I SAB/Wa 56/06

WyrokWSA w Warszawie2006-08-02

Skład orzekający: Anna Lech, Anna Łukaszewska-Macioch, Iwona Kosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, jeśli nie wydał decyzji w sprawie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu, mimo upływu wyznaczonego terminu, a brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi usprawiedliwienia dla tej zwłoki?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, jeśli nie wydał decyzji w sprawie wniosku dekretowego, pomimo wyznaczonego terminu do jej załatwienia. Brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może usprawiedliwiać trwającej latami zwłoki organu w rozstrzygnięciu sprawy. Ponadto, organ nie może przerzucać na stronę obowiązku zgromadzenia materiału dowodowego ani uzależniać rozpatrzenia wniosku od przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy, która nie jest podstawą do orzekania w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie przyznania prawa własności czasowej do gruntu, która toczyła się od 1949 r. Po uchyleniu postanowienia o zawieszeniu postępowania i wyznaczeniu terminu do załatwienia sprawy, organ nadal pozostawał bezczynny. Prezydent W. argumentował, że brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i konieczność uzyskania decyzji o warunkach zabudowy uniemożliwiają rozpatrzenie wniosku. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając bezczynność organu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do wydania, w terminie dwóch miesięcy od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, decyzji w przedmiocie wniosku J. G. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Lech sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi P. G. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] zobowiązuje Prezydenta W. do wydania, w terminie dwóch miesięcy od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, decyzji w przedmiocie wniosku J. G. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. P. G. wniósł w dniu 20 stycznia 2006 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta W. w rozpoznaniu wniosku J. G. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]". Skarżący podał, że postępowanie w sprawie o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości toczy się od 1949 r. Postanowieniem z dnia [...] września 2003 r., nr [...] Prezydent W. zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu zażalenia P. G., postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...], uchyliło postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] września 2003 r. Do dnia wniesienia skargi Prezydent W. nie wydał decyzji w niniejszej w sprawie. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. poinformował, że nie jest w tej sprawie bezczynny. Organ wskazał, iż pismem z dnia 10 grudnia 2004 r. strony postępowania zostały wezwane do przedstawienia decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Decyzja taka pozwoli na określenie, czy została spełniona przesłanka zawarta w art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), tj. czy korzystanie z gruntu przez spadkobierców byłych właścicieli hipotecznych da się pogodzić z przeznaczeniem tegoż gruntu według planu zabudowania (miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Przedmiotowy teren nie jest obecnie objętym żadnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 59 i następnymi ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) w takim wypadku wydawane są decyzje o warunkach zabudowy. Do chwili obecnej decyzja taka nie została dostarczona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Jak wynika z materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy, w dniu 5 czerwca 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją nr [...] stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] marca 1952 r., nr [...] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], w trybie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). W związku z powyższym zaszła konieczność ponownego rozstrzygnięcia o tym wniosku. Na skutek zażalenia P. G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...], na podstawie art. 37 § 2 kpa, zobowiązało Prezydenta W. do załatwienia przedmiotowej sprawy do dnia 31 sierpnia 2003 r. Postanowieniem z [...] września 2003 r., nr [...] Prezydent W. zawiesił z urzędu postępowanie o przyznanie następcom prawnym dawnego właściciela prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...], do czasu uchwalenia przez Radę Miasta W. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego tę nieruchomość. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył P. G., wnosząc o jego uchylenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z [...] lutego 2004 r., nr [...] uchyliło postanowienie Prezydenta W. z [...] września 2003 r. W ocenie Kolegium, podjęcie uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi przesłanki uzasadniającej zawieszenie postępowania o ustanowienie użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] objętej działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. Przesłanką taką nie jest również brak obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Pismem z dnia 10 grudnia 2004 r., znak [...] Prezydent W. zobowiązał następców prawnych dawnego właściciela przedmiotowej nieruchomości do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej nieruchomości wskazując, że brak takiej decyzji stanowi przeszkodę uniemożliwiającą rozpatrzenie wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego. P. G. w dniu 17 października 2005 r. