I SAB/Wa 570/16
WyrokWSA w Warszawie2016-09-15
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Emilia Lewandowska, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość przejętą na mocy dekretu z 1945 r. i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Prezydent pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie, jednakże bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku w terminie czterech miesięcy od doręczenia prawomocnego wyroku, stwierdzając jednocześnie bezczynność organu, która nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Skarżący J. B., J. W., M. M. złożyli skargę na bezczynność Prezydenta w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość przejętą na mocy dekretu z 1945 r. Skarżący zarzucili organowi naruszenie przepisów Kpa poprzez niezałatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki. Prezydent w odpowiedzi na skargę wskazał, że postępowanie jest w toku, a opóźnienie wynika z jego skomplikowania oraz braku środków finansowych. Wojewoda uznał zażalenie skarżących na niezałatwienie sprawy w terminie za uzasadnione.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku J. B., J. W. oraz M. M. z [...] października 2015 r. o ustalenie odszkodowania za dawną nieruchomość [...], stanowiącą działkę nr [...] o pow. [...] m2 pochodzącą z nieruchomości "[...] – w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J. B., J. W. oraz M. M. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 września 2016 r. sprawy ze skargi J. B., J. W., M. M. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku J. B., J. W. oraz M. M. z [...] października 2015 r. o ustalenie odszkodowania za dawną nieruchomość [...], stanowiącą działkę nr [...] o pow. [...] m2 pochodzącą z nieruchomości "[...] – w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J. B., J. W. oraz M. M. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
J. B., J. W., M. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku J. B., J. W., M. M. o odszkodowanie za przejęcie w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279 ze zm.) - zwanego dalej "dekretem" nieruchomości [...] stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] m2, pochodzącą z nieruchomości "[...]". W skardze skarżący zarzucili Prezydentowi [...] naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 12, art. 35 § 1 i § 2 Kpa poprzez nieprowadzenie postępowania w sposób wnikliwy i szybki oraz niezałatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki, tj. jako skomplikowanej - w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przez Prezydenta [...] zasad zawartych w art. 7 i art. 8 Kpa, tj. zasady praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej; 2) art. 37 § 2 Kpa poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do zakończenia postępowania, po wydaniu przez Wojewodę [...] postanowienia z dnia [...] marca 2016 r., nr [...]. Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o: 1) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym; 2) uwzględnienie skargi i zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania decyzji w terminie określonym przez Sąd, z jednoczesnym stwierdzeniem, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu podnieśli, że dawna nieruchomość [...] stanowiąca działkę nr [...] o pow. [...] m2, pochodząca z nieruchomości "[...]" została objęta działaniem dekretu. Skarżący w dniu [...] października 2015 r. wystąpili o przyznanie odszkodowania za przejęcie przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa na mocy dekretu. Prezydent [...] nie podejmuje żadnych konstruktywnych czynności zmierzających do wydania decyzji. Wojewoda [...] w postanowieniu z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] uznał za uzasadnione zażalenie skarżących na niezałatwienie sprawy w terminie. Mimo tego Prezydent [...] nadal pozostaje w bezczynności, tj. nie podjął żadnej czynności zmierzającej do zakończenia postępowania.
Skarżący zauważyli, że po wpłynięciu w dniu [...] października 2015 r. ich wniosku po stronie organu powstał obowiązek wynikający z art. 104 § 1 Kpa załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej, w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 Kpa. Tymczasem Prezydent [...] rozpatrując ten wniosek przekroczył wszelkie terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach i pozostał bezczynny.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie i nierozpatrywanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu organ wskazał, że przed Prezydentem [...] prowadzone jest postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, zgodnie z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518) – zwanej dalej "ugn". W toku postępowania konieczne jest sprawdzenie, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki wynikające z art. 215 ugn. Obecnie postępowanie jest na etapie gromadzenia niezbędnej dokumentacji. Ze względu na bardzo dużą liczbę spraw z zakresu odszkodowań oraz brak środków pieniężnych na wypłatę odszkodowań nie było możliwe zakończenie postępowania w terminie wskazanym w postanowieniu nr [...] Wojewody [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie Prezydent [...] pozostaje w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa". Trzeba bowiem mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 Kpa (termin dwóch miesięcy) został w niniejszej sprawie przekroczony. Poza sporem jest to, że w aktach administracyjnych znajduje się wniosek J. B., J. W., M. M. o odszkodowanie za przejęcie w trybie dekretu nieruchomości [...] stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] m2, pochodzącą z nieruchomości "[...]", złożony organowi w dniu [...] października 2015 r. na podstawie art. 215 ust. 2 ugn. Jak wynika z akt sprawy do chwili obecnej decyzja w sprawie nie została wydana.
Sąd uznał, że istniejąca w sprawie bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Z akt sprawy wynika bowiem, że Prezydent [...] zareagował na wniosek o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość [...] i prowadzi w tej sprawie postępowanie wyjaśniające. Organ pozyskał informacje z rejestru gruntów z dnia [...] maja 2016 r., dotyczące obecnych działek nr [...],[...] i informacje z kartoteki budynków z dnia [...] maja 2016 r. dla budynku mieszkalnego posadowionego na działce nr [...]. Pismami z dnia [...] maja 2016 r. organ wystąpił do: 1) Delegatury BGN w Dzielnicy [...] o przesłanie akt własnościowych i akt lokalizacyjnych, dotyczących aktualnych działek nr [...] i [...] przy ul. [...]; 2) Archiwum Państwowego [...] o przesłanie materiałów planistycznych – kopii Ogólnego Planu Zabudowania [...], zatwierdzonego w 1931 r., przesłanie dokumentów lub udzielenie informacji i na temat istnienia w dniu wejścia w życie dekretu budynków i zabudowań, ich stanu lub stopnia zniszczeń, jeżeli znajdowały się wówczas na przedmiotowym gruncie.
Przy ocenie charakteru istniejącej w sprawie bezczynności znaczenie miało także to, że sprawy o odszkodowanie za nieruchomości [...] są sprawami skomplikowanymi, ponieważ ich wyjaśnienie opiera się na ustaleniu przesłanek odnoszących się do okoliczności sprzed wielu lat wstecz. Nie można pominąć i tego, że w niniejszej sprawie procedowany jest wniosek o odszkodowanie, który został złożony stosunkowo niedawno, jeżeli chodzi o tego typu sprawy oraz że jest to pierwsza sprawa ze skargi na bezczynność dotycząca rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przejęcie przedmiotowej nieruchomości.
Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku odszkodowawczego w terminie 4 miesięcy, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyznaczenie organowi terminu w powyższym wymiarze jest celowe, z uwagi na stan prowadzonego w sprawie postępowania. Jeżeli bowiem okaże się, że przesłanki z art. 215 ust. 2 ugn będą spełnione (czego na obecnym etapie sprawy nie można ocenić), wówczas konieczne będzie zlecenie biegłemu rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenia operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości, do którego strony mają prawo wnieść zastrzeżenia i uwagi.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a Ppsa orzekł, jak w sentencji. W przedmiocie kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło