I SAB/Wa 565/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. M. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], [...] i [...], ozn. hip. jako [...] Nr [...], działki oznaczone literami: [...] o powierzchni [...] m2, [...] o powierzchni [...] m2 i [...] o powierzchni [...] m2- w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego B. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 25 marca 2014 r. (data pierwszej prezentaty) B. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], [...] i [...], ozn. hip. jako [...] Nr [...]. Przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie dekretu, tj. z dniem 21 listopada 1945 r., grunty nieruchomości [...] - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy [...], a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa. Wniosek o przyznanie odszkodowania został złożony w dniu 14 grudnia 2012 r. (data prezentaty), a następnie ponowiony w dniu 6 marca 2013 r. W dniu 3 kwietnia 2013 r. organ wystąpił z wnioskiem o wydanie odpisu dokumentu z akt księgi wieczystej, który otrzymał w dniu 23 kwietnia 2013 r. oraz zwrócił się do wnioskodawcy o uzupełnienie złożonego wniosku poprzez: podanie oznaczeń literowych działek hipotecznych objętych wnioskiem o odszkodowanie oraz dostarczenie dokumentów potwierdzających następstwo prawne poprzednich właścicielach tych działek. Odpowiedzi na powyższe wystąpienie skarżący udzielił w piśmie z dnia 12 kwietnia 2012 r. Pismem z dnia 28 maja 2013 r. organ poinformował Wojewodę [...] o stanie sprawy - w związku ze złożonym zażaleniem B. M. na bezczynność Prezydenta [...], wniesionym w trybie art. 37 § 1 kpa. Następnie pismem z dnia 23 sierpnia 2013 r. organ ponownie zwrócił się do B. M. o uzupełnienie wniosku, poprzez dostarczenie oryginałów lub kopii uwierzytelnionych notarialnie kopii wskazanych w piśmie dokumentów, informując, że znajdujące się w aktach własnościowych kopie tych dokumentów nie są poświadczone przez notariusza za zgodność z oryginałem, zaś kopie postanowień spadkowych po H. Z., W. Z. i Z. C. nie są opatrzone przez sąd pieczęcią prawomocności. Pouczył go też o konsekwencjach niewykonania powyższego wezwania, a ponadto poinformował o prowadzonym postępowaniu. Wystąpił także do innych jednostek organizacyjnych urzędu o nadesłanie dokumentów, w tym akt własnościowych przedmiotowych działek hipotecznych. Zwrócił się ponadto do Sądu Rejonowego [...] o wydanie zaświadczenia z księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości hipotecznej. Prezydent [...] pismem z dnia 4 września 2013 r. otrzymał odpowiedź z sądu powszechnego, zaś w dniu 13 września 2013 r. uzyskał akta własnościowe przedmiotowej nieruchomości. Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał zażalenie B. M. za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia do dnia 29 listopada 2013 r. Dnia 3 października 2014 r. organ prowadzący postępowanie wystąpił do innych jednostek organizacyjnych urzędu o przesłanie kopii decyzji lokalizacyjnych z załącznikiem graficznym, protokołów przekazania gruntu inwestorowi, protokołów inwentaryzacyjnych, pozwoleń na budowę, dzienników budowy, pozwoleń na użytkowanie oraz innych dokumentów dotyczących realizacji inwestycji na przedmiotowym gruncie, akt lokalizacyjnych (obejmujących przedmiotową nieruchomość) oraz decyzji komunalizacyjnej dla wskazanej w piśmie działki. Zwrócił się też do Archiwum Państwowego o informację, czy na przedmiotowym gruncie w dniu [...] listopada 1945 r. znajdowały się budynki mieszkalne (ewentualnie inne zabudowania), a jeżeli tak o określenie ich stanu i stopnia zniszczeń, przesłanie dokumentów potwierdzających istnienie budynków i materiałów dotyczących przeznaczenia ww. nieruchomości w ogólnym planie zabudowania [...], zatwierdzonym w dniu [...] sierpnia 1931 r. Poinformował ponadto strony postepowania, że decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana do dnia 31 marca 2015 r. W dniu 24 października 2013 r. organ uzyskał kopię mapy numerycznej ewidencji gruntów i budynków z zaznaczonymi orientacyjnie granicami przedmiotowej nieruchomości oraz informacje z ewidencji gruntów i budynków dla wnioskowanych działek. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania – w terminie 1 miesiąca od daty zwrotu przez Sąd organowi akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem - decyzji kończącej postępowanie oraz o rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym. Ponadto wskazał, że mimo treści postanowienia Wojewody [...] wyznaczającego dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 29 listopada 2013 r. - decyzja w sprawie nie została dotychczas wydana. W odpowiedzi na skargę z dnia 13 października 2014 r. (data prezentaty) Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie i wskazał, iż w przedmiotowej sprawie niezbędne jest jeszcze sprawdzenie, czy przedmiotowe działki mogły być w przeddzień wejścia w życie dekretu przeznaczone pod budownictwo jednorodzinne oraz kiedy poprzedni właściciele zostali pozbawieni możliwości władania. Dodał, że strony zostały poinformowane o przyczynach zwłoki, a decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana do dnia 31 marca 2015 r. Do dnia 6 listopada 2014 r. (data rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) do Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca merytorycznego rozpoznania wniosku B. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta [...], złożył zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa. Ponadto stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. W rozpatrywanej sprawie wniosek taki złożył skarżący, a organ administracji nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, w związku z czym skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym. Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Podnieść również należy, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy zgodnie z art. 12 § 1 kpa., jak również mają obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowanie wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Taka sytuacja zaistniała właśnie w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z akt administracyjnych Prezydent [...] od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie w 2012 r., do dnia wydania niniejszego orzeczenia nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia odszkodowania za ww. wskazaną nieruchomość. Po otrzymaniu wniosku organ przez 3 miesiące nie podejmował żadnych działań w sprawie. Następnie od listopada 2013 r. do dnia wniesienia skargi, tj. marca 2014 r. także nie podejmował czynności w sprawie. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość Sąd uznał za całkowicie uzasadniony. Organ prowadząc niniejsze postępowanie uchybił bowiem wskazanym wyżej przepisom procesowym, określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa. Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa - nie jest usprawiedliwiona. Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 ( LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa." Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność mimo, iż wniosek wszczynający postępowanie wpłynął do organu w dniu 14 grudnia 2012 r., nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa - bowiem Prezydent [...] podjął rozciągnięte w czasie czynności zmierzające do merytorycznego zakończenia sprawy i poinformował strony o terminie zakończenia postępowania. Sąd uwzględnił także przy powyższej ocenie również sposób skomplikowania niniejszej sprawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w związku z art. 119 pkt 2, art. 120 i art. 200 tej ustawy, orzekł jak w sentencji wyroku.