I SAB/Wa 547/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A.W. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku A.W. z dnia [...] września 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz A.W. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] lipca 2017 r. A.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] przy rozpoznawaniu jego wniosku o przyznanie, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.), odszkodowania za nieruchomość [...], położoną przy ul. [...], oznaczoną dawnym nr hip. [...], której w dacie wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. - o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) współwłaścicielem był m.in. poprzednika prawny skarżącego – T.W. Wniosek o odszkodowanie za wskazana nieruchomość wpłynął do organu 8 października 2015 r. Pismem z [...] lutego 2016 r. Prezydent [...] zwrócił się do pełnomocnika skarżącego o przedłożenia dokumentów potwierdzających następstwo prawne po pozostałych współwłaścicielach nieruchomości, tj. [...], ewentualnie o przeslanie postanowień sądu o ustanowieniu kuratorów dla wyżej wymienionych. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Natomiast pismem z [...] lipca 2017 r. A.W. wniósł zażalenie do Wojewody Mazowieckiego na bezczynność Prezydenta [...] przy rozpoznawaniu powyższego wniosku, a w dalszej kolejności wskazaną na wstępie skargę, w której domagał się wyznaczenia organowi trzymiesięcznego terminu załatwienia sprawy oraz stwierdzenia, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że nie mógł zakończyć postępowania w terminie wskazanym w art. 35 k.p.a. z uwagi na wynikający z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a także bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań wpływających do Biura Spraw Dekretowych Urzędu [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga w zakresie w jakim zarzuca Prezydentowi m.st. Warszawy bezczynność jest uzasadniona. Ta bowiem ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym przepisami procedury administracyjnej terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, czy innego aktu. Do tego rodzaju wniosków prowadzi także definicja bezczynności sformułowana w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. - w brzmieniu ustalonym art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935). Dla jej stwierdzenia nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę oraz działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) i stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. -przywoływanej dalej jako: "p.p.s.a."). Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl natomiast art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada z kolei na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., bądź terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. W okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy niesporne jest, że wniosek A.W. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicach [...], do dnia wydania niniejszego wyroku nie został przez Prezydenta [...] rozpoznany. Wniosek ten wpłynął natomiast do organu [...] października 2015 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty Kancelarii Urzędu [...]. Od ww. daty rozpoczął zatem swój bieg określony w art. 35 § 3 k.p.a. termin do załatwienia sprawy nim objętej, względnie podjęcia aktu wstrzymującego bieg terminów określonych w kodeksie. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony, jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. W tym stanie rzeczy termin, w którym postępowanie nim wywołane winno co do zasady ulec zakończeniu upłynął 8 grudnia 2015 r. Oczywiście termin ten mógł ulec przedłużeniu na zasadach określonych w art. 36 § 1 k.p.a., jednakże z przekazanych Sądowi akt sprawy nie wynika, by do takiego przedłużenia postępowania doszło. Nie wynika również by organ w ogóle dopełnił przewidzianego tym przepisem obowiązku poinformowania strony o przyczynach zwłoki. Jedyną bowiem czynnością jaką w owym czasie wykonał, było wezwanie strony o dokumentów potwierdzających następstwo prawne po czterech z pięciu następców prawnych dawnych współwłaścicieli nieruchomości, względnie postanowień sądu o ustanowieniu dla nich kuratorów (vide pismo Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] z [...] lutego 2016 r. nr [...]) Prowadzić to musi do wniosku, że od 11 miesięcy pozostaje on w stanie bezczynności. Zważywszy jednak na skalę zwłoki, jak też fakt, że do chwili obecnej nie udało się ustalić miejsca pobytu byłych współwłaścicieli nieruchomości (względnie ich następców prawnych) – którym w tym postępowaniu przysługuje przymiot strony – nie można zgodzić się ze skarżącym, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z taką bowiem mielibyśmy do czynienia wówczas, gdyby działaniom organu (zaniechaniom), poza samym stwierdzeniem braku załatwienia sprawy, można przypisać również swoistą "złą wolę", a więc intencjonalne unikania podejmowania w niej rozstrzygnięcia mimo braku ku temu jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przeszkód, czego w niniejszej sprawie obecnie stwierdzić nie sposób. Przeszkodą bowiem uniemożliwiającą zakończenie postępowania jest w tym wypadku brak danych pozwalających zapewnić w nim czyny udział wszystkim byłym współwłaścicielom nieruchomości, za którą dochodzone jest odszkodowanie, do czego Prezydent [...] obliguje art. 10 § 1 k.p.a. Usunięciu tej przeszkody nie sprzyja przy tym sama postawa skarżącego, który zignorował wystosowane do niego w tym względzie wezwanie. Wprawdzie, co do zasady, gospodarzem postępowania administracyjnego jest organ administracji publicznej, jednakże nie oznacza to, że strona oczekująca od rozstrzygnięcia sprawy jest zwolniona od lojalnego współdziałania z organem w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, a więc także przedkładania istotnych informacji i dowodów które są w jej gestii. Zgodnie wszak z aktualnym brzemieniem art. 7 k.p.a. wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, organy administracji publicznej podejmują "z urzędu lub na wniosek stron". Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) natomiast na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 tej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804). Rozpatrzenie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 powołanej ustawy.