I SAB/Wa 591/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2015 r. sprawy ze skargi K.C. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 10 marca 2014 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...]", w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz K.C. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K.C. pismem z dnia 19 stycznia 2015 r. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 10 marca 2014 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...]". W uzasadnieniu skargi wskazano, że przedmiotowe postępowanie odszkodowawcze zostało zainicjowane wnioskiem z dnia 13 marca 2014 r. Wskazano, że wobec nierozpoznania przedmiotowego wniosku skarżącej w terminie przewidzianym w kodeksie postępowania administracyjnego wniesione zostało zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. W następstwie rozpoznania powyższego zażalenia Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. nr [...] uznał je za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący cztery miesiące od daty doręczenia niniejszego postanowienia. Zdaniem skarżącej skarga na bezczynność jest zasadna, gdyż termin ten upłynął bezskutecznie, a Prezydent nie poinformował strony, ani jej pełnomocnika, o przedłużeniu terminu na załatwienie sprawy, jak również o przyczynach zaistniałej zwłoki. Wskazała również, że do dnia wniesienia skargi nie została wydana decyzja w sprawie. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie podniósł, że skarżąca, pismem z dnia 25 sierpnia 2015 r., została poinformowana o przyczynach niedotrzymania terminu wskazanego przez Wojewodę oraz o tym, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie zakończone do dnia 31 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływana dalej jako: "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r. poz. 267) – powołana dalej jako: "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga K.C. zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy wniosek o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...]", wpłynął do organu w dniu 13 marca 2014 r., co wynika z umieszczonej na piśmie prezentaty. Od tej więc daty rozpoczął bieg terminu na załatwienie sprawy. Pomimo jego upływu Prezydent [...] nie zakończył postępowania w sprawie. Również na dzień orzekania przez Sąd brak było decyzji merytorycznej. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ dopuścił się bezczynności co skutkowało zobowiązaniem go przez Sąd do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że w toku postępowania złożone przez skarżącą zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie nie zmobilizowało Prezydenta do podjęcia jakiejkolwiek czynności w niniejszej sprawie, a dodatkowy termin wskazany przez Wojewodę upłynął bezskutecznie. Jedyną czynnością organu było zwrócenie się z prośbą do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju o przesłanie akt dotyczących przedmiotowej nieruchomości, co uczynił pismem z dnia 25 sierpnia 2015 r., czyli dopiero po 17 miesiącach od wniesienia wniosku o odszkodowanie. Również złożenie skargi na bezczynność nie zdyscyplinowało organu do podjęcia aktywności w niniejszym postępowaniu, gdyż przekazał ją do Sądu dopiero 31 sierpnia 2015 r. (data stempla pocztowego). Przekazanie poprzedzone było pismem z dnia 25 sierpnia 2015 r., którym po raz pierwszy poinformował skarżącą o postępach postępowania, przyczynach zwłoki oraz dodatkowym terminie załatwienia sprawy, do czego obliguje go norma zawarta w art. 36 § 1 k.p.a., wyznaczając go wówczas do dnia 31 grudnia 2015 r. Taki sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), co z kolei prowadzić musi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że wyznaczony dwumiesięczny termin do wydania decyzji będzie adekwatny do czasu zakreślonego terminami wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego, niezbędnego do wszechstronnej i rzetelnej oceny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego i załatwienia sprawy. Co do rażącego charakteru bezczynności organu Sąd uznał, że bezczynność, której się dopuścił jest nadzwyczaj naganna i nosi cechy rażącego naruszenia prawa ze względu na brak aktywność organu, nie informowania strony o przebiegu postępowania, wyznaczania terminu zakończenia postępowania czy też wskazywania przyczyn niezałatwiania sprawy. Powyższe jest wynikiem wyłącznie i bezpośrednio niedziałania i opieszałości Prezydenta [...]. Z tych względów postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ nie podjął konkretnych, realnych czynności skutkujących zakończeniem postępowania w sprawie i zignorował terminy jej załatwienia. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W realiach niniejszej sprawy skład orzekający ocenił, iż wystarczająco represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości pięciuset złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 i § 2 w związku z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200 niniejszej ustawy.