I SAB/Wa 541/13

WyrokWSA w Warszawie2014-01-14

Skład orzekający: sędzia WSA Dorota Apostolidis, sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, sędzia WSA Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent miasta pozostaje w bezczynności w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, jeśli nie wydał decyzji w ustawowym terminie, mimo podejmowania czynności w sprawie?
Ratio decidendi
Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi nie tylko wtedy, gdy organ nie podjął żadnych czynności, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia bezczynności organu, sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie, oceniając jednocześnie, czy zwłoka miała charakter rażącego naruszenia prawa.
Stan faktyczny
Skarżący J. R. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta miasta w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, wskazując, że jego wniosek z marca 2013 r. nie został rozpoznany. Prezydent wniósł o oddalenie skargi, twierdząc, że podejmował czynności i wskazał na konieczność ustalenia dodatkowych okoliczności. Sąd uznał skargę za uzasadnioną, zobowiązując organ do wydania orzeczenia w terminie dwóch miesięcy, jednocześnie stwierdzając, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Prezydenta [...] do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku J. R. z dnia [...] marca 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. 2. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądzono od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego J. R. kwotę 340 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Pirogowicz sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi J. R. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku J. R. z dnia [...] marca 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], pochodzącą z nieruchomości oznaczonej hip. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego J. R. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] w trybie przepisu 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. nr 102, poz. 651) dalej jako u.g.n. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że pismem z dnia 26 marca 2013 r., złożył w Urzędzie ,...] wniosek o odszkodowanie za opisaną wyżej nieruchomość. Do dnia wniesienia skargi wniosek ów nie został jednak rozpoznany, co jednoznacznie wskazuje, że sprawa nie została terminowo rozpoznana. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że podejmował szereg czynności w sprawie, jak również wskazał na konieczność ustalenia dodatkowych okoliczności. Organ wskazał również, że pismem z dnia 1 października 2013 r., pełnomocnik stron została poinformowana, że decyzja w sprawie zostanie wydana w terminie zakreślonym w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r., nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Przedmiotem skargi J. R. jest bezczynność Prezydenta [...] polegająca na nie rozpoznaniu przez organ wniosku skarżącego z dnia 26 marca 2013 r., o ustalenie i wypłacenie odszkodowania w trybie przepisu art. 215 u.g.n. za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m2, uregulowaną w księdze hipotecznej hip. [...]. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...], a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent [...] nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Bezspornym jest, że wniosek o ustalenie i wypłacenie odszkodowania w trybie przepisu art. 215 u.g.n. za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m2, uregulowaną w księdze hipotecznej hip. [...] wpłynął do organu w dniu 28 marca 2013 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty Kancelarii Urzędu [...]. Od tej chwili rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Analiza akt sprawy wskazuje, że pomimo upływu ponad dziewięciu miesięcy Prezydent [...] nie zakończył postępowania administracyjnego. Podkreślić również należy, że organ nie zastosował się do terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] września 2013 r., nr [...], w którym organ odwoławczy uznał zażalenie na bezczynność wniesione przez stronę za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2013 r. W ocenie Sądu postępowanie Prezydenta [...] niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem Prezydentowi [...] dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Ponieważ Sąd jest również zobligowany do oceny wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a. dokonując pod tym kątem oceny sprawy uznać należało, że zwłoka organu nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że do dnia wniesienia skargi do Sądu Prezydent m. st. Warszawy podejmował czynności mające na celu skompletowanie dokumentacji; zwracał się o przesłanie akt własnościowych obejmujących przedmiotową nieruchomość i kopii mapy ewidencyjnej oraz wypisów z rejestru gruntów (por. pismo z dnia 27 maja 2013 r., nr [...]) o wydanie dokumentów potwierdzających sposób zabudowy nieruchomości i jej przeznaczenia w planie zabudowania, kopii decyzji lokalizacyjnych, protokołów przekazania gruntu inwestorowi, pozwoleń na budowę (por. pismo z dnia 1 października 2013 r. numer jak wyżej). Nie ulega również wątpliwości, że w toku postępowania organ wywiązywał się względem stron z obowiązków informacyjnych, o których mowa w przepisie art. 36 k.p.a. (vide pismo z dnia 1 października 2013 r.). Powyższe nakazuje przyjąć, że zwłoka organu nie ma w ocenie Sądu charakteru rażącego w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Wskazać również należy, że Sądowi z urzędu znane są okoliczności związane z bardzo dużą ilością spraw odszkodowawczych prowadzonych przez Prezydenta [...]. Postępowania prowadzone w trybie przepisu art. 215 ust. 2 u.g.n. są postępowaniami niewątpliwie skomplikowanymi ze względu na swój historyczny charakter, co z kolei związane jest często z czasochłonnym poszukiwaniem archiwalnych dokumentów. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z naruszeniem podstawowych zasad postępowania, zwłaszcza wynikających z art. 8, art. 9, art. 12, jak również z naruszeniem art. 35 i art. 36 k.p.a. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło