I SAB/Wa 587/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. i I. C. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznania odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku M. M. i I. C. z dnia 1 września 2015 r., o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], objętej byłą księgą "W mieście [...] przy ul. [...] pod Nr [...]", w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M. M. i I. C., solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W złożonej do tutejszego Sądu skardze M. M. i I. C., reprezentowane przez adwokata T. Ż., zaskarżyły bezczynność Prezydenta [...] w sprawie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], objętej byłą księgą "W mieście [...] przy ulicy [...] pod Nr [...]". Strona skarżąca wniosła o zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania decyzji w sprawie w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania. Jak wynika z akt sprawy wniosek o przyznanie odszkodowanie za sporną nieruchomość złożony został w dniu 1 września 2015 r. (uzupełniono go pismem z dnia 18 luty 2016 r.). W związku z brakiem jakichkolwiek działań organu, dnia 10 grudnia 2015 roku Strony wystąpiły do Wojewody [...] z zażaleniem, o którym mowa art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej - k.p.a.). Postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], Wojewoda [...]i, uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku odszkodowawczego, w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia postanowienia. Termin wyznaczony przez Wojewodę nie został jednak dotrzymany i do dnia rozpoznania skargi oczekiwana przez Skarżących decyzja nie została wydana. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując że w toku postępowania konieczne jest sprawdzenie, czy ww nieruchomość spełnia przesłanki wynikające z art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) powoływana dalej jako: "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Zgodnie z treścią art. 149 § 1 p.p.s.a Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Takie brzmienie, powyższy przepis, uzyskał z dniem 17 maja 2011 r. w wyniku jego nowelizacji dokonanej ustawą z 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173). Konstrukcja tego przepisu wyróżnia dwie odrębne od siebie instytucje, a mianowicie skargę na bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania. Podkreślić należy, że w poprzednim stanie prawnym w orzecznictwie sądów administracyjnych bezczynność organu była utożsamiana zarówno z niepodjęciem w ustalonym terminie przez organ żadnych czynności w sprawie, jak i z nie zakończeniem w terminie postępowania mimo podejmowania czynności w postępowaniu. Obecnie, od nowelizacji ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie podejmuje czynności, bądź podejmuje je, ale przekracza termin załatwienia sprawy, nie wykonując obowiązku zawiadomienia strony. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, w którym wykonywane są czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywane czynności są pozorne powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70) ewentualnie, w którym następuje mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str.238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Analiza powyższego prowadzi do stwierdzenia, że pojęcie przewlekłości postępowania jest pojęciem szerszym aniżeli bezczynność. Sąd w związku z jednoznacznym stanowiskiem Skarżących potraktował niniejszą skargę, jako skargę na bezczynność organu. Ocena przebiegu postępowania w sprawie niniejszej prowadzi zdaniem Sądu do wniosku, że Prezydent [...], nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. Tym samym żądanie skargi wydania przez Organ decyzji w sprawie uznać należało za uzasadnione, a wskazany w treści wyroku termin - za realny do jego dotrzymania. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność jednoznacznie naganna – nosi cechę rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. należy bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania. W niniejszej sprawie pierwszą i jedyną czynność Organ podjął dopiero po ośmiu miesiącach od daty złożenia wniosku, kiedy to pismem z 18 maja 2016r. zwrócił się do Delegatury w Dzielnicy [...] o przekazanie akt własnościowych spornej nieruchomości. Otrzymał je w dniu 24 maja 2016 r. Nie można zatem stwierdzić aby Organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz, że na bieżąco prowadził sprawę. Z akt sprawy nie wynika również aby Organ wywiązywał się z obowiązku, którym mowa w art. 36 k.p.a, czyli powiadamiania Strony o niemożliwości załatwienia sprawy w terminie, wraz z podaniem przyczyn oraz wskazaniem nowego terminu, co również w ocenie Sądu uzasadnia stwierdzenie rażącego naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a oraz art. 120 p.p.s.a .orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a..