I SAB/Wa 565/16
WyrokWSA w Warszawie2016-08-31
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Marta Kołtun-Kulik, Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1960 r. i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1960 r., ponieważ nie podjął żadnych czynności w sprawie przez okres dziesięciu miesięcy od daty zapoznania się z aktami własnościowymi nieruchomości. Bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia zobowiązanie Ministra do rozpoznania wniosku w terminie dwóch miesięcy od doręczenia prawomocnego wyroku.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1960 r. dotyczącej prawa własności czasowej do gruntu. Skarżący wielokrotnie wzywali organ do podjęcia działań, jednak sprawa nie została załatwiona. Minister tłumaczył opóźnienia trudnościami w odnalezieniu akt własnościowych. Sąd dopuścił do udziału w sprawie Spółkę X, która posiada tytuł prawny do nieruchomości.Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] lutego 1960 r. w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. 2. Stwierdzono, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 3. W pozostałym zakresie skargę oddalono. 4. Zasądzono od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz Skarżących solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIE Dnia 31 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi J. K., M. K. i S.G. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] lutego 1960 r. nr [...] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] ozn. nr hip. [...] rej. hip. [...] w zakresie aktualnej działki ewidencyjnej nr [...],[...] i [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie skargę oddala; 4. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz J. K., M. K. i S.G. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
J. K., M. K. i S. G. (Skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa (Minister) w sprawie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] lutego 1960 r., odmawiającej przyznania dawnym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. hip. [...] rej. Hip- [...]- w zakresie aktualnej działki ewidencyjnej [...],[...] i [...].
Skarżący wnieśli o wyznaczenie Ministrowi terminu do załatwienia sprawy oraz wymierzenie grzywny jak również zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu Skarżący wyjaśnili, że wnioskiem z dnia [...] października 2013 r. wystąpili o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji. Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. zwrócili się o podjęcie czynności w sprawie oraz wyznaczenie terminu załatwienia sprawy. Wobec nie załatwienia sprawy, pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. ponownie zwrócili się do organu z wezwanie o usunięcie naruszenia prawa w trybie art. 37 k.p.a. Wobec nie załatwienia sprawy w terminie wskazanym przez organ w piśmie z dnia [...] września 2015 r. Skarżący wystąpili z przedmiotową skargą.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. Spółka pod firmą X wystąpiła o dopuszczenie jej do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania wyjaśniając, że przysługuje je tytuł prawny do nieruchomości objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności, co uzasadnia istnienie po jej stronie interesu prawnego w niniejszej sprawie.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że wydanie rozstrzygnięcia uległo przesunięciu z uwagi na trudności w odnalezieniu akt własnościowych nieruchomości. Minister wskazał, że Skarżący występując jednocześnie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (SKO) o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej w zakresie części nieruchomości, której właścicielem jest [...], poinformowali organ o tym fakcie dopiero po dwóch latach po złożeniu wniosku.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. sąd dopuścił do udziału w sprawie Spółkę pod firmą X., która następnie wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa" sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 Kpa. Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy Skarżący w dniu [...] października 2013 r. złożyli dwa wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] lutego 1960 r. w zakresie działki [...] oraz w zakresie działki [...]. Następnie w dniu [...] września 2014 r, rozszerzyli wniosek wskazując, że obejmuje on również działkę [...].
Oznacza to, że od dnia [...] października 2013 r. rozpoczął bieg termin na załatwienie sprawy zgodnie z art. 35 § 3 Kpa w zakresie działek [...] i [...] a w zakresie działki [...] termin ten biegł od dnia [...] września 2014 r.
Pomimo upływu powyższego terminu, Minister nie zakończył postępowania w sprawie. Również na dzień orzekania przez Sąd brak było decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ dopuścił się bezczynności, co skutkowało zobowiązaniem go przez Sąd do rozpoznania wniosku w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem.
Co do charakteru bezczynności organu Sąd uznał, że bezczynność, której się dopuścił się organ miała cechy rażącego naruszenia prawa.
Organ wskazywał w odpowiedzi na skargę, że na czas trwania postępowania wpływ mieli Skarżący nie informując organu o toczącym się równolegle postępowaniu przed SKO, co uniemożliwiło odnalezienie akt własnościowych nieruchomości.
Sąd wskazuje, że jak wynika z pisma Ministra z dnia [...] września 2015 r. już w tej dacie organ miał wiedzę o przekazaniu akt własnościowych nieruchomości do SKO. Akta te przekazane zostały Ministrowi przez SKO przy piśmie z dnia [...] października 2015 r. Minister zwrócił akta w dniu [...] listopada 2015 r., co oznacza że najpóźniej w tej dacie dysponował pełną wiedzą o stanie prawnym nieruchomości. Podkreślenia wymaga fakt, że pod dacie zwrotu akt nieruchomościowych do SKO organ podjął kolejne czynności dopiero w dniu [...] czerwca 2016 r., a więc miesiąc po złożeniu przez Skarżących skargi na bezczynność i siedem miesięcy po zapoznaniu się z aktami własnościowymi nieruchomości.
Fakt nie podejmowania żadnych czynności mających na celu rozpoznanie sprawy przez okres dziesięciu miesięcy (uwzględniając stan sprawy na datę wydawania wyroku) licząc od daty zapoznania się z aktami własnościowymi, uzasadnia stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Jednocześnie sąd uznał, że w realiach sprawy wystarczające dla zdyscyplinowania organu będzie stwierdzenie, iż dopuścił się bezczynności która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nie jest zaś konieczne wymierzanie dodatkowo grzywny i w tym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 Ppsa orzekł jak pkt 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 niniejszej ustawy w zw. z Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach był art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800), zasądzając solidarnie na rzecz Skarżących zwrot wpisu sądowego w kwocie 100 złotych oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 złotych oraz 17 złotych tytułem opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło