I SAB/Wa 59/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. D. i R. R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpatrzenia wniosku J. D. i R. R. z dnia [...] września 2011 r. (data prezentaty) o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] lipca 1950 r., nr [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] solidarnie na rzecz skarżących J. D. i R. R. kwotę 614 (słownie: sześćset czternaście) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 18 stycznia 2012 r. J. D. i R. R. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] lipca 1950 r., nr [...]. Powyższy wniosek wpłynął do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w dniu [...] września 2011 r. (data prezentaty) - jednak prowadzone w sprawie postępowanie nie doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wezwało skarżące, przy piśmie z dnia [...] października 2011 r., do uzupełnienia wniesionego wniosku na podstawie art. 64 § 2 kpa o oryginał lub kopię decyzji z dnia [...] lipca 1950 r., nr [...], postanowienie sądu stwierdzające nabycie spadku po S. R. oraz wyciąg z księgi wieczystej potwierdzający prawo wnioskodawców do nieruchomości [...] położonej przy ul. P., ozn. nr hip. [...]. Odpowiadając na powyższe wezwanie skarżące wskazały, że nie dysponują oryginałem żądanej przez organ decyzji i wniosły o wystąpienie do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości, bowiem w aktach tych znajduje się orzeczenie Prezydium rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] lipca 1950 r., nr [...], jak również zaświadczenie wydane przez Wydział Hipoteczny Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] czerwca 1947 r., z którego wynika, iż właścicielami przedmiotowej nieruchomości byli A. R. i S. R. Skarżące poinformowały ponadto, iż wystąpiły do właściwego sądu o wydanie zaświadczenia oraz, że postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po S. R. zostanie złożone niezwłocznie po jego pozyskaniu. W tych okolicznościach Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] pismem z dnia [...] listopada 2011 r. poinformowało, że wniosek z dnia [...] września 2011 r. pozostaje bez rozpoznania - z uwagi na nieuzupełnienie jego braków formalnych w zakreślonym przez organ terminie. Następnie w dniu [...] grudnia 2011 r. (data prezentaty) skarżące wniosły wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, do którego załączyły zaświadczenie Sądu Rejonowego dla W. [...][...] Wydziały Ksiąg Wieczystych z dnia [...] listopada 2011 r., stwierdzające m.in. że A. i S. małż. R. byli poprzednimi właścicielami nieruchomości położonej przy ul. P., o pow. [...] m2. Z kolei w dniu [...] stycznia 2012 r. nadesłały postanowienie Sadu Rejonowego dla W.- [...] w W. z dnia [...] listopada 2011 r., sygn. akt [...] prostujące oczywistą omyłkę pisarską w postanowieniu Sądu Rejonowego dla Miasta W. w W. Wydział [...] Cywilny z dnia [...] września 1983 r., sygn. akt [...], przez dopisanie w sentencji postanowienia stwierdzającego nabycie spadku po A. R. omyłkowo niewskazanego imienia uczestniczki postępowania R. R. W dniu [...] lutego 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wystąpiło do Prezydenta Miasta W. o przesłanie akt własnościowych nieruchomości objętej niniejszym postępowaniem. W złożonej przez J. D. i R. R. skardze na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżące wniosły o: - zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na podstawie 149 § 1 ppsa do wydania decyzji w niniejszej sprawie w terminie 1 miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, - stwierdzenie na podstawie art. 149 § 2 ww. ustawy, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, - wymierzenie na podstawie art. 149 § 1 ppsa grzywny. Ponadto wniosły o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa. W uzasadnieniu skargi skarżące wskazały, że pismem z dnia [...] listopada 2011 r. Kolegium poinformowało o pozostawieniu wniosku z dnia [...] września 2011 r. bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 1 kpa. Z uwagi jednak na treść art. 77 kpa oraz stanowisko doktryny, wnioskodawczynie nie miały obowiązku złożenia dokumentów do akt przedmiotowego postępowania, do których zostały zobowiązane przez Kolegium. Stwierdziły także, że nie można uznać, aby wniosek z dnia [...] września 2011 r. nie czynił zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, które skutkowałyby brakiem możliwości jego rozpoznania. W konsekwencji powyższe oznacza, iż z dniem doręczenia wniosku nastąpiło wszczęcie postępowania w sprawie. Organ został wezwany do usunięcia naruszenia prawa i wydania rozstrzygnięcia w sprawie, mimo to nie podjął żadnych działań. Powyższe oznacza, iż bezczynność cechuje rażące naruszenie prawa, a zatem zasadne jest wymierzenie organowi grzywny W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o uznanie wniesionej skargi za nieuzasadnioną. Poinformowało ono bowiem wnioskodawcę, że wniosek pozostanie nierozpoznany. Dodało, że pismem z dnia [...] lutego 2012 r., wystąpiło do organu I instancji o przesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości, a po otrzymaniu akt sprawy strony postępowania zostaną zawiadomione o wszczęciu postępowania w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm.). Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżące bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], złożyły wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 kpa. Ponadto stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Skarżące złożyły wniosek, a organ administracji nie zażądał przeprowadzenia rozprawy - w związku z czym skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym. Na wstępie podnieść należy, że stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Podnieść również należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przy czym Sąd - badając skargę na bezczynność organu administracji – bierze pod uwagę stan prawny i akta sprawy istniejące w dniu wyrokowania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że wskazana uprzednio sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie bowiem - jak wynika z akt administracyjnych - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], pomimo wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji we wrześniu 2011 r. - do dnia wydania wyroku przez Sąd tj. do dnia 22 maja 2012 r. nie rozstrzygnęło tej sprawy. Prawdą jest, że organ poinformował strony o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania w listopadzie 2011 r., lecz skarżące nadesłały w dniu [...] listopada 2011 r. do Kolegium żądane zaświadczenie z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości położonej w W. przy ul. P. Mimo to Kolegium o akta administracyjne dotyczące przedmiotowej nieruchomości wystąpiło dopiero w dniu [...] lutego 2012 r. - po upływie blisko 2,5 miesiąca. Należy w tym miejscu podkreślić, że nadesłane przez stronę dokumenty zostały przez organ uznane za wystarczające do wszczęcia postępowania, bowiem, jak stwierdziło Kolegium w odpowiedzi na skargę, "po otrzymaniu akt sprawy, strony zostaną powiadomione o wszczęciu postępowania w sprawie". W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] lipca 1950 r., nr [...] Sąd uznał za uzasadniony. Organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie uchybił bowiem wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa, bowiem pomimo faktu, że strony uzupełniły swój wniosek w sposób, który w opinii organu wyrażonej w odpowiedzi na skargę - umożliwiał nadanie mu biegu, do dnia rozstrzygnięcia przez Sąd sprawy nie został on rozpoznany i to w sytuacji, gdy minęły kolejne blisko 3 miesiące. Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy, w terminie określonym w art. 35 kpa - nie jest usprawiedliwiona. Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że : "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa." Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Organ administracji podejmował bowiem czynności zmierzające do merytorycznego zakończenia sprawy - o czym świadczy m.in. korespondencja prowadzona w sprawie ze skarżącymi oraz wystąpienie o nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. Z tych też względów także wniosek o ukaranie organu grzywną nie mógł zostać uwzględniony. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270), w związku z art. 119 pkt 2 i art. 120 tej ustawy, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie 200 tej ustawy.