesiąca od daty zwrotu przez Sąd organowi administracji akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem uwzględniającym skargę na bezczynność; 2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; 3) rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu podnieśli, że w dniu 30 października 2012 r. złożone zostały w imieniu S.K. cztery osobne wnioski o przyznanie i wypłatę odszkodowania, w trybie art. 215 ugn, za kolejne nieruchomości [...] pochodzące z "[...]", nr hip. [...], oznaczone numerami ewidencyjnymi [...], [...], [...] i [...], przejęte na własność Państwa mocą dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) – zwanego dalej "dekretem", których dawnym właścicielem była J.K. Pismem z dnia 29 listopada 2012 r. organ zwrócił się z prośbą o sprecyzowanie złożonych wniosków, które połączył w jedną sprawę i nadał im wspólną sygnaturę, poprzez wskazanie aktualnych bądź dawnych adresów nieruchomości oraz wskazanie działek ewidencyjnych wchodzących obecnie w skład dawnych nieruchomości hipotecznych. W odpowiedzi na powyższe S.K. zlecił, a następnie wykonał i przedstawił organowi w dniu 20 grudnia 2012 r. opinię geodezyjną wykonaną przez uprawnionego geodetę mgr inż. J.P., zawierającą nie tylko wskazanie usytuowania tych działek w aktualnej ewidencji gruntów, ale również stosowny rys historyczny. Z uwagi na brak rozstrzygnięcia wniosku w terminie w dniu 31 stycznia 2013 r. wniesione zostało do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Organ postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia do dnia 31 lipca 2013 r. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] organ zawiesił z urzędu postępowania o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. jako działki nr [...[, [...] i [...]. Wnioskiem z dnia 5 czerwca 2014 r. pełnomocnik skarżących - wskazując nowe strony postępowania i przedkładając udzielone pełnomocnictwa - wniósł o podjęcie postępowania o przyznanie i wypłatę odszkodowania za działkę nr [...]. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. Prezydent W. podjął postępowanie o przyznanie odszkodowania za przejętą działkę nr [...], lecz do dnia wniesienia skarg nie rozpoznał merytorycznie sprawy. Zdaniem skarżących, w niniejszym postępowaniu bezczynność Prezydenta W. jest oczywista bowiem od momentu złożenia wniosków do chwili obecnej upłynęły wszystkie ustawowe terminy na załatwienie sprawy przez organ, w tym również sprawy szczególnie skomplikowanej. Zgodnie z przepisem art. 35 § 5 Kpa do biegu terminów załatwienia sprawy nie wlicza się m. in. okresów zawieszenia postępowania, które jednak biegną dalej po dacie podjęcia postępowania w danej sprawie, jak to ma miejsce w niniejszym przypadku. Skarżący przed wniesieniem skarg wyczerpali tryb przewidziany w art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa" składając w dniach 31 stycznia 2013 r. i 20 października 2014 r. zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Mimo podjęcia postępowania w sprawie odszkodowania za działkę nr [...] i upływu okresu wyznaczonego przez Wojewodę [...] oraz terminów ustawowych przewidzianych w Kpa, organ do dnia wniesienia skarg sprawy nie rozpoznał. W odpowiedzi na skargi Prezydent W. wniósł o ich oddalenie i o przeprowadzenie w niniejszej sprawie rozprawy. W uzasadnieniu podniósł, że przed Prezydentem W. prowadzone jest postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za grunt nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" rej. hip. [...] dz. [...] zgodnie art. 215 ust. 2 ugn. Zgodnie z przepisem art. 215 ust. 2 ugn jedną z przesłanek badanych w postępowaniu odszkodowawczym w sprawie tej nieruchomości jest określenie jakie było przeznaczenie terenu w Ogólnym Planie Zagospodarowania Przestrzennego W. z dnia 11 sierpnia 1931 r. W celu ustalenia powyższego pismem z dnia 25 września 2014 r. wystąpiono do Archiwum Państwowego W.. Pismem z dnia 25 września 2014 r. pełnomocnik stron został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargi są uzasadnione. Nie budzi wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie Prezydent W. pozostaje w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 Ppsa. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 Kpa (termin dwóch miesięcy) został w niniejszej sprawie przekroczony. Poza sporem jest to, że w aktach administracyjnych znajduje się wniosek S.K. z dnia 29 października 2012 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. przy ul.[...], ozn. hip. "[...]", nr hip. [...], dz. [...]. Wniosek ten wpłynął do organu 30 października 2012 r. Wniosek ten poparli K.K., K.K., Z.K., A.S. i D.S. w piśmie z dnia 4 czerwca 2014 r. Jak wynika z akt sprawy do chwili obecnej decyzja w sprawie nie została wydana. Sąd uznał, że istniejąca w sprawie bezczynność organu nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Sąd zwraca uwagę, że Prezydent W. pismem z dnia 5 listopada 2012 r. wystąpił do [...] o przesłanie akt nieruchomości i decyzji komunalizacyjnej. Pismem z dnia 29 listopada 2012 r. wezwał S.K. do sprecyzowania wniosku poprzez podanie dawnych bądź aktualnych adresów nieruchomości oraz wskazanie działek ewidencyjnych wchodzących w skład dawnej nieruchomości hipotecznej. Stosowna opinia geodezyjna została przedłożona organowi w dniu 27 grudnia 2012 r. W piśmie z dnia 8 marca 2013 r. organ skierował do pełnomocnika wnioskodawcy informację, w której wskazał powody niezałatwienia sprawy (jej skomplikowany charakter i bardzo dużą ilość tego typu spraw) oraz podał, że postępowanie o odszkodowanie zostanie zakończone do dnia 31 lipca 2013 r. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] Prezydent W. zawiesił z urzędu prowadzone postępowanie o odszkodowanie, do czasu zakończenia sprawy prowadzonej z wniosku z dnia 25 maja 1949 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu. W dniu [...] marca 2014 r. Prezydent W. stwierdził ostateczność decyzji z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] załatwiającej odmownie wniosek J.K. z dnia 25 maja 1948 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości w zakresie obecnych części działek nr [...], [...], [...], [...] i [...], które pochodzą z dawnej działki nr [...]. Istotne jest to, że rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie, zgodnie z zawartym w nim żądaniem, nie było możliwe przed załatwieniem sprawy prowadzonej w trybie art. 7 dekretu. Sprawa dekretowa, z tego względu, że dotyczy przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu, ma pierwszeństwo przez sprawą o odszkodowanie, która załatwia roszczenia dekretowe poprzez przyznanie odszkodowania w formie pieniężnej. Z akt sprawy wynika, że pismami z dnia 19 maja 2014 r. organ wystąpił do: 1) Wydziału Architektury i Budownictwa w [...] o podanie informacji i dokumentów dotyczących prowadzonych na gruncie inwestycji i jej wcześniejszego zagospodarowania; 2) Archiwum Państwowego W. o przedłożenie informacji na temat przeznaczenia w planie zagospodarowania przestrzennego gruntu przed wejściem w życie dekretu. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] Prezydent W. podjął postępowanie w sprawie o odszkodowanie. Następnie pismami z dnia 25 września 2014 r. organ wystąpił do: 1) Archiwum Państwowego W. o przedłożenie dokumentacji planistycznej wymienionej w piśmie Archiwum z dnia 30 lipca 2014 r., tj. fragmentu Ogólnego planu zabudowania miasta W. zatwierdzonego w dniu 11 sierpnia 1931 r.; 2) pełnomocnika skarżących z informacją o wystąpieniu do Archiwum z jednoczesnym wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy wyznaczonego na dzień 31 grudnia 2014 r. Z przedstawionego wyżej toku postępowania wynika, że Prezydent W. nie był w sprawie zupełnie bezczynny. Organ podjął szereg czynności procesowych, zmierzających do wyjaśnienia sprawy, w tym do ustalenia wynikających z przepisu art. 215 ust. 2 ugn przesłanek pozbawienia dotychczasowych właścicieli bądź ich następców prawnych faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. oraz przeznaczenia nieruchomości przed dniem 21 listopada 1945 r. w planie zagospodarowania przestrzennego. Organ podjął także działania wynikające z art. 36 § 1 Kpa – dwukrotnie skierował do pełnomocnika stron zawiadomienie o niemożności załatwienia sprawy w terminie, wskazując przyczyny takiego stanu rzeczy i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy. Wobec tego nie można postawić organowi zarzutu rażącej bezczynności. Wobec tego, że sprawy dotyczące odszkodowań za nieruchomości [...] są sprawami szczególnie skomplikowanymi Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie 4 miesięcy, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyznaczenie organowi terminu w powyższym wymiarze jest celowe, z uwagi na stan prowadzonego w sprawie postępowania. Jeżeli bowiem okaże się, że przesłanki z art. 215 ust. 2 ugn będą spełnione (czego na obecnym etapie sprawy nie można ocenić), wówczas konieczne będzie zlecenie biegłemu sporządzenie operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości, do którego strony mają prawo wnieść zastrzeżenia i uwagi. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 Ppsa orzekł, jak w sentencji. O zwrocie skarżącym kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 14 ust 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013, poz. 490).