I SAB/Wa 54/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. W. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 20 października 2015 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. nr [...], w terminie czterech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałej części skargę oddala; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. W. (dalej jako "skarżąca") pismem z 13 października 2016 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z 20 października 2015 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. nr [...]. Jak wynika z akt administracyjnych, przedmiotowa nieruchomość, na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), powoływanego dalej jako "dekret", przeszła na własność gminy [...], a następnie stała się własnością Skarbu Państwa. Prezydent [...] decyzją z [...] maja 2015 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku administratora budynku z 16 lutego 1949 r. o ustanowienie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości w. położonej przy ul. [...] oraz wniosku skarżącej z 2 kwietnia 2015 r. o uchylenie decyzji tego organu z [...] kwietnia 2006 r. zmienionej decyzją z [...] września 2008 r.: w pkt 1 uchylił ostateczną decyzję Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2008 r. zmienioną decyzją z [...] września 2008 r.; w pkt 2 ustanowił na 99 lat na rzecz skarżącej prawo użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego [...] zabudowanego gruntu o pow. [...] m2 oznaczonego jako dz. nr [...] i nr [...] położonego przy ul. [...]; w pkt 3 odmówił ustanowienia na rzecz skarżącej prawa użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego [...] części w zabudowanym gruncie opisanym w pkt 2 decyzji, oddanego w użytkowanie wieczyste właścicielom lokali nr [...] znajdujących się w budynku położonym przy ul. [...] na dz. nr [...] i nr [...]; w pkt 4 ustalił czynsz symboliczny z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Skarżąca wnioskiem z 20 października 2015 r. wystąpiła do Urzędu [...] o ustalenie na jej rzecz, w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.), odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w zakresie opisanym w pkt 3 ww. decyzji, tj. za udział wynoszący [...] części w zabudowanym gruncie oznaczonym jako dz. nr [...] i nr [...]. Ponadto wniosła o przyznanie na jej rzecz odszkodowania za lokale nr [...] znajdujące się w budynku położonym przy ul. [...]. Urząd [...] pismami z 30 października 2015 r. wystąpił: do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o przesłanie dokumentów dotyczących zabudowy przedmiotowego gruntu, decyzji lokalizacyjnych oraz dokumentów dotyczących urządzenia i przydzielenia terenu w celu ustalenia daty faktycznego zajęcia nieruchomości przez pierwszego inwestora po 1945 r. (w dniu 3 grudnia 2015 r. udzielono odpowiedzi, że Wydział ten nie dysponuje żądaną dokumentacją); do Dyrektora Archiwum Państwowego [...] o wskazanie, czy w dacie 21 listopada 1945 r. na przedmiotowej nieruchomości znajdowały się budynki mieszkalne, a jeśli tak – jaki był ich stan i stopień zniszczenia oraz o nadesłanie dokumentów potwierdzających istnienie tych budynków i materiałów dotyczących przeznaczenia gruntu w planie zabudowania [...] z 11 sierpnia 1931 r. (żądane dokumenty nadesłano w dniu 9 grudnia 2015 r.). Skarżąca pismem z 4 stycznia 2016 r. wystąpiła do Wojewody [...] z zażaleniem na niezałatwienie przez organ sprawy w terminie. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] czerwca 2016 r. nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin na rozpoznanie sprawy wynoszący trzy miesiące. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z 13 października 2016 r. na bezczynność Prezydenta [...] skarżąca podniosła, że od momentu złożenia wniosku o ustalenie odszkodowania upłynął już prawie rok, a decyzja nie została wydana. Organ nie zastosował się również do terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z [...] czerwca 2016 r. Powyższe skutkowało naruszeniem przez organ art. 12, art. 35 i art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a." W związku z tym skarżąca wniosła o wyznaczenie organowi terminu 21 dni na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podał, że do wydania decyzji rozstrzygającej sprawę konieczne jest ustalenie faktycznej daty utraty władania nieruchomością przez byłego właściciela oraz ewentualne wykonanie przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego, który stanowić będzie podstawę do określenia wysokości odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności, czy też przewlekle prowadzi postępowanie, w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu (przewlekłe prowadzenie postępowania) Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, bowiem od 20 października 2015 r., kiedy to do organu wpłynął wniosek skarżącej, do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Organ nie zastosował się również do obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 K.p.a., bowiem nie wystosował do stron nawet jednego pisma informującego o przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki, a zatem koniecznym było wydanie wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku z 20 października 2015 r. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu, rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał, jest termin czterech miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Sąd miał przy tym na względzie, że organ zobowiązany jest jeszcze do ustalenia faktycznej daty utraty władania nieruchomością przez dotychczasowego właściciela oraz ewentualne zlecenie sporządzenia operatu szacunkowego określającego wartość przedmiotowego gruntu. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Należy mieć bowiem na uwadze, że wniosek skarżącej o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość wpłynął do organu w dniu 20 października 2015 r., natomiast już pismami z 30 października 2015 r. organ wystąpił do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o przesłanie dokumentów dotyczących zabudowy przedmiotowego gruntu, decyzji lokalizacyjnych oraz dokumentów dotyczących urządzenia i przydzielenia terenu w celu ustalenia daty faktycznego zajęcia nieruchomości przez pierwszego inwestora po 1945 r. (w dniu 3 grudnia 2015 r. udzielono odpowiedzi, że Wydział ten nie dysponuje żądaną dokumentacją); do Dyrektora Archiwum Państwowego [...] o wskazanie, czy w dacie 21 listopada 1945 r. na przedmiotowej nieruchomości znajdowały się budynki mieszkalne, a jeśli tak – jaki był ich stan i stopień zniszczenia oraz o nadesłanie dokumentów potwierdzających istnienie tych budynków i materiałów dotyczących przeznaczenia gruntu w planie zabudowania [...] z 11 sierpnia 1931 r. (żądane dokumenty nadesłano w dniu 9 grudnia 2015 r.). W tej sytuacji, jak również mając na względzie specyfikę i skomplikowany charakter postępowania prowadzonego w przedmiocie odszkodowania w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie sposób zarzucić organowi, że jego bezczynność w sprawie ma charakter rażącego naruszenia prawa. Z tych samych przyczyn za niezasadny Sąd uznał wniosek skarżących o wymierzenie organowi grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. i w tym zakresie skargę oddalił. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W pkt 3 wyroku orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł, wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.