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. kolejne zażalenie na bezczynność Prezydenta W. w sprawie ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości. W odpowiedzi na to zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. pismem z 30 grudnia 2005 r. poinformowało stronę, że aktualnie nie ma możliwości wydania w niniejszej sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia w trybie art. 37 § 2 kpa. Postanowieniem z [...] czerwca 2003 r., nr [...] podjętym na podstawie art. 37 § 2 kpa zobowiązano już Prezydenta W. do załatwienia przedmiotowego wniosku w terminie do 31 sierpnia 2003 r. Ponieważ termin ten upłynął bezskutecznie strony mogą wnieść skargę do sądu administracyjnego na bezczynność Prezydenta W. W świetle przedstawionego stanu sprawy Sąd uznał, że skarga wniesiona przez P. G. jest skuteczna, gdyż został wyczerpany tryb przewidziany w art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Prezydent W. pozostaje w bezczynności w przedmiotowej sprawie. Jak wynika z nadesłanych akt, postępowanie z wniosku dekretowego dotyczącego przedmiotowej nieruchomości, prowadzone po stwierdzeniu nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. nie zostało dotychczas zakończone, pomimo, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] wyznaczyło termin załatwienia sprawy do dnia 31 sierpnia 2003 r. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. gmina uwzględni wniosek o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości warszawskiej, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (planu zagospodarowania przestrzennego). Plan zagospodarowania przestrzennego ustala przeznaczenie terenu i kształtuje sposób wykonywania prawa własności. Ustalenia te mają postać norm generalnych, a plan jako całość stanowi akt prawny o charakterze normatywnym. Decydującym o pozytywnym załatwieniu wniosku jest zawsze plan obowiązujący w dacie wydania orzeczenia na podstawie powołanego art. 7 ust. 2 dekretu. Jest poza sporem, że miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego W., zatwierdzony uchwałą Rady W. nr [...] z dnia [...] września 1992 r. (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z [...] r., nr [...], poz. [...]) utracił moc z dniem 31 grudnia 2003 r. Od 1 stycznia 2004 r. dla terenu, na którym znajduje się przedmiotowa nieruchomość, brak jest aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego. Jednak brak aktualnego planu nie może usprawiedliwiać trwającej 4 lata bezczynności organu w rozstrzygnięciu sprawy dekretowej. Zwłoki w załatwieniu sprawy nie może usprawiedliwić czynność organu, jaką było wystosowanie do następców prawnych dawnego właściciela w dniu 10 grudnia 2004 r. pisma z dnia zobowiązującego do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej nieruchomości. Należy zwrócić przy tym uwagę, że brak jest podstaw prawnych do uzależnienia rozpatrzenia wniosku dekretowego od dostarczenia przez stronę wskazanej decyzji. Stanowisko takie zajął wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach z dnia 14 marca 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 9/06 oraz z dnia 3 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 33/05 (niepubl.). Należy wyjaśnić, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wydawana jest w przypadku zamiaru dokonywania określonej w ustawie zmiany sposobu zagospodarowania danego terenu, a w szczególności jego zabudowy. Ponadto decyzja administracyjna wydawana w indywidualnej sprawie, nie może stanowić podstawy orzekania w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...]. Zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu dnia 26 października 1945 r. podstawę oceny, czy korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela bądź jego następców prawnych, daje się pogodzić z przeznaczeniem tych gruntów stanowić może tylko plan zagospodarowania przestrzennego (plan zabudowania), a więc akt prawa miejscowego, zawierający normy o charakterze generalnym. Niezależnie od tego należy podkreślić, że obowiązek zgromadzenia materiału dowodowego, na mocy art. 77 kpa, obciąża organ administracji publicznej. Obowiązek ten - w zakresie, o którym mowa - nie może być przerzucony na stronę. Z materiału dokumentacyjnego wynika natomiast, że organ zobowiązany do załatwienia sprawy nie podjął żadnych czynności zmierzających do jej zakończenia, jak również nie poinformował stron o przyczynie zwłoki oraz nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Zarzut bezczynności w niniejszej sprawie jest więc uzasadniony. Z przedstawionych względów Sąd, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło