I SAB/Wa 58/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska (spr.) WSA Iwona Kosińska Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi J. T. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP 1. zobowiązuje Wojewodę [...] do wydania rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku J.T. o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej J. T. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. T. w dniu 3 lutego 2009 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...] w rozpoznaniu jej wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej. Wskazała, że złożyła zażalenie na bezczynność Wojewody [...], a Minister Skarbu Państwa wyznaczył Wojewodzie termin na załatwienie sprawy. Jednakże sprawa nie została załatwiona, a organ nie zawiadomił skarżącej o przyczynach zwłoki i nie wskazał nowego terminu jej załatwienia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, że w toku postępowania ujawniono okoliczności częściowej realizacji prawa do rekompensaty, o której mowa w przepisach ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418). Organ podniósł, że po ustaleniu spadkobierców byłej właścicielki nieruchomości , zebraniu dokumentów dotyczących opisu mienia, daty osiedlenia byłej właścicielki w Polsce, oświadczeń stron w sprawie realizacji rekompensaty, Wojewoda [...] wystąpił pismem z dnia 27 lutego 2009 r. do stron o udzielenie odpowiedzi w przedmiocie podtrzymania lub modyfikacji oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 k.k. o dotychczasowym stanie realizacji prawa do rekompensaty. Obecnie oczekuje na odpowiedź stron postępowania. W ocenie organu w świetle ustaleń dotyczących realizacji prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, dokumenty zgromadzone w aktach sprawy wskazują, iż nastąpiła realizacja uprawnień repatriacyjnych przez A. L. – byłą właścicielkę. Organ podniósł, że przedmiotowa sprawa z uwagi na trudności w ustaleniu stanu faktycznego mającego miejsce ponad 60 lat temu oraz zebraniu materiału dowodowego zmierzającego do ustalenia wyżej wskazanego stanu faktycznego należy do spraw administracyjnych o najwyższym stopniu skomplikowania. Stopień komplikacji pod względem faktycznym jak i prawnym, w połączeniu z koniecznością szczególnie starannego postępowania w tego rodzaju sprawach wymaga w konsekwencji bardzo dużego nakładu czasu pracy uczestniczących w niej organów administracji rządowej. Wojewoda powołując się na przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. podkreślił, że organ administracji publicznej obowiązany jest rozpatrzyć cały materiał dowodowy tj. wszystkie dowody zgromadzone lub odzwierciedlone w aktach sprawy oraz że organ powinien rozpatrzyć te dowody w ich wzajemnej łączności. Rozpatrując materiał dowodowy organ administracji publicznej nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu ani też uwzględnić dowodu, którego nie ma w aktach sprawy. Organ wskazał, że nie pozostaje w bezczynności co najmniej od 27 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ,,ppsa", sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 "a" tego przepisu. Skarga jest zasadna. Należy wskazać, że przedmiotowa sprawa dotyczy bezczynności Wojewody Mazowieckiego w sprawie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty w z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 5 ust 3 ustawy z 8 lipca 2005 r. prawo do rekompensaty potwierdza w drodze decyzji wojewoda. A więc działa on jako organ I instancji, a nie jak błędnie wskazała skarżąca jako organ odwoławczy. Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne Warszawa, 1999). Zgodnie z art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, przy czym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). Przepisy wyżej wskazane należy rozumieć jako generalną wskazówkę dotyczącą załatwienia wszelkich spraw w postępowaniu administracyjnym, w taki sposób by nie tylko dochować terminów zakreślonych w kodeksie, ale by w miarę możliwości załatwiać sprawy w terminach krótszych. Terminy miesięczny i dwumiesięczny należy traktować jako terminy maksymalne, a nie podstawowe. Ustawodawca przewidział jednocześnie, że do terminów wskazanych w wyżej powołanych przepisach nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczy się od 2005 r. Wprawdzie było ono zawieszone przez sześć miesięcy (od 15 I do 17 VII 2007 r.), a także prowadzone było przez Wojewodę [...] na skutek przekazania temu organowi sprawy przez Wojewodę [...], jednakże na mocy postanowienia z 3 sierpnia 2007 r. organem właściwym do rozpoznania sprawy jest Wojewoda [...]. Na skutek zażalenia skarżącej wniesionego w trybie art. 37 § 1 kpa Minister Skarbu Państwa postanowieniem z 23 września 2008 r. wyznaczył Wojewodzie [...] czteromiesięczny termin na załatwienie wniosku skarżącej. Jednakże termin ten nie został dotrzymany. Również w dacie orzekania przez Sąd rozstrzygnięcie nie zostało wydane. Nie można podzielić poglądu organu, że skoro sprawa wymaga ustalenia stanu faktycznego sprzed 60 lat i jest skomplikowana, to okoliczności te usprawiedliwiają organ w nie wydaniu rozstrzygnięcia w terminie. Minister Skarbu Państwa wyznaczając organowi I instancji termin czteromiesięczny na załatwienie sprawy niewątpliwie miał na względzie jej skomplikowany charakter i konieczność ustalania faktów sprzed kilkudziesięciu lat. Zważyć należy, że sprawa toczy się prawie cztery lata, a więc zarzuty skargi są jak najbardziej uzasadnione. Ponadto organ nie respektował wymogów art. 36 kpa, gdyż nie zawiadamiał strony o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy i nie wskazywał nowego terminu jej załatwienia. Odnosząc się do wywodów organu, że obowiązkiem jego jest zebranie kompletnego materiału dowodowego i rozparzenie go w całokształcie wskazać należy, że jest to obowiązek ciążący na każdym organie i w każdej sprawie administracyjnej. Zachowanie wymogów, o jakich mowa w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa, nie zwalnia organu z obowiązku przestrzegania terminów załatwiania spraw określonych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że skarga jest uzasadniona. Dlatego Sąd orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 149 i art. 200 p.p.s.a.