I SAB/Wa 551/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Marta Kołtun – Kulik Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2013 r. sprawy ze skargi R. M. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku E. W. i D. W., o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2007 r. (błędnie opisanej we wniosku jako decyzja z dnia [...] października 2007 r.) nr [...], w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. E. W. i D. W. wystąpili z wnioskiem z dnia [...] listopada 2010r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2007r. (znak: [...]) wydanej z wniosku R. M. w przedmiocie niepodpadania działek położonych w W. pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945, Nr 3, poz. 13). Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformował, zgodnie z art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego, o wyznaczeniu nowego terminu rozpatrzenia ww. wniosku z powodu dużej ilości tego rodzaju spraw i konieczności rozpatrywania ich według kolejności wpływu. W związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym przed Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz brakiem rozstrzygnięcia, R. M. pismem dnia [...] września 2012r. zwrócił się do organu o podjęcie czynności w sprawie . W piśmie z dnia 16 listopada 2012r. R. M. wniósł do tutejszego Sądu skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz brak podjęcia przez organ jakichkolwiek działań w sprawie . Domagał się stwierdzenia bezczynności organu i nakazanie mu załatwienia sprawy w terminie przewidzianym przepisami prawa . Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o odrzucenie skargi. Uzasadnił , że zgodnie z art. 37 Kpa na niezałatwienie sprawy przez organ administracji publicznej w terminie określonym w art 35 Kpa lub ustalonym w myśl art. 36 Kpa lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, a jeśli nie ma takiego organu (sytuacja , która ma miejsce w niniejszej sprawie) - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Stosownie do art. 52 § 1 i 2 ppsa skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Minister wyjaśnił , że w sprawie niniejszej tryb ten nie został wyczerpany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W ocenie Sądu wniesiona skarga jest uzasadniona. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że wbrew stanowisku Ministra R. M. kierując do organu swoje pismo zawierające żądanie podjęcia czynności w sprawie z dnia 25.09.2012r. wyczerpał tryb przewidziany treścią art. 52 § 1 i 2 ppsa Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie wywiązał się natomiast z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zauważyć należy, że z analizy dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą wynika, że od dnia złożenia przez małżonków Więcek wniosku nie zostały podjęte żadne czynności zmierzające do wydania decyzji kończącej postępowanie administracyjne . Jedyne działania jakie miały miejsce polegały na skierowaniu do stron kolejnych pism z dnia 28 września 2012 r. i 3 grudnia 2012 r. informujących , że wniosek zostanie rozpatrzony odpowiednio do dnia 30 listopada 2012 r. a następnie do dnia 31 stycznia 2013. Z informacji Sądu wynika, że terminy te nie zostały dotrzymane. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że bezsprzecznie skarga na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest uzasadniona. Oczywiste jest, że wskazany organ administracji publicznej nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kpa. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie uwzględniając skargę na bezczynność Sąd stwierdza, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie, z uwagi na całkowitą bierność Ministra Sąd uznał, że bezczynność organu nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Mając na uwadze charakter sprawy oraz treść art. 35 § 3 kpa, Sąd zobowiązał organ do wydania rozstrzygnięcia w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.