I SAB/Wa 55/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Sawa Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Łukasz Trochym po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. D. na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. stwierdza, że Minister Rozwoju i Technologii dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe dotyczące zobowiązania Ministra Rozwoju i Technologii do rozpatrzenia odwołania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad oraz odwołania K. D. od decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2021 r., nr [...]; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz K. D. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] grudnia 2021 r. K. D. (dalej jako skarżąca), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] czerwca 2021r. ustalającej odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości pod inwestycję drogową. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym. Nieruchomość położona w gminie [...], obręb [...], oznaczona jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, decyzją Wojewody [...] z [...] października 2019 r. nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, została przeznaczona na realizację inwestycji drogowej pn: "Budowa drogi ekspresowej [...] [...] na odcinku [...] - początek [...]. Zadanie 3: węzeł [...] (bez węzła) - węzeł [...] (z węzłem) - odcinek 2". Decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z odpisem księgi wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] V Wydział Ksiąg Wieczystych, przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność K. D.. W dziale III księgi wieczystej ujawniono ograniczone prawo rzeczowe - bezpłatną, dożywotnią służebność mieszkania obejmującego parter w domu mieszkalnym - ze wspólnym ponoszeniem opłat za ogrzewanie, oświetlenie i wodę, swobodne poruszanie się po całej nieruchomości, pełną opiekę i pomoc w razie choroby, prawo przyjmowania gości, na rzecz małżonków: J. D. i nieżyjącego J. D.. Dział IV nie zawierał wpisów. Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2021 r. nr [...]: - w pkt 1 orzekł o ustaleniu odszkodowania w kwocie [...] zł z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym położonej w gminie [...], obrębie [...], powiat [...] oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, przeznaczonej na realizację inwestycji drogowej pn: "Budowa drogi ekspresowej [...][...] na odcinku [...] - początek Obwodnicy [...]. Zadanie 3: węzeł [...] (bez węzła) - węzeł [...] (z węzłem) - odcinek 2", - w pkt 2 orzekł o przyznaniu odszkodowania ustalonego w pkt 1 na rzecz: a) K. D. w kwocie [...] zł - właścicielki nieruchomości opisanej w pkt 1 decyzji, b) J. D. w kwocie [...] zł - z tytułu wygaśnięcia służebności osobistej mieszkania ustanowionej na nieruchomości opisanej w pkt 1 decyzji. - w pkt 3 orzekł o zobowiązaniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, reprezentowanego przez Dyrektora Oddziały Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w [...], do zapłaty odszkodowania określonego w pkt 1 decyzji na rzecz osób oraz w częściach wskazanych w pkt 2 decyzji, jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja odszkodowawcza stanie się ostateczna. Od powyższej decyzji odwołanie złożył Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad - pismo z [...] lipca 2021 r. oraz K. D. - pismo z [...] lipca 2021 r. (data prezentaty). Pismem z [...] listopada 2021 r. K. D. wniosła ponaglenie w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2021 r.,. Następnie pismem z [...] grudnia 2021 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2021 r., nr [...]. W skardze zarzuciła organowi naruszenie: 1) art. 130 ust. 2, art. 134 oraz art 154 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zw. z art 35 § 1,2 i 3 k.p.a. oraz art 36 § 1 i 2 k.p.a. poprzez: a) brak podjęcia przez organ jakichkolwiek czynności w sprawie i brak dokonania wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, wobec znajdującej się w aktach sprawy wyceny sporządzonej na zlecenie skarżących przez rzeczoznawcę P. D.; b) brak zajęcia stanowiska i poinformowania strony skarżącej o przyjęciu odwołania z dnia [...] lipca 2021 r., a przekazanego do organu w dniu [...] lipca 2021 r.; c) brak powiadomienia skarżącego o przyczynie braku podjęcia czynności przez organ w określonym ustawowo terminie tj. jednego miesiąca od daty wpływu odwołania w miejsce wyznaczenia przez organ terminu załatwienia sprawy i rozstrzygnięcia postępowania odwoławczego w terminie do dnia [...] września 2021 r., którego to terminu organ i tak nie zachował; 2) art. 8 k.p.a. i art. 12 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prostoty i szybkości postępowania oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa w związku z okolicznością braku podjęcia przez organ jakichkolwiek czynności dążących do wyjaśnienia sprawy i rozpatrzenia odwołania skarżących w terminie ustawowym, a ponadto poprzez brak zajęcia przez organ stanowiska w sprawie, a także bezpodstawne wyznaczenie terminu załatwienia sprawy i wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym do dnia [...] września 2021 r.; 3) art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji poprzez brak poszanowania przez organ prawa skarżącej do uzyskania słusznego odszkodowania za wywłaszczenie w rozsądnym czasie i bez zbędnej zwłoki. Mając powyższe na uwadze wniosła o: 1. ponaglenie i zobowiązanie organu - Ministra Rozwoju, Technologii i Pracy do rozpatrzenia odwołania skarżącej od decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2021 r. ustalającej odszkodowanie w związku z nabyciem z mocy prawa przez Skarb Państwa, nieruchomości - w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce ze rażącym naruszeniem prawa. 3. stwierdzenie, że bezczynność organu - Ministra Rozwoju, Technologii i Pracy - nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, 4. przyznanie skarżącej od organu na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 1 p.p.s.a., 5. zasądzenie od organu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., 6. zasądzenie od organu na rzecz skarżących wszelkich kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniosła, że pomimo upływu terminów określonych w art. 35 § 3 k.p.a., Minister nie zakończył postępowania odwoławczego, nie dotrzymał także wyznaczonego przez siebie terminu zakończenia sprawy - [...] września 2021 r. Tym samym, organ jest w ewidentnej bezczynności i prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania w sprawie podnosząc, że rozstrzygnął już przedmiotową sprawę - gdyż decyzją nr [...] z [...] grudnia 2021 r. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Następnie odniósł się do zarzutów skargi stwierdzając, iż w chwili obecnej ze względu na wydane rozstrzygnięcie dotyczące przedmiotowej sprawy - bezczynność organu nie zachodzi. Podkreślił, że pomimo, iż przedmiotowe postępowanie nie zostało rozpatrzone zgodnie z terminem wynikającym z art. 35 k.p.a., niemniej brak jest podstaw do stwierdzenia celowości takiego działania organu odwoławczego. Z uwagi na rozbudowany i wielowątkowy charakter sprawy, szczegółową analizę materiału dowodowego, jak również konieczność rozpatrywania spraw zgodnie z kolejnością wpływu, nie było możliwe zakończenie postępowania w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Jednakże, działając na podstawie art. 36 k.p.a., organ II instancji pismem z [...] lipca 2021 r. wskazał termin załatwienia sprawy do dnia [...] września 2021 r. oraz pouczył o prawie wniesienia ponaglenia. Wprawdzie w terminie wskazanym w ww. piśmie decyzja nie została wydana - to jednak nie można mu zarzucić bezczynności w prowadzeniu postępowania, jak również dokonywania pozorowanych czynności mających na celu przedłużenie prowadzonego postępowania. Dostrzeżenia bowiem wymaga również fakt, że oprócz zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 12 k.p.a. i zasady sformułowanej w art. 6 k.p.a. - był on związany zasadą prawdy obiektywnej, która nakłada obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego - art. 7 k.p.a. Ponadto postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania w sprawach prowadzonych na podstawie specustawy drogowej ma charakter złożony i co do zasady powoduje potrzebę dokonania wielu czynności procesowych w celu prawidłowego ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Nie sposób bowiem zaprzeczyć, że w prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy miał do czynienia ze stanem prawnym wymagającym wnikliwej analizy oraz wykładni przepisów prawa. Nie bez znaczenia dla czasu trwania postępowania jest także zakres złożonych przez pełnomocnika odwołujących zarzutów, który implikuje wiele czynności, nie zawsze mających odzwierciedlenie w zgromadzonym materialne dowodowym. Ponadto zauważenia wymaga, iż organ odwoławczy na dzień orzekania winien posiadać w aktach sprawy aktualny operat szacunkowy stanowiący główny dowód sprawach z zakresu ustalenia odszkodowania. Zatem powyższe ustalenia jak i fakt, że w dniu [...] grudnia 2021 r. została wydana decyzja w przedmiotowej sprawie - sprawdza się do uznania, iż zarzuty skargi w przedmiocie bezczynności i przewlekłości są niezasadne. Następnie Minister odniósł się wniosku skarżącej o wymierzenie grzywny - wskazując, że brak jest uzasadnienia do wymierzenia organowi grzywny, bowiem sankcja ta jest dodatkowym środkiem dyscyplinującym oraz środkiem represyjnym. Stąd powinien być on stosowany przede wszystkim w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, mimo braku ku temu jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przeszkód, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji (lub dwóch) organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego i będzie uchylał się od rozstrzygnięcia sprawy. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Na zakończenie wyjaśnił, że celem skargi na bezczynność nie jest samo stwierdzenie bezczynności i ewentualne zasądzenie odpowiedniej sumy pieniężnej. Uwzględnienie skargi ma spełnić przypisaną jej funkcję wymuszenia nadania takiego biegu sprawie, który umożliwi sprawne ukończenie toczącego się postępowania. Ten cel skargi w niniejszym postępowaniu został osiągnięty - bowiem postępowanie zostało zakończone. Pismem z [...] lutego 2022 r. skarżąca poinformowała Sąd, że podtrzymuje swoją skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii. .Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli jej przedmiotem jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania - taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Poza tym skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżąca bowiem, przed wniesieniem skargi do Sądu, złożyła - w trybie art. 37 § 1k.p.a. ponaglenie - wnosząc o ponaglenie Ministra Rozwoju w sprawie dotyczącej rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2021r. ustalającej odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości oraz o stwierdzenie, że organ w przedmiotowej sprawie dopuszcza się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymagało, czy przedmiotem skargi K. D. jest bezczynność Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii, czy też przewlekłość tego Ministra w prowadzeniu postępowania administracyjnego. Jeżeli chodzi o to zagadnienie Sąd zauważa, że w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, w orzecznictwie sądowym wyrażono pogląd, że w zakresie wskazanych w piśmie inicjującym postępowanie przed sądem administracyjnym postaci niedziałania organu, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sąd administracyjny nie jest związany kwalifikacją wskazaną przez skarżących. Ostateczną decyzję dotyczącą tego, czy w danej sprawie istnieje stan bezczynności organu, czy stan przewlekłości prowadzonego postępowania podejmuje Sąd i daje temu wyraz w wyroku (postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12). Dotyczy to niniejszej sprawy do której mają zastosowanie przepisy k.p.a., w tym art. 37 § 1 k.p.a. zawierający definicję bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z tym przepisem stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność), 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Wobec tego, iż skarżąca przede wszystkim zarzuca organowi niezałatwienie sprawy w terminach ustawowych, określonych w art. 35 k.p.a. - Sąd uznał, że niniejsza skarga jest skargą na bezczynność Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2021r., ustalającej odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Podnieść również należy, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce, jeśli w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Przy czym Sąd - badając skargę na bezczynność organu - czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Stosownie do treści art. 149 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu przed rozpatrzeniem przez Sąd skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ wyłącza możliwość jej uwzględnienia. W takiej sytuacji postępowanie sądowo-administracyjne w sprawie przewlekłości organu staje się bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie Minister Rozwoju i Technologii decyzją z [...] grudnia 2021r. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wydanie przez organ powyższego orzeczenia wyłącza możliwość uwzględnienia przez Sąd skargi na bezczynność Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii nawet wówczas, gdy orzeczenie to podjęte zostało z naruszeniem terminu przewidzianego do jego wydania - jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Skoro orzeczenie Ministra zostało wydane po wpłynięciu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ale przed rozpoznaniem skargi przez Sąd, uznać należy, że organ załatwił sprawę, zaś postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, gdyż w jego toku wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestała istnieć sprawa sądowo-administracyjna. Wskazać jednak należy, iż zgodnie z treścią art. 149 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru. W związku z powyższym Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii aczkolwiek naganna, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa - bowiem organ rozpoznał odwołania skarżących wydając decyzję w dniu [...] grudnia 2021r. Oceniając charakter bezczynności organu Sąd wziął też pod uwagę datę z jakiej pochodzi odwołanie skarżącej - [...] lipca 2021 r. oraz przedstawione przez Ministra w odpowiedzi na skargę okoliczności mające wpływ na niedotrzymanie przez niego terminów załatwienia sprawy - uznając, że jego działanie nie było wyrazem złej woli i nie cechuje go tak poważny stopień naruszenia prawa, jak twierdzi skarżąca. Oceniając zaistniałą w sprawie bezczynność jako nierażącą - Sąd oddalił skargę w zakresie wymierzenia organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Uznał, że w realiach niniejszej sprawy wystarczająco represyjną i dyscyplinującą funkcję spełni samo stwierdzenie, iż Minister Rozwoju, Pracy i Technologii dopuścił się bezczynności. Ponadto wymierzenie grzywny ma na celu przede wszystkim oddziaływać na organ mobilizująco i prewencyjnie - a w niniejszej sprawie Minister rozpoznał już odwołanie skarżącej i wydał decyzję. Sąd oddalił też skargę w części dotyczącej przyznania na rzecz skarżącej sumy pieniężnej - uznając to żądanie za nieuzasadnione. Wskazać należy, że przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, iż ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może" w treści tego artykułu oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Podkreślić też trzeba, że o ile wymierzenie grzywny organowi ma na celu przede wszystkim oddziaływać na organ mobilizująco i prewencyjnie, o tyle przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma, jak już wskazano powyżej, charakter głównie kompensacyjny. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona powinna nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością organu w zakresie rozpoznania jej odwołania od decyzji organu I instancji. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w skardze nie są wymienione powody żądania przyznania skarżącej od organu sumy pieniężnej. Zatem z treści skargi nie wynika, aby skarżąca doznała w związku z bezczynnością organu krzywdy, którą należałoby zrekompensować. Jeszcze raz należy podkreślić, iż zakwalifikowanie działania organu jako bezczynności w rozpoznaniu odwołania nie oznacza automatycznie konieczności orzeczenia na rzecz skarżącej sumy pieniężnej - bowiem zasądzenie tej sumy nie jest bezpośrednią konsekwencją bezczynności organu. Ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Sąd zasądził też na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 120 w zw. z art. 119 pkt 4, art. 149 § 1a, art. 161 § 1 pkt 3 i art. 151 orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.