I SAB/Wa 570/14
WyrokWSA w Warszawie2015-02-10
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Dariusz Pirogowicz, Tomasz Szmydt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość przejętą dekretem z dnia 26 października 1945 r. może być uznana za rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość przejętą dekretem z dnia 26 października 1945 r. może być uznana za rażące naruszenie prawa, jeśli organ nie podjął żadnych istotnych czynności w sprawie przez ponad 3 lata od złożenia wniosku, pomimo braku przeszkód prawnych do jego załatwienia. W takiej sytuacji sąd zobowiązuje organ do rozpoznania wniosku w określonym terminie i stwierdza rażące naruszenie prawa.Stan faktyczny
D. M. złożyła wniosek o ustalenie odszkodowania za nieruchomość przejętą dekretem z 1945 r. Wobec braku rozstrzygnięcia przez Prezydenta W., D. M. złożyła zażalenie do Wojewody, który wyznaczył organowi I instancji termin 3 miesięcy na załatwienie sprawy. Po bezskutecznym upływie tego terminu, D. M. wniosła skargę na bezczynność do WSA w Warszawie. Prezydent W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując na przewidywany termin wydania decyzji do 31 stycznia 2015 r.Rozstrzygnięcie
Zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 31 stycznia 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędzia WSA Tomasz Szmydt Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. sprawy ze skargi D. M. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 31 stycznia 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] "[...]" w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
D. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 31 stycznia 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] "[...]".
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, D. M. w dniu 31 stycznia 2012 r. wystąpiła do Prezydenta W. o ustalenie, na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, odszkodowania za nieruchomość przejętą dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), położoną w W. przy ul. [...] "[...]".
Z uwagi na brak rozstrzygnięcia w sprawie, wnioskodawczyni pismem z dnia 10 grudnia 2013 r. wniosła do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył termin rozpatrzenia sprawy wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia niniejszego postanowienia.
Postanowienie Wojewody [...] zostało doręczone organowi I instancji w dniu 7 kwietnia 2014 r.
Mając na uwadze dalszą bezczynność organu, D. M. pismem z dnia 10 lipca 2014 r. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wskazała, że mimo upływu terminu wyznaczonego postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r, sprawa nie została zakończona.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że strona została zawiadomiona o przewidywanym terminie wydania decyzji do dnia 31 stycznia 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Na wstępie wskazania wymaga, że bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Orzekając w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu, sąd bierze pod uwagę stan sprawy na dzień orzekania.
Dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został wydany w przewidzianym prawem terminie, jak również to, czy nastąpiło to z przyczyn zawinionych, czy niezawinionych przez organ.
Zgodnie z art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Stosownie zaś do art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.).
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy wskazać należy, że od momentu wpływu do Urzędu Miasta W. wniosku D. M. z dnia 31 stycznia 2012 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] "[...]" upłynęły 3 lata, zaś rozstrzygnięcie dotychczas nie zapadło. Skargę uznać należało zatem za zasadną, albowiem pomimo upływu terminu określonego w art. 35 § 3 k.p.a., organ nie zakończył postępowania odszkodowawczego. Z uwagi na powyższe konieczne stało się zobowiązanie organu do rozpatrzenia sprawy w terminie 2 miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.
Biorąc pod uwagę całość akt postępowania administracyjnego, w tym dokumenty stanowiące dowód podjętych czynności, odzwierciedlające stan sprawy i działania lub brak działań wymaganych na gruncie procedury administracyjnej, Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie niniejszej bezczynności organu należy przypisać charakter rażącego naruszenia prawa. Jedyna czynność zmierzająca do merytorycznego załatwienia sprawy została podjęta przez Prezydenta W. w dniu 13 kwietnia 2012 r., kiedy to organ zwrócił się do właściwej jednostki organizacyjnej Urzędu W. o przesłanie akt własnościowych spornej nieruchomości. Od tego momentu, poza dwukrotnym zawiadamianiem strony o dodatkowym terminie wydania decyzji (które to działania podejmowane były w następstwie zażalenia wnioskodawczyni wniesionego do Wojewody [...], bądź skargi na bezczynność skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie), Prezydent W. nie podejmował żadnych czynności w sprawie.
Pamiętać należy, że przepis art. 35 i art. 36 k.p.a. nie może być interpretowany w oderwaniu od generalnych zasad postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim zasady praworządności (art. 6 k.p.a., art. 7 Konstytucji RP). Działanie na podstawie przepisów prawa oznacza nie tylko konieczność zastosowania przez organ administracji publicznej właściwych przepisów prawa materialnego, ale również konieczność przestrzegania norm prawa procesowego, w tym przepisów dotyczących terminów załatwiania spraw.
Na organie ciąży obowiązek, zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, takiego prowadzenia postępowania, aby przebiegało ono szybko i sprawnie. Nie stanowi działania zgodnego z prawem postępowanie organu, które nie zmierza do jak najszybszego załatwienia sprawy, a jedynie do przedłużania postępowania, bez wystąpienia przeszkód prawnych w jej końcowym załatwieniu.
Wobec tego, że w sprawie tej nie wystąpiły okoliczności usprawiedliwiające bezczynność organu, Sąd stwierdził, iż bezczynności tej należy przypisać charakter rażącego naruszenia przepisu art. 35 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6 i art. 12 k.p.a. Naruszenie powołanych przepisów doprowadziło w konsekwencji również do naruszenia zasady zaufania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło