I SAB/Wa 532/16
WyrokWSA w Warszawie2016-07-21
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka - Płaczkowska, Iwona Kosińska, Emilia Lewandowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Prezydenta Miasta do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania w terminie trzech miesięcy, stwierdzając jednocześnie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, jednakże nie miało to miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd uznał, że mimo długotrwałości postępowania, organ podejmował systematyczne działania zmierzające do jego rozpoznania, a uchylanie decyzji przez organ odwoławczy oraz złożoność spraw dekretowych wpływały na przedłużenie procedury.Stan faktyczny
Skarga została wniesiona przez B. R. na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość, złożonego jeszcze w 1997 roku. Skarżąca podniosła, że postępowanie trwa ponad 19 lat i wniosła o wymierzenie organowi grzywny oraz przyznanie sumy pieniężnej. Prezydent Miasta wniósł o oddalenie skargi, wskazując na uchylanie kolejnych decyzji odwoławczych oraz konieczność zlecenia nowego operatu szacunkowego i zabezpieczenia środków.Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Prezydenta Miasta do rozpatrzenia wniosku w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku. 2. Stwierdzono, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Oddalono skargę w pozostałej części. 4. Zasądzono od Prezydenta Miasta na rzecz B. R. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędziowie WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant referent stażysta Andżelika Abramowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2016 r. sprawy ze skargi B. R. na przewlekłość Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta [...] do rozpatrzenia wniosku z dnia 2 kwietnia 1997 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...] róg [...], oznaczonej jako "[...]" - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz B. R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 1997 r. R. F. zwróciła się o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczonej jako "[...], która na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) przeszła na własność Państwa.
Z analizy akt sprawy wynika, że po złożeniu wniosku, pismem z dnia [...] marca 2000 r. Starosta Powiatu W. zwrócił się do Urzędu [...] Wydziału Geodezji i Nieruchomości oraz do Urzędu Gminy [...] Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami o nadesłanie akt dotyczących przedmiotowej nieruchomości, która znajduje się częściowo na terenie Gminy M. (od torów kolejowych [...]) oraz Gminy [...]
Pismami z dnia [...] kwietnia 2000 r. do powyższego wniosku o przyznanie odszkodowania przyłączyli się: M. G., S. G., A. G., S. P., P. P., I. F., J. K., K. K., A. K., I. K. i W. L..
Pismem z dnia [..] września 2002 r. Starosta Powiatu W. zwrócił się do Urzędu [...] Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami o wypożyczenie akt lokalizacyjnych dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Następnie pismami z dnia [...] października 2002 r. Prezydent [...] wystąpił do: Biura Zarządu Miasta [...] Wydziału Gospodarki Gruntami o wypożyczenie akt lokalizacyjnych nr [...] przekazanych do Wydziału przez Urząd [...] przy piśmie z dnia [...] stycznia 1989 r.; Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w W. Wydziału Skarbu Państwa i Przekształceń Własnościowych o wypożyczenie akt do niniejszej sprawy, w tym akt lokalizacyjnych nr [...]. W dniu [...] października 2002 r. Prezydent [...] przesłuchał świadków J. N. i T. S. na okoliczność tego, że K. G., Z. G., M. G., R. L., G. F., P. K. i K. C. prowadzili niezależne od siebie gospodarstwa rolne. Następnie w 2003 r. Prezydent [...] wystąpił:
- do B. R. i T. R. o dostarczenie postanowienia o nabyciu spadku po B. R.,
- do Urzędu [...] Wydziału Architektoniczno-Budowlanego o udzielenie informacji, czy teren nieruchomości został objęty jakąkolwiek decyzją lokalizacyjną oraz czy i kiedy ewentualnie decyzja została zrealizowana inwestycją i kiedy rozpoczęto prace związane z realizacją inwestycji i czy teren nieruchomości przed zrealizowaniem inwestycji był zagospodarowany przez osobę inną niż poprzedni właściciel lub jego następca prawny (pismo z dnia [...] marca 2003 r.),
- do delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami, Geodezji i Katastru Urzędu [...] w [...] o wydanie wydruku informacyjnego z rejestru gruntów dla działek ewidencyjnych nr: [...] i [...] (pismo z dnia [...] kwietnia 2003 r.),
- ponownie do B. R. i T. R. o dostarczenie postanowienia o nabyciu spadku po B. R. (pismo z dnia [...] lipca 2003 r.),
- do W. L. jako pełnomocnika R. F. o dostarczenie dokumentu potwierdzającego, że R. K. i R. F. to tożsama osoba (pismo z dnia [...] lipca 2003 r.).
Następnie pismami z dnia [...] i [...] grudnia 2003 r. Prezydent [...] poinformował strony postępowania, że w sprawie został sporządzony operat szacunkowy. Strony nie zakwestionowały operatu.
W 2004 r. Prezydent [...] wystąpił:
- do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Geodezji i Katastru Urzędu [...] o wydanie wydruku z rejestru gruntów dla dz. ew. [...] (pismo marca 2004 r.),
- do M. Urzędu Wojewódzkiego z zapytaniem, czy zostały zabezpieczone środki finansowe na wypłatę odszkodowania. W odpowiedzi pismem z dnia [...] czerwca 2004 r. organ uzyskał informację, że rezerwa została wykorzystana (pismo [...] maja 2004 r.).
W tej sytuacji pismem z dnia [...] czerwca 2004 r. W. L. i R. F. wnieśli zażalenie na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta [...] postępowania w sprawie. Po jego rozpatrzeniu Wojewoda M. i postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...], uznał zażalenie za zasadne i wyznaczył Prezydentowi [...] dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 października 2004 r.
Po rozpatrzeniu zażalenia organ I instancji wystąpił:
- ponownie do Wojewody M. o zabezpieczenie środków pieniężnych na wypłatę przedmiotowego odszkodowania (pismo z dnia [...] października 2004 r.),
- do stron postępowania o przedłożenie oświadczeń, że odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość nie zostało im wypłacone. Żądane oświadczenia zostały złożone (pismo z dnia [...] listopada 2004 r.).
Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. (sprostowaną postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r.) organ I instancji ustalił odszkodowanie za opisaną nieruchomość. Jednakże Wojewoda M. decyzją z dnia [...] października 2005 r. uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wobec nieustalenia, czy następcy prawni poprzedniego właściciela nieruchomości prowadzili na niej gospodarstwo rolne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 2267/05 oddalił skargę złożoną przez W. L.. Akta zostały zwrócone do organu I instancji w dniu [...] listopada 2006 r.
W tej sytuacji pismami z dnia [...] i [...] lutego 2007 r. organ I instancji wystąpił do Archiwum Państwowego [...] o przesłanie kopii dokumentów potwierdzających, że po 1958 r. na nieruchomości było prowadzone gospodarstwo rolne, do Urzędu [...] Wydziału Budżetowo-Księgowego o udzielenie informacji, czy nieruchomość po 1958 r. stanowiła czynne gospodarstwo rolne, do W. L. o podanie nazwisk osób, które mogą wystąpić w charakterze świadków na okoliczność, że nieruchomość po 1958 r. stanowiła czynne gospodarstwo rolne (w odpowiedzi wpłynęło oświadczenie Z. W. z dnia [...] marca 2007 r. w przedmiotowej kwestii).
Pismem z dnia [...] stycznia 2008 r. Prezydent [...] zwrócił się do Delegatury Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] o wydanie wydruku informacji z rejestru gruntów dla działki [...]. Natomiast w dniu [...] lipca 2008 r. został sporządzony kolejny operat szacunkowy nieruchomości. Pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r. organ I instancji wystąpił do Wojewody M. o przesłanie odpowiedzi dotyczącej informacji o zabezpieczeniu środków pieniężnych na wypłatę odszkodowania.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. (sprostowanym postanowieniem z dnia [...] września 2008 r.) Prezydent [...] zawiesił postępowanie i wystąpił do Wojewody M. o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, jakim jest kwestia zabezpieczenia środków pieniężnych na wypłatę odszkodowania. Wojewoda M. postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. uchylił ww. postanowienie.
Wojewoda M. postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r., po rozpoznaniu zażalenia W. L. na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie ustalenia odszkodowania ponownie uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin na podjęcie stosownej decyzji administracyjnej w sprawie do dnia [...] września 2009 r.
W dniu [...] lipca 2009 r. została dokonana aktualizacja operatu szacunkowego.
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. ustalił odszkodowanie za opisaną nieruchomość, jednakże Wojewoda M. decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. uchylił tę decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu niewyczerpującego ustalenia przez organ I instancji stanu faktycznego sprawy.
Pismami z dnia [...] marca i [...] maja 2010 r. Prezydent [...] poinformował strony postępowania, że nie było możliwe rozpatrzenie przedmiotowego wniosku w terminie wskazanym przez Wojewodę M. z powodu dużej ilości spraw i konieczności analizy materiału dowodowego, a decyzja zostanie wydana do [...] sierpnia 2010 r. Następnie postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. Prezydent [...] zawiesił postępowanie do czasu dostarczenia przez strony prawomocnego postanowienia Sądu o nabyciu praw do spadku po I. F.. Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. organ I instancji podjął zawieszone postępowanie i pismem z dnia [...] listopada 2011 r. poinformował strony postępowania, że w związku z koniecznością wykonania nowego operatu szacunkowego nie było możliwe zakończenie postępowania we wskazanym uprzednio terminie, a decyzja w sprawie zostanie wydana do końca lutego 2012 r.
Pismami z dnia [...] stycznia, [...] października 2014 r. i [...] grudnia 2014 r. Prezydent [...] poinformował strony postępowania, że decyzja nie mogła zostać wydana w terminie wskazanym przez Wojewodę z uwagi na konieczność zgromadzenia dokumentacji potwierdzającej aktualny stan prawny nieruchomości oraz zlecenia nowego operatu szacunkowego nieruchomości.
Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. z zażaleniem na niezałatwienie sprawy przez Prezydenta [...] ponownie wystąpiła B. R.. W odpowiedzi Wojewoda M. pismem z dnia [...] września 2015 r. wyjaśnił, że B. R. zażalenie nie przysługuje, gdyż wystąpiła już wcześniej z zażaleniem w przedmiotowej kwestii i Wojewoda jej zażalenie już rozpatrzył.
W tej sytuacji pismem z dnia [...] lutego 2016 r. B. R. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na przewlekłe prowadzeni postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...].
Skarżąca opisała dotychczasowy przebieg postępowania przed organem I instancji i podniosła, że organ prowadzi postępowanie przez ponad 19 lat, a sprawa nie należy do szczególnie skomplikowanych. W tej sytuacji skarżąca wniosła m.in. o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości i przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w połowie maksymalnej wysokości określonej w przepisie. Wniosła również o zobowiązanie Prezydenta [...] do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie i o zobowiązanie organu do wydania decyzji odszkodowawczej w terminie 14 dni.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że kolejnymi decyzjami ustalał odszkodowanie za grunt przedmiotowej nieruchomości, ale na skutek odwołań stron postępowania decyzje te były uchylane przez Wojewodę M.. Dodał ponadto, że obecnie w sprawie zachodzi konieczność zlecenia wykonania operatu szacunkowego oraz zabezpieczenia środków na wypłatę odszkodowania. Niezbędne jest również uzupełnienie dokumentacji potwierdzającej aktualny stan prawny nieruchomości.
Na rozprawie w dniu 21 lipca 2016 r. pełnomocnik organu wyjaśnił, że w sprawie zostały wydane trzy decyzje odszkodowawcze (z 2005 r., 2009 r. i ostatnia z dnia [...] czerwca 2015 r.), jednakże wszystkie te decyzje w trybie odwoławczym zostały uchylone. Obecnie zachodzi zatem konieczność rozpatrzenia sprawy ponownie i wydania nowej decyzji administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem rozpatrywanej skargi jest przewlekłe prowadzenie przez organ I instancji postępowania w sprawie wniosku z dnia [...] kwietnia 1997 r. R. F. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. [...], która na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279) przeszła na własność Państwa.
Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić, czy organ administracji, załatwiając sprawę, podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, który to obowiązek wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 12 § 1 i art. 77 § 1 kpa. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem w celu załatwienia sprawy w terminie.
Zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). Pod pojęciem "załatwienie sprawy" trzeba przy tym rozumieć wydanie w sprawie rozstrzygnięcia merytorycznego lub formalnoprawnego kończącego postępowanie administracyjne w rozpatrywanej przez organ sprawie. W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa).
Instytucja skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostawał w stanie bezczynności lub prowadził postępowanie w sposób przewlekły. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania.
Wyjaśnić również należy, że najczęściej pod pojęciem "bezczynności" rozumie się stan, w którym organ nie załatwia sprawy w określonym ustawowo terminie (patrz wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016 oraz J. P. Tarno, "Bezczynność organu a przewlekłe prowadzenie postępowania", w: Casus 2013, nr 3 (69) str. 11 oraz podana tam literatura, także R. Suwaj, "Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej", Wyd. Warszawa: Wolters Kluwer Polska, 2014 , str. 216). W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem sądowej kontroli jest zatem nie określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć określone działanie w określonej formie i terminie. Dla stwierdzenia stanu bezczynności postępowania nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi, Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
Przez pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (patrz np. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12 oraz J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydanie 5, Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego", Warszawa 2011, s. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: "Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz", Warszawa 2011, s. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga na przewlekłość przedmiotowego postępowania zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu postępowanie organu I instancji rozpoznającego od 19 lat wniosek o przyznanie odszkodowania za grunt nieruchomości warszawskiej niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, wyrażoną w art. 12 kpa. Tak długie prowadzenie postępowania administracyjnego podważa także wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. Organ I instancji, pomimo upływu ustawowego terminu określonego art. 35 § 1 kpa, ostatecznie nie zakończył do dnia rozpatrzenia przez Sąd skargi przedmiotowego postępowania. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia opisanego wniosku odszkodowawczego w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Przy czym, zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy (konieczność zlecenia i sporządzenia nowego operatu szacunkowego) wyznaczony termin trzymiesięczny dla załatwienia tego wniosku jest terminem wystarczającym i dającym realną możliwość wydania orzeczenia merytorycznego.
Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, jednocześnie rozstrzyga o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). W ocenie Sądu sytuacja taka nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że Prezydent [...], mimo bardzo długotrwałego rozpatrywania sprawy, podejmował jednak systematyczne działania zmierzające do rozpoznania opisanego wniosku. Zlecał wykonanie operatu szacunkowego, a następnie jego aktualizacji oraz czynił skuteczne działania w celu zbadania sytuacji prawnej nieruchomości, zapewnienia środków na wypłatę ewentualnego odszkodowania oraz ustalenia stron postępowania. Jednocześnie organ na bieżąco informował strony postępowania o przedbiegu postępowania oraz o dodatkowych terminach rozpatrzenia opisanego wniosku z dnia [...] kwietnia 1997 r. Tym samym organ starał się dopełnić obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 kpa. Sąd wziął także pod uwagę fakt, który niewątpliwie miał wpływ na długość przedmiotowego postępowania, że organ I instancji w przedmiocie ustalenia odszkodowania za opisaną nieruchomość trzykrotnie wydawał już decyzje administracyjne, tj. w 2005 r., 2009 r. i 2015 r., lecz decyzje te były uchylane przez organ odwoławczy, co skutkowało koniecznością ponownego rozpoznania wniosku odszkodowawczego. Nadto decyzja Wojewody M. z dnia [...] października 2005 r., uchylająca decyzję organu I instancji, stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, co również miało wpływ na przedłużenie się postępowania w sprawie. Zauważyć także należy, że kontrolowane postępowanie administracyjne od sierpnia do listopada 2008 r. było zawieszone, a zatem w tym czasie nie biegły terminy załatwienia sprawy określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd miał również na uwadze fakt, że postępowania dotyczące nieruchomości objętych tzw. dekretem warszawskim należą do spraw skomplikowanych z uwagi na swój historyczny charakter i złożoną sytuację prawną gruntów warszawskich, a także fakt, że ustalenie stron i stanu prawnego nieruchomości jest czasochłonne. Sąd wziął także pod uwagę znaną Sądowi z urzędu ilość spraw z zakresu odszkodowań za tzw. nieruchomości dekretowe, toczących się przed organem I instancji. Z tych względów Sąd uznał, że zaistniałe w sprawie przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W konsekwencji Sąd nie znalazł również uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o ukaranie organu grzywną oraz o zasądzenie na jej rzecz od organu sumy pieniężnej i w tym zakresie skargę oddalił. Wyjaśnić należy, że zasądzenie sumy pieniężnej oraz ukaranie organu grzywną na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowią dodatkowe środki o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, które powinny być stosowane w szczególnie drastycznych przypadkach nieprawidłowego działania organu w załatwieniu sprawy, a przy tym, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie obecnie nie ma miejsca. Natomiast w kwestii żądania skarżącej do zobowiązania organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie Sąd zauważa, że zobowiązanie organu do dokonania powyższego nie należy do kognicji Sądu, określonej przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 149 § 1, art. 151 w związku z art. 149 § 2 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło