I SAB/Wa 594/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-03
Skład orzekający: Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent W. pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku S.K. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość przejętą dekretem z 1945 r. i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Prezydent W. pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku S.K. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość, ponieważ przekroczono ustawowy termin dwóch miesięcy na załatwienie sprawy. Jednakże, bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ podejmował czynności procesowe zmierzające do zgromadzenia materiału dowodowego, a sprawa dotyczy skomplikowanych ustaleń faktycznych związanych z dekretami sprzed kilkudziesięciu lat. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie dwóch miesięcy od doręczenia prawomocnego wyroku.Stan faktyczny
Skarżący S.K. złożył skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość przejętą dekretem z 1945 r. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów Kpa poprzez niezałatwienie sprawy w terminie dwóch miesięcy. Po złożeniu zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, Wojewoda wyznaczył Prezydentowi W. nowy termin na podjęcie rozstrzygnięcia, jednak sprawa nadal nie została zakończona. Prezydent W. w odpowiedzi na skargę wskazał, że prowadzone jest postępowanie dowodowe, a pełnomocnik skarżącego został poinformowany o przyczynach zwłoki.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Prezydenta W. do rozpoznania wniosku S.K. z dnia [...] kwietnia 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; zasądzono od Prezydenta W. na rzecz skarżącego S.K. kwotę 340 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S.K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku S.K. z dnia [...] kwietnia 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], księga hipoteczna nr hip. [...], dz. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego S.K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
S.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość hipoteczną położoną w W. przy ul. [...], .księga hipoteczna nr hip. [...], dz. [...], a przejętą dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, zwanego dalej "dekretem". Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 35 § 1 – 3 i § 5 Kpa, polegające na niezałatwieniu sprawy w terminie dwóch miesięcy oraz prowadzenie postępowania dłużej niż jest to konieczne i uzasadnione. W skardze wniósł o: 1) stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. w zakresie wniosku skarżącego z dnia 15 kwietnia 2013 r. o przyznanie odszkodowania za przejęcie nieruchomości [...] na rzecz Gminy W. na podstawie dekretu; 2) stwierdzenie, że bezczynność organu miała charakter rażący; 3) zobowiązanie Prezydenta W. do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji, w określonym przez Sąd terminie nie dłuższym niż 2 miesiące od zwrotu akt administracyjnych; 4) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym; 5) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że przed wniesieniem przedmiotowej skargi wyczerpał przysługujące środki zaskarżenie, bowiem pismem z dnia 16 maja 2013 r. złożył zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], uznał ww. zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin 4 miesięcy na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia. Pomimo upływu ustawowych terminów rozpoznania wniosku do dnia sporządzenia skargi, organ w dalszym ciągu prowadzi postępowanie. Zdaniem skarżącego, uzasadniony jest wniosek o stwierdzenie rażącej bezczynności organu, bowiem postępowanie organu pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania określoną w art. 12 Kpa oraz zasadą prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa określoną w art. 8 Kpa. Skarżący wskazał ponadto, że pomimo uznania przez Wojewodę [...] zasadności zażalenia skarżącego na niezałatwienie sprawy w terminie, organ nie wydał decyzji kończącej postępowanie.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W., wnosząc o oddalenie skargi, wskazał, przed Prezydentem W. prowadzone jest, z wniosku S.K. z dnia [...] marca 2013 r., postępowania administracyjne o przyznanie odszkodowania za nieruchomość w W. przy ul. [...]. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca wyznaczył Prezydentowi W. termin zakończenia postępowania o ustalenia odszkodowania do dnia 1 listopada 2013 r. W troku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego do wydania decyzji. Obecnie trwa kompletowanie dokumentacji dotyczącej daty wejścia na teren objęty roszczeniem przez inwestora. Pismem z dnia 17 października 2013 r. pełnomocnik skarżącego został poinformowany o przyczynach zwłoki w wydaniu decyzji kończącej postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwaną dalej "Ppsa", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W rozpoznawanej sprawie, nie budzi wątpliwości, że Prezydent W. pozostaje w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 Ppsa. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 Kpa (termin dwóch miesięcy) został przekroczony. Poza sporem jest bowiem to, że wniosek S.K. o ustalenie odszkodowania został złożony Prezydentowi W. w dniu 16 kwietnia 2013 r. (prezentata widniejąca na wniosku), natomiast akta sprawy właściwa komórka organizacyjna organu otrzymała w dniu 22 maja 2013 r. (data prezentaty widniejąca na piśmie z dnia [...] maja 2013 r., nr [...]). Jak wynika z akt sprawy do chwili obecnej decyzja w sprawie nie została wydana.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie można postawić organowi zarzutu, że pozostaje w bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Prezydent W. podejmował bowiem czynności procesowe, mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego. Pismem z dnia 25 kwietnia 2013 r. organ wystąpił do dzielnicowej komórki organizacyjnej o przesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości, w tym samym dniu organ wezwał pełnomocnika wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku. Pismem z dnia 2 maja 2013 r. pełnomocnik wnioskodawcy uzupełnił złożony wniosek o ustalenie odszkodowania. Po wniesieniu przez S.K. zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie organ pismem z dnia 27 maja 2013 r. wystąpił do dzielnicowej komórki organizacyjnej o przesłanie informacji z ewidencji gruntów oraz mapy dla działki hip. [...] dz. [...] oraz do Sądu Rejonowego dla W. w W. o wydanie zaświadczenia hipotecznego przedmiotowej nieruchomości. Po wydaniu przez Wojewodę [...] postanowienia z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], organ pismem z dnia 17 października 2013 r. wystąpił do Archiwum Państwowego W. o przesłanie dokumentów z akt nieruchomości, dokumentów z akt Biura [...] dotyczących przedmiotowego gruntu, oraz z zespołu archiwalnego [...], sygn. [...], fragment Ogólnego planu zabudowania W., zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych [...] sierpnia 1931 r. dotyczących tego terenu. W tym samym dniu organ wystąpił do dzielnicowej komórki organizacyjnej o nadesłanie kopii dokumentów przejęcia i zajęcia pod inwestycję przedmiotowej nieruchomości oraz nadesłanie akt własnościowych. Pismem z dnia 17 października 2013 r. organ poinformował pełnomocnika wnioskodawcy, iż wobec braku materiałów nie można zakończyć postępowania w terminie określonym przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2013 r. tj. do dnia 11 listopada 2013 r., jednocześnie wyznaczył nowy termin wydania decyzji do dnia 31 marca 2013 r.
Wobec powyższego nie można uznać, że organ jest w sprawie zupełnie bezczynny. Z akt sprawy wynika bowiem, że organ podjął czynności procesowe, zmierzające do wyjaśnienia stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości.
Mając na uwadze to, że sprawy dotyczące odszkodowań za nieruchomości [...] są sprawami szczególnie skomplikowanymi w rozumieniu art. 35 § 3 Kpa Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie 2 miesięcy, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W sprawie tej należy bowiem dokonać ustaleń, dotyczących zdarzeń, które miały miejsce kilkadziesiąt lat temu. Organ winien wyjaśnić, jakie mienie przeszło w trybie dekretu na własność państwa (gospodarstwo rolne na gruntach objętych działaniem dekretu, dom jednorodzinny, działka mogąca być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne przed wejściem w życie dekretu), ustalić, czy wystąpiła przesłanka faktyczna, dotyczącą pozbawienia właścicieli bądź następców prawnych możliwości władania gruntem po dniu 5 kwietnia 1958 r., jeżeli sprawa będzie dotyczyła przejętego gospodarstwa rolnego lub gruntu mogącego być przeznaczonym pod budownictwo jednorodzinne. Jeżeli okaże się, że przesłanki z art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami są spełnione, czego na obecnym etapie sprawy Sąd nie przesądza, zajdzie potrzeba zlecenia biegłemu sporządzenia wyceny nieruchomości.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 i Ppsa oraz art. 119 pkt 2 i art. 120 Ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.
W przedmiocie kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz. U. z 2013, poz. 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło