I SAB/Wa 586/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenia odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2011 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M. M. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta [...] postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...], położną przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. W skardze wniosła o: 1) zobowiązanie Prezydenta [...] do załatwienia przedmiotowej sprawy w terminie 14 dni od daty doręczenia mu odpisu wyroku; 2) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej do wysokości kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa"; 3) zasądzanie od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przypisanych; 4) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skarżąca podała, że wniosek o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość nie został rozpatrzony, pomimo: upływu [...] lat, od daty złożenia wniosku odszkodowawczego, wniesienia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, uznania przez Wojewodę [...] wniesionego zażalenia za uzasadnione i wyznaczeniu Prezydentowi [...] terminu na wydanie rozstrzygnięcia. Prezydent [...] zaniechał poinformowania strony o przyczynie zwłoki oraz przewidywanym terminie załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że przed Prezydentem [...] prowadzone jest postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, zgodnie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 poz. 2147 ze zm.) – zwanej dalej "ugn". W toku postępowania konieczne jest ustalenie przesłanek wynikających z tego przepisu, w szczególności daty przejęcia terenu nieruchomości pod inwestycję. Ponadto organ I instancji podał, że z [...] grudnia 2016 r. zarządzeniem Prezydenta [...] nr [...], wprowadzona została procedura postępowania w Biurze Spraw Dekretowych w zakresie rozpatrywania wniosków w trybie art. 215 ugn. W związku z wprowadzeniem nowej procedury straciło moc zarządzenie Prezydenta [...] z [...] września 2016 r. nr [...] w sprawie wprowadzenia procedury postępowania w Wydziale Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych Biura Prawnego w zakresie rozpatrywania wniosków w trybie art. 215 ugn. Po zgromadzeniu niezbędnej dokumentacji i sprawdzeniu, czy jest możliwe wydanie decyzji będą podjęte czynności ustalające, czy istnieją środki na pokrycie odszkodowań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Nie budzi wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie Prezydent [...] w sposób przewlekły prowadzi postępowanie z wniosku z [...] kwietnia 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...], położną przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 Kpa (termin dwóch miesięcy) został w niniejszej sprawie przekroczony. Okres pomiędzy datą otrzymania przez organ I instancji wniosku o odszkodowanie ([...] kwietnia 2011 r.), a datą orzekania przez Sąd ([...] stycznia 2018 r.) obejmuje już ponad 6 lat, a organ podejmuje w sprawie czynności procesowe w znacznych, czasem nawet kilkuletnich odstępach czasu (wrzesień 2011 r., marzec 2012 r., sierpień 2012 r.). Jak wynika z akt sprawy do chwili obecnej żaden akt nie został w sprawie o odszkodowanie wydany. Zdaniem Sądu, nie można natomiast uznać, że Prezydent [...] prowadzi przewlekle postępowanie odszkodowawcze z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji podjął w sprawie czynności procesowe zmierzające do załatwienia sprawy. Sąd zwraca uwagę, że wniosek o odszkodowanie wniesiony w trybie art. 215 ugn nie może zostać rozstrzygnięty dopóty, dopóki nie zostanie ostatecznie zakończona sprawa o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Jeżeli chodzi o sprawy z zakresu tzw. gruntów [...] pierwszeństwo ma sprawa tocząca się w trybie art. 214 ugn. Jeżeli nie ma możliwości odzyskania nieruchomości w naturze, to strona może zainicjować sprawę o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ugn. Z akt niniejszej sprawy wynika, że przed Prezydentem [...] toczy się m. in. z wniosku M. M. (podanie z 14 kwietnia 2004 r.) postępowanie w sprawie ustanowienia w trybie art. 214 ugn prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości. Wniosek z [...] kwietnia 2004 r. stanowi kontynuację wcześniejszego wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości, zgłoszonego przez W. Z. w podaniu z [...] października 1991 r. W takiej sytuacji wniosek M. M. z [...] kwietnia 2011 r. o odszkodowanie nie może być załatwiony poprzez wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Skoro odnośnie nieruchomości przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] prowadzone jest postępowanie zmierzające do przyznania prawa użytkowania wieczystego, to skarżąca składając wniosek o odszkodowanie w 2011 r. musiała liczyć się z tym, że sprawa prowadzona na podstawie art. 215 ugn będzie czekać na załatwienie spraw mających przed nią pierwszeństwo. Przy ocenie charakteru przewlekłego prowadzenia postępowania nie można było pominąć także tego, że sprawy o odszkodowanie za nieruchomości [...] są sprawami skomplikowanymi, ponieważ ich wyjaśnienie opiera się na ustaleniu przesłanek odnoszących się do okoliczności sprzed wielu lat. Trzeba również zaznaczyć, że w zależności od wyniku ustaleń poczynionych przez organ, może się okazać, że w sprawie znajdzie zastosowanie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 czerwca 2011 r. sygn. akt SK 41/09. Na skutek powyższego orzeczenia stwierdzającego niekonstytucyjność pominięcia legislacyjnego w art. 215 ust. 2 ugn, zaistniała potrzeba ustanowienia stosownych regulacji prawnych niezbędnych dla realizacji norm konstytucyjnych. Odpowiednie przepisy w tym zakresie nie zostały jednak uchwalone przez ustawodawcę. Powyższe okoliczności potwierdzające, że sprawa ma niewątpliwie skomplikowany charakter tak w aspekcie faktycznym, jak i prawnym. Poza tym Sądowi znana jest z urzędu duża ilość spraw prowadzonych przez Prezydenta [...] o odszkodowania za nieruchomości objęte tzw. dekretem [...]. Okoliczność ta nie uwalnia organu od odpowiedzialności za przewlekłe prowadzenie postępowania, niemniej jednak musi być uwzględniona przy nakładaniu sankcji ustawowych. Stan niedziałania organu nie jest zatem wynikiem ewidentnie złej woli organu, ale powszechnie wiadomo jakie są jej przyczyny. Wobec tego, że Prezydentowi [...] nie można przypisać kwalifikowanej przewlekłości nie było również podstaw do przyznania od organu I instancji wnioskowanej przez skarżącą sumy pieniężnej, o której mowa w przepisie art. 149 § 2 Ppsa. Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie nie ujawnił się fakt uporczywego niepodejmowania czynności przez organ, noszący znamiona celowej, złej woli organu w rozpatrzeniu sprawy o odszkodowanie, w tym przypadek przewlekłości organu po wydaniu przez Sąd wyroku na skutek wcześniejszej skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie, w terminie 1 miesiąca, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyznaczenie organowi terminu w powyższym wymiarze jest celowe, z uwagi na stan prowadzonego w sprawie postępowania, zwłaszcza prejudycjalny charakter wcześniej zainicjowanej sprawy o zwrot przedmiotowej nieruchomości, o której mowa w art. 214 ust. 1 i 2 ugn. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 i § 1a oraz art. 119 pkt 4 i art. 120 Ppsa orzekł, jak w sentencji. W przedmiocie kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).