I SAB/Wa 584/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2014 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku M.P. dotyczącego przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy [...], oznaczoną hip. "[...]" W-[...] dz. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej M. P. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. P., reprezentowana przez adw. R. N., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., w rejonie [...], oznaczonej w księdze hipotecznej pod nazwą "[...]" W-[...], działka [...]. Jak wynika z akt administracyjnych, wnioskiem z dnia 10 czerwca 2011 r. M. P. wystąpiła o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...], położoną w rejonie [...], oznaczonej w księdze hipotecznej pod nazwą "[...]" W-[...], działka [...] o pow. [...] m2, objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. nr 50, poz. 279). Wobec braku rozstrzygnięcia w sprawie, M. P. w dniu 4 lutego 2013 r. wystąpiła do Wojewody [...] z zażaleniem na bezczynność Prezydenta W. Uznając zażalenie za uzasadnione Wojewoda postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] zobowiązał organ I instancji do załatwienia sprawy do dnia 31 lipca 2013 r. . W związku z dalszą bezczynnością organu, M. P., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zaznaczyła, że Prezydent W. nie dotrzymał terminu załatwienia sprawy wyznaczonego postanowieniem Wojewody [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie zaznaczając, że pismem z dnia 30 października 2013 r. pełnomocnik strony został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania . W odpowiedzi na skargę wskazano również datę 30 stycznia 2014 r. jako przewidywaną datę zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało uznać za uzasadnioną, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania rozstrzygnięcia w określonym terminie. Oceniając zasadność skargi podkreślić należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 Kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie z dnia 10 czerwca 2011 r. Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i 2 Kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nadto w świetle art. 36 § 1 i 2 Kpa wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016, wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zauważyć należy, że z analizy dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy wynika co prawda, iż od dnia wystąpienia z wnioskiem o przyznanie odszkodowania, organ podejmował czynności w sprawie takie jak zwrócenie się do różnych organów o nadesłanie informacji oraz dokumentów (między innymi o nadesłanie akt własnościowych , informacji z ewidencji gruntów oraz mapy z granicami nieruchomości hipotecznej – pisma z dnia 18 sierpnia 2011 r.) . Ponadto pismami z dnia 2 kwietnia 2013 r. oraz 30 października 2013 r. informował pełnomocnika skarżącej o stanie sprawy oraz przedłużeniu terminu zakończenia sprawy. Działania te nie doprowadziły do zakończenia sprawy. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić zatem należy, że skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. Oczywiste jest, że wskazany organ administracji publicznej nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kpa. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. W okolicznościach niniejszej sprawy za wystarczający dla załatwienia wniosku o odszkodowanie Sąd uznał termin dwóch miesięcy. Termin ten, biorąc pod uwagę odpowiedź na skargę , jest wystarczający również z punktu widzenia organu. Jednocześnie, uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd stwierdza, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W stwierdzonych okolicznościach faktycznych, sąd w pkt II wyroku stwierdził, że bezczynność organu w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wprawdzie wskazany zwrot nie został przez ustawodawcę zdefiniowany to jednak, idąc za utrwalonymi w judykaturze i piśmiennictwie poglądami należy pojmować go jako oczywiste, jaskrawe naruszenie prawa, w tym przypadku relatywizowane do czasu lub sposobu działania organu w okolicznościach konkretnej sprawy administracyjnej. Termin "rażący" definiowany jest w języku polskim jako cecha ujemna, dająca się łatwo stwierdzić, wyraźna, oczywista, bardzo duża lub niewątpliwa. W przedmiotowej sprawie sąd nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa, ponieważ sprawa ma charakter historyczny i skomplikowany, co powoduje konieczność zgromadzenia obszernego materiału dowodowego. Prezydent W. od dnia wpłynięcia wniosku do dnia wyrokowania rozpoczął działania mające na celu zgromadzenie dokumentacji potrzebnej do merytorycznego rozpoznania sprawy. W jego postępowaniu - zdaniem sądu - nie można dopatrzyć się zatem rażącego naruszenia prawa. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 149 § 1 p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.