I SAB/Wa 55/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E.P. i M.B. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkowanie 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku E.P. i M.B. z dnia [...] września 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...], tab. likw. wsi [...], o pow. [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz E.P. i M.B. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżące E.P. i M.B. pismem z [...] kwietnia 2016 r. wniosły skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], w rejonie ulicy [...] o pow. [...], pochodzącą z Tabeli likwidacyjnej wsi [...]. Skarżące wniosły o zobowiązanie Prezydenta do merytorycznego rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie 2 miesięcy, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazały, że wnioskiem z dnia [...] września 2014r. wystąpiły do Prezydenta [...] o wszczęcie postępowania mającego na celu ustalenie i przyznanie odszkodowania za pozbawienie faktycznej możliwości władania nieruchomością położoną w [...], w rejonie ulicy [...] (oznaczenie aktualne) o pow. [...], pochodzącą z Tabeli likwidacyjnej wsi [...]. Wobec braku informacji na temat prowadzonego postępowania skarżące w dniu 28 listopada 2014r. złożyły do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. W wyniku rozpatrzenia zażalenia, postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. Wojewoda [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia. Skarżące dodały, że w aktach sprawy znajdują się wszystkie wymagane dokumenty "spadkowe" wykazujące, że wnioskodawczynie pozostają osobami wyłącznie uprawnionymi do uzyskania odszkodowania za nieruchomość. Zaznaczyły, że Prezydent [...] nie tylko nie wyjaśnił istoty przedłużającego się postępowania, jak również nie dopełnił ustawowego obowiązku sygnalizacji nawet jeśli przyjąć, że sprawa ma szczególnie skomplikowany charakter. Skarżące wskazały, że termin do załatwienia sprawy został już znacznie przekroczony, a decyzja do dnia dzisiejszego nie została wydana. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Prezydent wyjaśnił, że nieruchomość położona w [...] przy ul. [...], pochodząca z Tabeli likwidacyjnej wsi [...] o pow. [...], została objęta działaniem dekretu z 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279). Wskazał, że w celu zakończenia postępowania i wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę konieczne jest ustalenie faktycznej daty utraty władania nieruchomością oraz ewentualne wykonanie przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego, który stanowić będzie podstawę do określenia wysokości należnego odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1) i 3) oraz § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz.718 t.j.) powoływanej dalej jako P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z przepisu art. 35 § 1 i 3 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 P.p.s.a. (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony, poprzez zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne. Przenosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...], a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1) P.p.s.a., tj. zobowiązanie organu do wydania aktu w określonym terminie. Bezsporne jest, że Prezydent do dnia wyrokowania nie rozpoznał sprawy. Wniosek o odszkodowanie złożony przez E.P. i M.B. w dniu [...] września 2014 r. (data wpływu do organu) nadal pozostaje nierozpoznany. Pismem z dnia [...] października 2014 r. Prezydent [...] zwrócił się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o przekazanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości z zaznaczonymi granicami obecnych działek ewidencyjnych wchodzących w jej skład. Dopiero po wystąpieniu w dniu [...] listopada 2014 r. do Wojewody [...] z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie, Prezydent pismem z [...] marca 2015 r. zwrócił się do skarżących o przedłożenie dokumentów wykazujących prawa podmiotowe do ubiegania się o przyznanie odszkodowania oraz dokumentów niezbędnych do określenia dokładnego położenia nieruchomości. Przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. skarżące nadesłały żądane dokumenty. Pismem z dnia [...] maja 2015 r. Prezydent zwrócił się do Sądu Rejonowego dla [...] o przesłanie uwierzytelnionej kopii aktów notarialnych. W odpowiedzi na wezwanie Sąd przy piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. poinformował, że brak jest w skorowidzu ksiąg dawnych księgi pod nazwą "Tabela likwidacyjna wsi [...]". W dniu [...] listopada 2015 r. przekazane zostały przez Biuro Gospodarki Nieruchomościami [...] akta własnościowe wraz z kopią map ewidencyjnych obejmujących przedmiotowy teren, kopią szkiców nieruchomości hipotecznych wchodzących w skład przedmiotowego terenu oraz danymi z ewidencji gruntów dla dz. ew. nr [...] z obr. [...] oraz dz. [...] z obr. [...]. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] Wojewoda [...] rozpoznał wniesione przez skarżące zażalenie i uznał je za uzasadnione wyznaczając Prezydentowi dodatkowy termin załatwienia sprawy do trzech miesięcy, od dnia otrzymania postanowienia. Z nadesłanych do Sądu akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby po dniu [...] listopada 2015 r. Prezydent podjął czynności w sprawie. Z udzielonej odpowiedzi na skargę wynika, że w celu zakończenia postępowania i wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę konieczne jest ustalenie faktycznej daty utraty władania nieruchomością oraz ewentualne wykonanie przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego, który stanowić będzie podstawę do określenia wysokości należnego odszkodowania. Organ nie podjął jednak działań mających na celu zakończenie postępowania i wydanie decyzji w sprawie. Z przyczyn powyżej wskazanych nie ulega wątpliwości, że postępowanie Prezydenta [...] pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości wyrażoną w art. 12 kpa. Takie procedowanie podważa także wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym, zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżących z dnia [...] września 2014 r. należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem organowi trzymiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Zdaniem Sądu, taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Organ w okresach: od listopada 2014 r. do marca 2015 r. oraz od czerwca 2015 r. do listopada 2015 r., a następnie od listopada 2015 r. nie podejmował czynności w sprawie. Czynności podjęte w marcu 2015 r. były skutkiem wniesienia przez skarżące do Wojewody [...] zażalenia na bezczynność organu. Jak wyżej wskazano stopień naruszenia prawa powstały w związku z brakiem działań organu w wyżej podanych okresach czasu oraz długość prowadzonego postępowania uzasadniają uznanie, że bezczynność, której dopuścił się organ miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ rażąco naruszył przepisy art. 8, 12, 35 § 3, 36 kpa. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1) i pkt 3) oraz § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 z oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł.