I SAB/Wa 583/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi L. K. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 27 sierpnia 2012 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], hip. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz L. K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 1 lipca 2015 r. L. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie jej wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. jako hip. nr [...]. Skarżąca zarzuciła Prezydentowi [...] rażące naruszenie art.12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 35 § 3 k.p.a., zgodnie z którymi to przepisami sprawa powinna zostać załatwiona w ciągu miesiąca, podczas gdy niniejsze postępowanie toczy się od 15 lat. Wskazała również na naruszenie art. 36 k.p.a., poprzez niewyznaczenie nowego terminu zakończenia postępowania oraz niezawiadomienie o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie. Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...] z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie do wydania rozstrzygnięcia w terminie miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy i zasądzenie kosztów. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w dniu 8 maja 2015 r. złożone został zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez Prezydenta [...] do Wojewody [...], które do dnia wniesienia skargi nie zostało rozpoznane. Skarżąca wyjaśniła, że Prezydent [...] w dniu [...] marca 2015 r. zawiesił z urzędu niniejsze postępowanie odszkodowawcze do czasu ustalenia przez właściwy sąd kuratora dla nieobecnego L. Z. Nadto wskazano, że Prezydent [...] nie wyjaśnił powodów odmowy podjęcia zawieszonego postępowania, przy czym zdaniem skarżącej brak było powodów do zawieszenia postępowania w sprawie oraz nie wywiązał się z obowiązku wskazania przyczyn zwłoki w niezałatwieniu sprawy. Pełnomocnik skarżącej w dniu 23 września 2015 r. złożył pismo, do którego załączył odpis postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. o podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wskazał, że organ gromadzi dokumentację i po jej skompletowaniu zostanie bez zbędnej zwłoki wydane rozstrzygnięcie. Organ potwierdził okoliczność podjęcia zawieszonego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...] a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent [...] nie rozpoznał wniosku skarżących o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] hip. Nr [...] i nadal pozostaje w zwłoce. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżącą przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżących należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W aktach sprawy znajduje się wniosek skarżącej datowany na 27 sierpnia 2012 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, który wpłynął do organu w dniu 30 sierpnia 2012 r. , brak tym samym podstaw do stwierdzenia, że postępowanie toczy się ponad 15 lat. Prezydent [...] podjął starania i działania zmierzające do rozstrzygnięcia sprawy dopiero w dniu [...] sierpnia 2015r. zwracając się; do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami oraz Delegatury Biura Geodezji i Katastru Urzędu Miasta [...] o nadesłanie akt lokalizacyjnych, kopii decyzji komunalizacyjnej, wypisów z rejestru gruntów oraz do Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w [...] o przesłanie posiadanych dokumentów dotyczących przejęcia budynku oraz podanie informacji dotyczących fizycznego przejęcia gruntu i budynku przedmiotowej nieruchomości. W dniu [...] września 2015 r. organ zwrócił się do Archiwum Państwowego w W. o nadesłanie dokumentów dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Z powyższego wynika, że Prezydent podejmował działania zmierzające do wydania rozstrzygnięcia w sprawie dopiero od dnia [...] sierpnia 2015 r., w tym w celu zwrócił się z pismami, które przyczynić się mają do zgromadzenia materiału dowodowego. Poza sporem pozostaje okoliczność dwukrotnego (krótkotrwałego) zawieszenia niniejszego postępowania, która jednak nie usprawiedliwia zdaniem Sądu braku rozstrzygnięcia , a w szczególności nie podejmowania przez organ czynności wynikających z treści art. 36 § 1 k.p.a. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.