I SAB/Wa 556/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi P. S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia postanawia: 1) odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego; 2) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 12 lipca 2015 r. P. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem dnia 24 września 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 556/15, oddalił powołaną wyżej skargę P. S. Przy piśmie z dnia 20 października 2015 r. Sąd przesłał wnioskodawcy urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy celem jego wypełnienia, podpisania i odesłania do Sądu, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania (art. 252 i art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)), dalej jako "Ppsa". Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 22 października 2015 r. Skarżący w zakreślonym przez Sąd terminie nadesłał wypełniony i podpisany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem starszego referendarza sądowego z dnia 9 listopada 2015 r. skarżący został wezwany do nadesłania dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego dochodu z tytułu umowy o pracę na zastępstwo, odpisu zeznania podatkowego za rok 2014 r., ewentualnie stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości uzyskiwanych dochodów osiągniętych przez wnioskodawcę w 2014 r., oraz wyciągów lub wykazów z posiadanych przez wnioskodawcę wyciągów z rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu trzech miesięcy, w terminie 7 dni, od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Zarządzenie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 18 listopada 2015 r. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2015 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu oraz umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 28 grudnia 2015 r. skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia z dnia 15 grudnia 2015 r. wskazując, że nie zgadza się z przedmiotowym postanowieniem, gdyż uważa, że dopełnił wszelkich formalności w sprawie przyznania prawa pomocy i zwolnienia z kosztów sądowych. Zdaniem wnioskodawcy, postanowienie jest wydane w sposób niekorzystny dla niego i podejrzewa, że może być ono również wydane niezgodnie z prawem. Wątpliwości wnioskodawcy wzbudza także fakt, że przed rozpatrzeniem sprawy mógł zostać błędnie pouczony w pismach, jakie otrzymał z Sądu w niniejszej sprawie. Skutkiem wniesionego sprzeciwu, zgodnie z art. 260 Ppsa postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 15 grudnia 2015 r. utraciło moc i sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 Ppsa) lub częściowym (art. 245 § 3 Ppsa), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 Ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Z nadesłanego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wnioskodawca oświadczył, że od 2 lipca 2015 r. utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu umowy o pracę na zastępstwo w wysokości [...] zł brutto miesięcznie, co daje kwotę około [...] zł netto. Jego wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę zajęte jest przez komornika sądowego. Wnioskodawca podał, że wynajmuje pokój, bez formalnej umowy najmu, ponosząc koszt z tego tytułu w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Oświadczył, że ponosi także stałe miesięczne wydatki z tytułu zakupu biletu miesięcznego (karty miejskiej) w kwocie [...] zł brutto, opłat za telefon komórkowy w wysokości około [...] zł, za internet bezprzewodowy w wysokości około [...] zł, Wnioskodawca podał, że na zakup żywności i środków czystości przeznacza łączenie kwotę w wysokości około [...] zł miesięcznie. W ocenie wnioskodawcy, nie jest on w stanie samodzielnie skutecznie bronić swoich praw przed sądem, zaś brak środków finansowych nie pozwala mu ponieść kosztów działania pełnomocnika ustanowionego z wyboru. Skarżący zaznaczył jednocześnie, że z jego udziałem toczy się obecnie kilka postępowań sądowych. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie niepotwierdzona została wysokość dochodów osiąganych przez wnioskodawcę obecnie, jak i uzyskanych w 2014 r. Nieustalona pozostaje też okoliczność prowadzenia wobec wnioskodawcy postępowania egzekucyjnego, a także kwestia posiadania kont bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz wysokości ewentualnych zgromadzonych na nich środków. Nie ulega zatem wątpliwości, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie została dostatecznie wyjaśniona, a wątpliwości dotyczące rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych nie zostały przez stronę usunięte. W tej sytuacji Sąd uznał, że oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny aktualnego stanu majątkowego skarżącego. Jednocześnie, ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawcy, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) Ppsa, od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych zbędne stało się rozpoznawanie wniosku wnioskodawcy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Rozpoznawanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych stało się więc zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do treści art. 249a Ppsa. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 Ppsa, art. 249a Ppsa, postanowił jak sentencji.