I SAB/Wa 579/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska Sędzia WSA Iwona Maciejuk Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi T. C. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania odwołania 1. stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania odwołania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny; 3. umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz T. C. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] września 2013 r. T.C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej przy rozpatrywaniu jej odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2013 r. nr [...]. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym sprawy. Wojewoda [...], po wznowieniu postępowania, decyzją z [...] maja 2013 r. nr [...] odmówił uchylenia własnej decyzji z [...] lipca 2008 r. nr [...] udzielającej Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w W., [...], obrębie [...], stanowiącej działkę ew. nr [...]. Od decyzji tej T.C., pismem z {...] czerwca 2013 r., wniosła za pośrednictwem Wojewody odwołanie do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Powyższe odwołanie wpłynęło do organu drugiej instancji w dniu [...] czerwca 2013 r. Wobec niewydania rozstrzygnięcia w sprawie w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. skarżąca pismem z [...] lipca 2013 r. wezwała na zasadzie art. 37 § 1 k.p.a. Ministra do usunięcia naruszenia prawa, a następnie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej przy rozpoznawaniu jej odwołania. Skarżąca wnosiła o zobowiązania tego organu do wydania orzeczenia w sprawie w terminie miesiąca od uprawomocnienia się wyroku oraz stwierdzenia, że bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w niniejszej sprawie bezczynność nie zachodzi, gdyż w dniu [...] października 2013 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję Wojewody [...]. W odniesieniu zaś do kwestii przekroczenia terminu określonego w kodeksie dla rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym, Minister odwołał się do wielowątkowego charakteru postępowania i obszerności materiału dowodowego wymagającego analizy. W piśmie procesowym z [...] grudnia 2013 r., wnioskując o umorzenie postępowania w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, w sytuacji gdyby sąd stwierdził ustanie stanu bezczynności; stwierdzenie że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także wymierzenie organowi grzywny w kwocie 2.000 złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Jak wskazuje się przy tym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanie przez organ administracyjny po wniesieniu skargi decyzji w sprawie, w której pozostawał on w zwłoce nie zwalania wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a.) oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (art. 149 § 2 p.p.s.a.). O uwzględnieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można mówić bowiem nie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, o czym stanowi zdanie pierwsze art. 149 § 1 powołanej ustawy. Zważyć wszak należy, że zgodnie z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a sąd, uwzględniając skargę, jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a stosownie do § 2 tego artykułu w przypadku uwzględnienie skargi, może także orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny. W konsekwencji uwzględnieniem skargi, w rozumieniu art. 149 p.p.s.a. jest również stwierdzenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny (por. postanowienia NSA z 26.07.2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12, z 18.09.2012 r. sygn. akt II OSK 1953/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Bezprzedmiotowej jest jedynie orzekanie o zobowiązaniu w takim stanie faktycznym organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie (zostało ono bowiem już wydane) i z tego względu w tym zakresie sprawa sądowa podlegać musi umorzeniu na zasadzie określonej w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 35 § 3 in fine k.p.a. załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca. Z kolei przepis art. 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy obowiązek zawiadamiania strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Przenosząc powyższe uwagi ogólne na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy że Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej przy rozpoznawaniu odwołania skarżącej pozostawał w bezczynności, a ustała ona dopiero po wniesieniu skargi, co związane było z wydaniem w dniu [...] października 2010 r. przez ten organ decyzji w sprawie kończącej postępowanie. To natomiast, że organ pozostawał w zwłoce kwalifikowanej jako bezczynność wynika z zestawienia daty wpływu złożonego przez T. C. odwołanie od decyzji Wojewody [...] do Kancelarii Głównej Ministerstwa ([...] czerwca 2013 r.) oraz daty załatwienia sprawy ([...] października 2013 r.). Od daty wpływu odwołania do organu drugiej instancji rozpoczął wszak swój bieg miesięczny termin, w którym odwołanie to winno być rozpoznane, o ile postępowanie to nie uległoby przedłużeniu na zasadzie art. 36 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony, jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Zatem termin, w którym postępowanie to winno ulec zakończeniu upłynął najpóźniej w dniu [...] lipca 2013 r. Tymczasem rozstrzygnięcie w sprawie organ wydał po ponad czterech miesiącach od wszczęcia postępowania. Przy czym co jest istotne, nie przedłużył on terminu załatwienia sprawy w trybie przywołanego wyżej art. 36 k.p.a. Zgodnie zaś z ustanowioną w art. 12 k.p.a., zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy zaś, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie ( § 2). Skoro zatem rozstrzygnięcie w sprawie nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 35 § 3 in fine k.p.a., zarzut bezczynności organu uznać należało za uzasadniony. Mając jednak na względzie to, że skala przekroczenia terminu załatwienia sprawy nie była znaczna (3 miesiące), to stwierdzonej zwłoka nie miała nie miała cech pozwalających na zakwalifikowanie jej jako rażąco naruszającej prawo. Z powyższych względów w ocenie Sądu nie istnieje także potrzeba by z tego tytułu wymierzyć organowi grzywnę, która ma przede wszystkim charakter represyjny. Winna więc być wymierzana w sytuacji gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź szczególnie drastyczne lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Takiej "złej woli" organu, efektem której miałoby być celowe odsunięcie w czasie wydania decyzji, stwierdzić na gruncie rozpoznawanej sprawy nie sposób. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W przedmiocie zobowiązania organu do wydania orzeczenia, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postepowanie sądowe (pkt 3 sentencji wyroku). W zakresie obejmującym żądanie wymierzenia organowi grzywny Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., wniosek strony oddalił (pkt 3 sentencji wyroku). W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono zaś na podstawie art. 200 powołanej ustawy.