I SAB/Wa 566/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Przemysław Żmich Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2016 r. sprawy ze skargi C. D. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do rozpoznania wniosku Czesławy Domańskiej z dnia [...] maja 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1996 r.; 2. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz C. D. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. C. D. (Skarżąca) pismem z dnia [...] maja 2016 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji tego organu z dnia [...] grudnia 1996 r. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji, stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (SKO) w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i wskazało, że w dniu [...] czerwca 2016 r. wydało decyzję utrzymującą rozpoznającą wniosek Skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, uregulowana w art. 149 § 1 p.p.s.a. ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, w którym wykonywane są czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywane czynności są pozorne powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70) ewentualnie, w którym następuje mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str.238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Analiza powyższego prowadzi do stwierdzenia, że pojęcie przewlekłości postępowania jest pojęciem szerszym aniżeli bezczynność. Z akt administracyjnych przedstawionych sądowi wynika, że Skarżąca pismem z dnia [...] maja 2015 r. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji SKO z dnia [...] grudnia 1996 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] lipca 1967 r. W dniu [...] kwietnia 2016 r. Skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa i załatwienia sprawy. Po złożeniu powyższego wezwania organ zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1996 r. , a następnie w dniu [...] czerwca 2016 r. (a więc już po wniesieniu skargi) wydał decyzję. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, skarga na bezczynność SKO w dniu jej wniesienia była zasadna. Pomimo bowiem upływu terminu określonego w art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), powoływanej dalej jako "k.p.a.", jak również pomimo wezwania organu pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. do usunięcia naruszenia prawa, na dzień wniesienia skargi organ nie wydał ani decyzji, ani postanowienia, które podlegałyby kontroli sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie jednakże, [...] czerwca 2016 r. tj. po wniesieniu skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności, SKO wydało decyzję rozpoznającą wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] grudnia 1996 r. Z tej przyczyny postępowanie sądowe w zakresie wniosku Skarżącej o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1996 r. należało umorzyć. Następnie wskazać należy, że wydanie przez organ decyzji nie zwalnia Sądu od orzekania, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce, a jeśli tak to czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013 r., I OSK 797/13). Użycie bowiem w art. 149 § 1a p.p.s.a.zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, zdaniem Sądu, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. W ocenie sądu przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało charakteru rażącego. Przedmiotowa sprawa dotyczyła bowiem stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] lipca 1967 r. Tego rodzaju sprawy należą do skomplikowanych, tak więc nawet przekroczenie terminu załatwienia sprawy określonego w art. 35 k.p.a nie mógł skutkować uznaniem, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1a oraz art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. w związku z w z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804), zasądzając na rzecz Skarżącej zwrot wpisu sądowego w kwocie 100 złotych oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 złotych oraz 17 złotych tytułem opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa.