I SAB/Wa 596/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Anna Wesołowska Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi S. C. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wypłatę odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta W. do rozpatrzenia wniosku z dnia 23 października 1990 r. o wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] Nr hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Prezydentowi Miasta W. grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 4. zasądza od Prezydenta Miasta W. na rzecz skarżącego S. C. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygn. akt I SAB/Wa 596 /15 UZASADNIENIE W złożonej do tutejszego Sądu skardze S. C. zaskarżył bezczynność Prezydenta W. w sprawie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. Wniósł o zobowiązanie Prezydenta do wydania decyzji w terminie jednego miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, o wymierzenie organowi grzywny oraz o zasadzenie kosztów procesu. Jak wynika z akt sprawy wniosek o przyznanie i wypłatę odszkodowania w sprawie niniejszej został złożony w dniu 23 października 1990r. Właścicielem objętej postępowaniem administracyjnym nieruchomości, położonej przy ul. [...] w W., oznaczonej nr hipotecznym [...] był H. C.. Nieruchomość ta objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r., [...] Prezydent W. zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie do czasu ustalenia następców prawnych N. G. Następnie S. C. (następca prawny byłego właściciela nieruchomości) wniósł zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, a Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył termin załatwienia sprawy w ciągu dwóch miesięcy od dnia ustania przyczyny zawieszenia postępowania. Organ podjął zawieszone postępowanie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...]. W dniu 21 listopada 2011 r. Prezydent W. wydał postanowienie nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie do czasu wydania przez Wojewodę [...] decyzji w sprawie nabycia przez samorząd województwa mazowieckiego gruntu oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] i [...], z obrębu [...], zajętego pod ul,. [....] i [...], będącego przedmiotem postępowania odszkodowawczego. W dniu 2 kwietnia 2012 r. Skarżący ponownie skierował do organu pismo domagając się niezwłocznego zakończenia trwającego postępowania . Na skutek rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności powyższego postanowienia Minister Infrastruktury i Rozwoju, działając jako organ II instancji, orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] stwierdził m.in. nieważność wskazanego postanowienia z dnia [...] listopada 2011 r. Do dnia rozpoznania skargi oczekiwana przez Skarżącego decyzja nie została wydana. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał , że ze względu na złożony charakter postępowania, trwa analiza zgromadzonej dokumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Takie brzmienie, powyższy przepis, uzyskał z dniem 17 maja 2011 r. w wyniku jego nowelizacji dokonanej ustawą z 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173). Konstrukcja tego przepisu wyróżnia dwie odrębne od siebie instytucje, a mianowicie skargę na bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania. Podkreślić należy, że w poprzednim stanie prawnym w orzecznictwie sądów administracyjnych bezczynność organu była utożsamiana zarówno z niepodjęciem w ustalonym terminie przez organ żadnych czynności w sprawie, jak i z nie zakończeniem w terminie postępowania mimo podejmowania czynności w postępowaniu. Obecnie, od nowelizacji ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie podejmuje czynności, bądź podejmuje je, ale przekracza termin załatwienia sprawy, nie wykonując obowiązku zawiadomienia strony. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, w którym wykonywane są czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywane czynności są pozorne powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70) ewentualnie, w którym następuje mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str.238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Analiza powyższego prowadzi do stwierdzenia, że pojęcie przewlekłości postępowania jest pojęciem szerszym aniżeli bezczynność. Sąd mając na uwadze stanowisko Skarżącego oraz materiał dowodowy zgromadzony w aktach potraktował niniejszą skargę, jako skargę na bezczynność organu. Ocena przebiegu postępowania w sprawie niniejszej prowadzi zdaniem Sądu do wniosku , że Prezydent W., nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. Tym samym żądanie skargi wydania przez Organ decyzji w sprawie uznać należało za uzasadnione, a wskazany w treści wyroku termin - za realny do jego dotrzymania. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność jednoznacznie naganna – nosi jednocześnie cechę rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania. W sprawie niniejszej Sąd zauważa, że realia prowadzenia wielkiej liczby analogicznych postępowań przez Prezydenta W. , oraz znane Sądowi przeszkody natury finansowej, czynią praktycznie niemożliwym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia. Jednakże powyższe nie wpływa na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów prawa , a tym bardziej prowadzenia postępowania przez kilka dziesięcioleci. Tym samym okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, a w szczególności zainicjowanie postępowania w 1990r., a następnie jego przebieg zakończony wydaniem przez Wojewodę [...] postanowienia z dnia [...] sierpnia 2014r. , stwierdzającego nieważność postanowienia Prezydenta o zawieszeniu postępowania z dnia [...] listopada 2011r., oraz upływ kolejnych 15 miesięcy do dnia rozprawy - determinują ocenę , że zaistniała bezczynność Prezydenta miasta W. w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie, biorąc pod uwagę realia okoliczności sprawy, Sąd nie znalazł uzasadnionych podstaw do ukarania organu grzywną. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 oraz 200 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.