I SAB/Wa 546/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania 1. zobowiązuje Prezydenta m. st. Warszawy do rozpoznania wniosku z dnia 29 czerwca 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...],[...] grupy [...] blok [...] działka [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wnioskiem z dnia 12 marca 2008 r. M. M. zwrócił się do Prezydenta [...] o ustalenie, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2015 r. Dz. U. poz. 1774, ze zm.), odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul.[...], która na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) przeszła na własność Państwa. Z analizy akt sprawy wynika, że M. M. pismem z dnia 12 marca 2011 r. złożył do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta [...] w związku z nierozpatrzeniem w ustawowym terminie przedmiotowego wniosku o ustalenie odszkodowania. Po jego rozpatrzeniu Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył organowi dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 listopada 2011 r. i stwierdził, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia 29 czerwca 2015 r. M. M. zmodyfikował swój pierwotny wniosek w ten sposób, że wniósł o wydanie decyzji przyznającej ustalonym stronom postępowania odszkodowanie za 1/4 udziału w nieruchomości. Wskazał, że pomimo poszukiwań współwłaścicieli 3/4 udziału w przedmiotowej nieruchomości próby odnalezienia zakończyły się niepowodzeniem. Mimo wielokrotnych prób ustanowienia kuratora dla osób nieznanych z miejsca pobytu, także sąd powszechny odmówił ustanowienia kuratora do reprezentowania ich przed organem. Pismem z dnia 22 czerwca 2015 r. M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując, że pismem z dnia 23 lipca 2015 r. strona została poinformowana, że z uwagi na konieczność zlecenia wykonania operatu szacunkowego nie było możliwe rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w ustawowym terminie. Równocześnie organ I instancji wyjaśnił, że przewiduje terminie zakończenie przedmiotowego postępowania do dnia 30 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Ponadto zgodnie z obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. brzmieniem art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (pkt 4). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, ponieważ przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność organu I instancji. Po nowelizacji art. 119 ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658) zgoda stron na rozpatrzenie skargi na bezczynność organu nie jest wymagana. Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić, czy organ administracji, załatwiając sprawę, podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, który to obowiązek wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 12 § 1 i art. 77 § 1 kpa. Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Zwrócić również należy uwagę, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem w celu załatwienia sprawy w terminie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy pierwotny wniosek o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul.[...], Miasto [...] grupy pod [...] blok [...] działka [...], ze względu na trudności z ustaleniem wszystkich stron postępowania, został ostatecznie zmodyfikowany pismem z dnia 29 czerwca 2015 r. Wniosek ten nie został dotychczas rozpoznany, zaś okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią usprawiedliwienia niedotrzymania kodeksowych terminów załatwienia sprawy administracyjnej. Organ, prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie, uchybił wskazanym przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. Nawet jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to tak długa, w stosunku do terminów wynikających z art. 35 kpa, zwłoka organu w załatwieniu przedmiotowej sprawy nie jest usprawiedliwiona. Z akt sprawy wynika, że do dnia rozpoznania skargi sprawa przedmiotowego odszkodowania nie została zakończona. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ I instancji dopuścił się zarzucanej bezczynności, co skutkuje koniecznością zobowiązania go przez Sąd do rozpoznania złożonego wniosku w zakreślonym terminie. Jednocześnie, biorąc pod uwagę datę modyfikacji złożonego wniosku a także charakter niniejszej sprawy, która z uwagi na swój historyczny charakter wiąże się z czasochłonnym poszukiwaniem i gromadzeniem archiwalnych dokumentów, oraz znaną Sądowi z urzędu ilość spraw z zakresu odszkodowań za tzw. nieruchomości dekretowe, Sąd doszedł do przekonania, że zaistniała w sprawie bezczynność obecnie nie miała jeszcze miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając stopień naruszenia prawa, Sąd wziął również pod uwagę okoliczność, że organ w trakcie prowadzonego postępowania dokonał szeregu czynności w celu skompletowania materiału dowodowego sprawy. Jednocześnie Sąd uznał, że termin dwóch miesięcy jest okresem wystarczającym, aby rozpoznać wniosek skarżącego w przedmiocie odszkodowania za wskazaną powyżej nieruchomość [...]. W tym czasie organ powinien w sposób jednoznaczny ustalić, czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania odszkodowania z art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2015 r. Dz. U. poz. 1774, ze zm.) i w zależności od dokonanych ustaleń wydać w wyznaczonym przez Sąd terminie stosowną decyzję. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.