I SAB/Wa 565/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do wydania rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku L. K. z dnia 18 lipca 1985r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. nr [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej L. K. kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 20 listopada 2012 r. L. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w postępowaniu toczącym się z wniosku skarżącej z dnia 18 lipca 1985 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. nr [...], pochodzącej z nieruchomości "[...]" [...] – domagając się stwierdzenia bezczynności Prezydenta W. w niniejszej sprawie i o zobowiązanie organu do wydania orzeczenia w przedmiocie ustalenia odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość w terminie miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego orzeczenia wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżąca opisała przebieg dotychczasowego postępowania wskazując, że w dniu 18 lipca 1985 r. zwróciła się do Prezydenta W. o odszkodowanie za w/w nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...]. Z uwagi na brak działań ze strony Prezydenta W. skarżąca w dniu 19 września 2012 r. złożyła do Wojewody [...] zażalenie w trybie art. 37 kpa na niezałatwienie sprawy w terminie. Wojewoda [...] sam jednak pozostaje bezczynny w niniejszej sprawie, gdyż do dnia złożenia skargi, pomimo upływu dwóch miesięcy od złożenia zażalenia, nie wydał postanowienia w trybie art. 37 kpa. Ponadto skarżąca wskazała, iż od dnia złożenia zażalenia do Wojewody upłynęły już dwa miesiące, a organ administracji wyższego stopnia nie tylko nie wydał postanowienia, ale także nie uzyskał nawet akt niniejszej sprawy od Prezydenta. Brak przesłania akt sprawy do organu II instancji stanowi ponadto kolejny przejaw bezczynności Prezydenta W. w niniejszej sprawie. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że w odniesieniu do nieruchomości hip. nr [...] wniosek o przyznanie prawa własności czasowej z dnia 15 października 1948 r. nie został, do dnia dzisiejszego rozpatrzony ostateczną decyzją, zatem aktualnie brak jest możliwości prowadzenia postępowania odszkodowawczego w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości. Wskazano również, iż postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] Wojewoda [...] wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia, do dnia 4 lutego 2013 r. Ponadto organ wskazał, że strony zostały poinformowane, iż po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie prawa własności czasowej z dnia 15 października 1948 r. postępowanie odszkodowawcze zostanie podjęte bez zbędnej zwłoki, oraz o przewidywanym terminie zakończenia postępowania odszkodowawczego do dnia 30 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 i 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów. Art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a tej ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, a sąd oceniając czy organ pozostaje w bezczynności bierze zaś pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania. Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi. Realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku z dnia 18 lipca 1985 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...]. Przy czym z art. 35 § 1 i 2 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Ponadto art. 36 § 1 i 2 kpa wymagają, aby o każdym przypadku nie załatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Zdaniem Sądu, organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego; organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie zgodnie z obowiązkami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to oznacza, że organ jest bezczynny lub postępowanie administracyjne prowadzone jest przewlekle. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Po wpłynięciu do organu wniosku L. K. z dnia 18 lipca 1985 r. po stronie organu powstał wynikający z art. 104 § 1 kpa, obowiązek załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej, w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 kpa. Jednakże Prezydent W. do dnia wyrokowania przez Sąd, pomimo wyznaczenia przez Wojewodę [...] dodatkowego terminu załatwienia sprawy, wniosku z dnia 18 lipca 1985 r. r. nie rozpoznał, przekraczając w ten sposób wszystkie terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach kpa. Jedynymi czynnościami podejmowanymi w sprawie przez organ, jeszcze przed wniesieniem skargi było wezwanie skarżącej pismem z dnia 22 września 2011 r. o podanie aktualnych adresów pozostałych spadkobierców F. B. – E. N., M. B. i L. B. oraz już po wniesieniu zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie - pismo z dnia 21 listopada 2012 r. informujące strony postępowania, iż z uwagi na fakt, że w odniesieniu do nieruchomości hip. nr [...] wniosek o przyznanie prawa własności czasowej z dnia 15 października 1948 r. nie został do dnia dzisiejszego, rozpatrzony ostateczną decyzją - aktualnie brak jest możliwości prowadzenia postępowania odszkodowawczego w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości. Po rozpatrzeniu w/w wniosku postępowanie odszkodowawcze zostanie podjęte bez zbędnej zwłoki. Przewiduje się , że postępowanie to zostanie zakończone do dnia 30 czerwca 2013 r. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organ pierwszej instancji przez ponad 27 lat podejmował opieszale czynności, które w zasadzie pozorowały tylko pracę organu; potwierdza to również zwrócenie się do Archiwum Państwowego dopiero w dniu 21 listopada 2012 r.(t. j. dzień po wpłynięciu skargi do Sądu na bezczynność Prezydenta W. i w dniu przekazania do Wojewody [...] zażalenia z dnia 19 września 2012 r. na niezałatwienie sprawy w terminie) o sprawdzenie, czy w zasobach Archiwum znajduje się akt notarialny sporządzony w dniu [...] lipca 1954 r. przed notariuszem S. S. w [...], repertorium nr [...], mocą którego A. i Z. W. sprzedali prawa do przedmiotowej nieruchomości F. B. W związku z powyższym Sąd uznał, że Prezydent W. naruszył w szczególności podstawowe zasady postępowania administracyjnego określone w art. 7, 8, 9, 12 kpa, jak również terminy załatwiania spraw administracyjnych określone w art. 35 oraz 36 kpa, a bezczynność organu nosi cechy rażącego naruszenia prawa, bowiem organ nie tylko sprawy nie załatwił w żadnym ze wskazanych ustawą terminów, czy w dodatkowym terminie zakreślonym przez Wojewodę [...], ale również nie podejmował stosownych czynności umożliwiających załatwienie sprawy. Oznacza to, że Prezydent W. pozostawał w bezczynności, a bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ nie podjął żadnych konkretnych, realnych i skutecznych prób zakończenia postępowania w sprawie w ustawowym terminie i zignorował wszelkie dodatkowe terminy załatwienia sprawy. Zdaniem Sądu, stwierdzenie organu zawarte w odpowiedzi na skargę o poinformowaniu stron, że po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie prawa własności czasowej z dnia 15 października 1948 r., postępowanie odszkodowawcze zostanie podjęte bez zbędnej zwłoki - nie usprawiedliwia bezczynności organu, bowiem art. 35 § 3 kpa stanowi jednoznacznie, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego (niniejsza sprawa tego bez wątpienia wymaga) powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji.