I SAB/Wa 585/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do rozpoznania wniosku M. R. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M. R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 9 lutego 2015 r. M. R. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], o ustanowieniu na rzecz I. K., J. B. i J. M. prawa użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego [...] części gruntu, o pow. [...]m2, oznaczonego jako działka ewid. nr [...], w obrębie [...], położonego w W. przy ul. [...] (hip. Nr [...]) oraz o ustaleniu z tego tytułu czynszu symbolicznego. Jednocześnie decyzją tą odmówiono ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego [...] części gruntu w/w działki, oddanego w użytkowanie wieczyste właścicielom lokali mieszkalnych nr [...] znajdujących się w budynku przy ul. [...]. W związku z powyższym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. pismem z dnia 19 lutego 2015 r. wystąpiło do Prezydenta W. o przesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 9 marca 2015 r. M. R. wystąpił do Kolegium z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...]listopada 2009 r. W odpowiedzi SKO poinformowało stronę, że wniosek zostanie rozpoznany po nadesłaniu akt sprawy. W dniu 30 marca 2015 r. M. R. wezwał Kolegium do usunięcia naruszenia prawa. Po monicie organu z dnia 24 marca 2015 r., Prezydent W. przy piśmie z dnia 17 kwietnia 2015 r. przekazał do Kolegium akta własnościowe dotyczące nieruchomości przy ul. [...]. Wobec powyższego pismem z dnia 23 kwietnia 2015 r. SKO powiadomiło strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz ustosunkowania się do warunków wydania decyzji z 2009 roku. Postanowieniem z dnia [...]maja 2015 r., Nr [...], Kolegium odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2009 r., z uwagi na jej wykonanie. W dniu 7 maja 2015 r., wnioskodawca w odpowiedzi na pismo organu z dnia 23 kwietnia 2015 r., przedstawił argumentację mającą świadczyć o konieczności stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]listopada 2009 r., m. in. z uwagi na skierowanie rozstrzygnięcia do osoby niebędącej stroną postępowania. Pismem z dnia 30 lipca 2015 r. M. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postępowania w przedmiocie rozpoznania jego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej Prezydenta W. nr [...], z dnia [...]listopada 2009 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wnosząc o jej oddalenie wskazało, że opóźnienie w załatwieniu wniosku skarżącego nastąpiło wyłącznie z tego powodu, iż Kolegium dokonywało doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania skierowanego do jednej ze stron mieszkającej stale w [...]. Zawiadomienia tego wcześniej nie doręczono w sposób skuteczny pełnomocnikowi strony adwokatowi J. M., który zmarł. W tym stanie przesłano zawiadomienie na adres zamieszkania I. K., co miało miejsce pismem z dnia 21 maja 2015 r. Kolegium wskazało, że do dnia udzielenia odpowiedzi nie otrzymało potwierdzenia doręczenia zawiadomienia I. K., jednemu z trzech adresatów kwestionowanej wnioskiem skarżącego decyzji nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podkreśliło, że nie dopuściło się zarzucanej przewlekłości postępowania, ponieważ podjęło wszystkie niezbędne czynności zmierzające do załatwienia wniosku bezzwłocznie po jego otrzymaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej Ppsa), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej również poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów oraz przewlekłe prowadzenie przez nie postępowania. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie skarga na przewlekłe prowadzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest uzasadniona. Podkreślić należy, ze zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 Kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ponadto zgodnie z art. 12 § 1 Kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. W myśl artykuł 149 § 1 Ppsa, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga na przewlekłość SKO w Warszawie w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2009 r., zasługuje na uwzględnienie, co skutkuje zobowiązaniem organu przez Sąd do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w zakreślonym w wyroku terminie. Trzeba wskazać, że pojęcie "przewlekłość postępowania" nie zostało zdefiniowane ustawowo. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pojęcie to obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (teza czwarta wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2014 r., II GSK 1804/12). Do przewlekłości postępowania dojdzie zatem w przypadku prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12, wyrok NSA z dnia 26 listopada 2013 r. sygn. akt I OSK 2704/13). Przewlekłość postępowania może również polegać na tym, że organ prowadzący postępowanie nie dąży do koncentracji czynności dowodowych, ale przeprowadza je sukcesywnie pomimo tego, że mogłyby one zostać przeprowadzone równolegle. Z analizy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą z dnia 30 lipca 2015 r. wynika, że od dnia złożenia wniosku w dniu 9 lutego 2015 r. organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Nie ulega również wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu Kolegium nie wywiązywało się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji, biorąc pod uwagę, że Sąd podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania uznał, że żądanie skargi dotyczące wydania stosownego orzeczenia w sprawie należało uznać za uzasadnione. Jednocześnie Sąd uznał, że zaistniała w sprawie przewlekłość (aczkolwiek naganna), nie nosi jednak cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 Kpa, można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu. Tymczasem w przedmiotowej sprawie organ na bieżąco dokonywał czynności potrzebnych do rozpoznania sprawy. W dniu 17 kwietnia 2015 r. organ otrzymał od Prezydenta W. akta administracyjne sprawy. Z kolei w dniu 5 maja 2015 r. rozpoznał wniosek skarżącego o wstrzymanie decyzji z 2009 r., wydając w tym przedmiocie postanowienie. Ponadto organ miał trudności z doręczaniem zawiadomień stronie mieszkającej na stałe w [...]. Sąd również wziął pod uwagę okres czasu jaki upłynął od momentu złożenia wniosku do chwili wniesienia skargi do sądu. Wprawdzie nie wpływa to na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak w znacznym zakresie determinuje ocenę, że zaistniała przewlekłość organu w prowadzeniu postępowania, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 Ppsa orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 wyroku Sąd oparł na przepisie art. 200 Ppsa.