I SAB/Wa 536/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi M. Z. na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Rozwoju do rozpoznania wniosku M. Z. z dnia [...] lutego 2013 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] oraz decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2001 r. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organ nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącego M. Z. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku M. Z. z dnia [...] lutego 2013 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2002 r., nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2001 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1980 r., nr [...] stwierdzającej przejście na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. W skardze zarzucił organowi naruszenie art. 35 § 1 i § 3 Kpa poprzez niewydanie decyzji, pomimo upływu 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku. W skardze wniósł o: 1) nakazanie organowi rozpoznania sprawy w terminie miesiąca od dnia zwrócenia organowi akt sprawy; 2) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym; 3) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że pismem z dnia 13 lutego 2013 r. skarżący, będący aktualnym następcą prawnym ks. R. K. w 135/300 częściach, byłego właściciela dawnej nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...], wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2002 r., nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji tego organu z dnia [...] września 2001 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1980 r., nr [...] stwierdzającej przejście na własność Skarbu Państwa opisanej wyżej nieruchomości. Pismem z dnia 15 kwietnia 2013 r. skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Organ pomimo upływu kolejnych 4 miesięcy nie wydał decyzji w sprawie. Ponadto, podejmował nieliczne tylko czynności mające na celu zakończenie postępowania i podejmował je ze znacznym przekroczeniem ustawowych terminów określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o oddalenie skargi i o rozpatrzenie spawy na rozprawie. W uzasadnieniu organ podał, że w przedmiotowej sprawie podejmował systematycznie czynności, mające na celu zebranie niezbędnego w sprawie materiału dowodowego, umożliwiającego rozstrzygnięcie sprawy. Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] organ nadzoru zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2002 r., nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2001 r., nr [...], a także ustalił przewidywany termin zakończenia sprawy do dnia 30 września 2013 r. Ponadto, pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] wystąpiono do Archiwum Państwowego w [...], Oddziału w [...], Archiwum Państwowego w [...] oraz [...] Urzędu Wojewódzkiego z prośbą o nadesłanie uwierzytelnionych kopii akt postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 1980 r. nr [...]. Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], wystąpiono do Urzędu Miasta [...] z prośbą o nadesłanie aktualnego stanu prawnego przejętej nieruchomości, w szczególności zaś wypisu z ewidencji gruntów dla działek wchodzących obecnie w skład przejętej nieruchomości wraz ze wskazaniem adresów wszystkich osób, którym do przedmiotowej nieruchomości przysługują prawa rzeczowe. Minister pismem z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] zwrócił się ponownie do [...] Urzędu Wojewódzkiego o wypożyczenie akt. Ponadto pismem z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] organ ponownie wystąpił do Archiwum Państwowego w [...] Oddział w [...] o odnalezienie przedmiotowych akt archiwalnych. Kolejnym pismem z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] organ wystąpił również do Urzędu Miejskiego w [...] o odszukanie akt archiwalnych, a także o wszystkie inne dokumenty mogące potwierdzać faktyczne władanie przejętą nieruchomością. Wojewoda [...] pismem z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] przekazał odnalezioną w zasobach Urzędu Wojewódzkiego dokumentację dotyczącą postępowania Wojewody [...] zakończonego decyzją z dnia [...] marca 1980 r., nr [...]. W pozostałych archiwach nie odnaleziono jednak poszukiwanych akt archiwalnych. Pismem z dnia [...] września 2013 r., nr [...] organ zwrócił się do Sądu Rejonowego w [...] o odnalezienie i nadesłanie akt dotyczących postanowienia Sądu Powiatowego z [...] z dnia [...] kwietnia 1958 r., sygn. akt [...] oddalającego wniosek Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] o uregulowanie stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości. Następnie pismem z dnia [...] września 2013 r. nr [...] organ zwrócił się do Wydziału Budynków w Urzędzie Miejskim w [...] w celu odszukania akt o nr [...], a w szczególności protokołu zdawczo - odbiorczego z dnia 29 stycznia 1952 r., na podstawie którego przedmiotowa nieruchomość została przejęta w zarząd państwowy oraz innych dokumentów potwierdzających faktyczne władanie lub administrowanie w/w nieruchomością przez Miejski Zarząd Budynków w [...] lub Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej w [...] przed dniem 31 grudnia 1954 r. Jednakże organ nie uzyskał odpowiedzi. Ponadto pismem z dnia [...] września 2013 r., nr [...] organ poinformował wszystkie strony postępowania o konieczności uzupełnienia materiału dowodowego i wyznaczył nowy termin rozstrzygnięcia sprawy do dnia 31 stycznia 2014 r. Organ prowadząc postępowanie podejmował także inne czynności: ustalił stan prawny wywłaszczonej nieruchomości, który został nadesłany przy piśmie Urzędu Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] (data wpływu – [...] czerwca 2013r.) W konkluzji organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie podejmował niezbędne działania celem jej zakończenia oraz, zgodnie z art. 36 § 1 Kpa, zawiadamiał strony o przyczynach zwłoki i wskazywał nowe przewidywane terminy zakończenia sprawy. Działania organu były i podejmowane sukcesywnie w miarę ujawniających się w toku postępowania nowych potrzeb dowodowych. Ponadto wskazał, że w toku postępowania konieczna była zmiana referenta zajmującego się niniejszą sprawą, co spowodowało, że nowy referent musiał, przed podjęciem kolejnych czynności, zapoznać się z dotychczas zebranym materiałem dowodowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Rację ma skarżący twierdząc, że w niniejszej sprawie Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej pozostawał w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa". Trzeba bowiem mieć na uwadze, że maksymalny ustawowy termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 Kpa (termin dwóch miesięcy) oraz nowe termin wskazywane przez organ w trybie art. 36 § 1 Kpa, w piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r. i [...] września 2013 r. zostały w niniejszej sprawie przekroczone. Bezsporne jest bowiem to, że wniosek M. Z. z dnia 13 lutego 2013 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2002 r., nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji tego organu z dnia [...] września 2001 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1980 r., nr [...], Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej otrzymał w dniu 14 lutego 2013 r. (prezentata organu widniejąca na przedmiotowym wniosku). Z akt sprawy nie wynika, aby do chwili obecnej decyzja w rozpoznawanej sprawie została wydana. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie można jednak postawić organowi zarzutu, że pozostaje w bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Organ podejmował bowiem czynności procesowe, mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego. Pismami z dnia [...] kwietnia 2013 r. organ wystąpił do: 1) Archiwum Państwowego w [...], Oddziału w [...], Archiwum Państwowego w [...] oraz [...] Urzędu Wojewódzkiego z prośbą o nadesłanie uwierzytelnionych kopii akt postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 1980 r. nr [...]. 2) Urzędu Miasta [...] z prośbą o nadesłanie danych na temat aktualnego stanu prawnego przejętej nieruchomości, w szczególności zaś wypisu z ewidencji gruntów dla działek wchodzących obecnie w skład przejętej nieruchomości wraz ze wskazaniem adresów wszystkich osób, którym do przedmiotowej nieruchomości przysługują prawa rzeczowe. Minister pismami z dnia [...] lipca 2013 r., zwrócił się do: 1) [...] Urzędu Wojewódzkiego o wypożyczenie akt wskazując, że poszukiwane dokumenty archiwalne mogą się znajdować w aktach sprawy prowadzonej przez Wojewodę [...] o nr [...]; 2) Archiwum Państwowego w [...] Oddział w [...] o odnalezienie przedmiotowych akt archiwalnych; 3) Urzędu Miejskiego w [...] o odszukanie akt archiwalnych, a także o wszystkie inne dokumenty mogące potwierdzać faktyczne władanie przejętą nieruchomością. Organ pismem z dnia [...] września 2013 r. zwrócił się do: 1) Sądu Rejonowego w [...] o odnalezienie i nadesłanie akt dotyczących postanowienia Sądu Powiatowego z [...] z dnia [...] kwietnia 1958 r., sygn. akt [...] oddalającego wniosek Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] o uregulowanie stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości; 2) zwrócił się do Wydziału Budynków w Urzędzie Miejskim w [...] w celu odszukania akt o nr [...], a w szczególności protokołu zdawczo - odbiorczego z dnia 29 stycznia 1952 r., na podstawie którego przedmiotowa nieruchomość została przejęta w zarząd państwowy oraz innych dokumentów potwierdzających faktyczne władanie lub administrowanie w/w nieruchomością przez Miejski Zarząd Budynków w [...] lub Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej w [...] przed dniem 31 grudnia 1954 r. Organ uzyskał także dane na temat stanu prawnego przejętej nieruchomości, które zostały nadesłane przy piśmie Urzędu Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...]. Z akt sprawy wynika również, że organ realizował obowiązki wynikające z art. 36 § 1 Kpa w zakresie wskazywania nowych terminów załatwienia sprawy. Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. skierowanym do pełnomocnika skarżącego Minister informował o niemożności rozpatrzenia sprawy o stwierdzenie nieważności w terminie ustawowym, z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego o akta archiwalne i dokumenty obrazujące aktualny stan prawny nieruchomości oraz wskazał termin załatwienia sprawy do dnia 30 września 2013 r. Natomiast pismem z dnia [...] września 2013 r., Minister poinformował wszystkie strony postępowania o konieczności uzupełnienia materiału dowodowego i wyznaczył nowy termin rozstrzygnięcia sprawy do dnia 31 stycznia 2014 r. Wobec powyższego nie można zarzucić organowi, że pozostawał w sprawie zupełnie bezczynny. Z akt sprawy wynika bowiem, że organ podejmował czynności procesowe, zmierzające do zgromadzenia materiału dowodowego celem wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych w postępowaniu nieważnościowym, dotyczącym legalności decyzji nacjonalizacyjnej, w aspekcie podmiotowym i przedmiotowym. W ocenie Sądu, sprawy dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji wydanych w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, które dotyczyło decyzji w przedmiocie przejścia na własność Skarbu Państwa nieruchomości w trybie wyżej powołanej ustawy z dnia 25 lutego 1958 r., należą do spraw skomplikowanych w rozumieniu art. 35 § 3 Kpa, dlatego też nie można zgodzić się ze skarżącym, aby tego rodzaju sprawa mogła zostać załatwiona przez organ w terminie jednego miesiąca. Sprawa wymaga bowiem od organu podjęcia czynności poszukiwania akt w archiwach państwowych w celu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy istniejącego w dacie wydania kwestionowanej przez skarżącego decyzji. Wobec tego Sąd zobowiązał Ministra Infrastruktury i Rozwoju do rozpoznania wniosku stwierdzenie nieważności w terminie 2 miesięcy, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Biorąc to pod uwagę Sąd, na podstawie art. 149 § 1 Ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).